Sosyal Hizmet Uzmanları Web Sitesi
  

PSİKOLOJİ

ZÎHÎNSEL AÇILIMDA ÇOCUK VE
 UYGULANMASI GEREKEN BAZI TEKNÎK METODLAR

 Mehmet Emin ASLAN Psikolog
alanemin@hotmail.com

Ana Sayfa
 
Aile Sorunları
Çocuk Refahı
Engelli
Gençlik
Sosyal Sorunlar
Tıbbi Sosyal Hizmet
Yaşlılık

Mesleki Bilgiler

SHU Araştırmaları
SHU İsim Listesi
SHU Yayınları
İnsan Hakları
Kültür/Sanat
Sosyal Siyaset
Sosyoloji
Söyleşiler
Psikoloji

Meslek Elamanı Arayan Kurumlar ve İş Arayan Meslek Elamanları


Sitemiz Yazarları


    KURALLI CALIŞMA YÖNTEMÎ :

Bilindiǧi gibi Beyin organιmιz aldɩğɩ bilgileri sentezler ve aynɩ zamanda Hafɩza ve Belleğe kodlar, bu olguyu canlandɩrmak ve alɩnan bilgilerin aktarɩmɩnɩ sağlamak insanɩn bütün korporel organlarɩnɩ kullanmasɩ ile ancak sağlanɩr. Bu oluşum aynɩ zamanda insandaki zihnin sistematik konuma gelmesi ile kodlanmɩş olur. Bu oluşumda kurallɩ çalɩşmanɩn çocuğun özverili bir biçim ile gelişmesi açɩsɩndan büyük bir yeri ve önemi mevcuttur, nitekim bu oluşumun her şeyden evvel psikolojik yapɩda çocuğun olgun bir seviye teşkil etmesinde büyük bir yeri ve önemi mevcuttur, bu olușum aynɩ zamanda çocuğun sosyal ve pedagojik bir gelișim saǧlamasɩ ile nitelik kazanɩr. Bu anlamda mümkünse çocuğun bütün günlük aktivitelerin kurala dayalɩ olmasɩ ve monitörün bu birikimler ile çocuğun çalɩşmalarɩna yön vermesi önem arz etmekte’dir. Bu oluşum aynι zamanda çocuğun ruh sağlɩğɩ ve moral seviyesinin güçlenmesine ve Bilișsel becerilerin katlanarak gelişmesine vesile olabilecek bir yöntem olabileceği mümkün’dür.       

ÎSTEKLERÎN TEKRARLANMASI

Çocuklar çoğu zaman kendilerinden yapɩlmasɩ istenen şeyleri ya hatɩrlamaz yada ne yapacaklarɩnɩ şaşɩrɩrlar. Bu nedenle Görsel, Îşitsel - Dikkat, Anlatɩm ve Sɩralama gibisinden becerilerinin gelişmesini sağlamak için kendilerine bir ve birden fazla aşamalɩ isteklerde bulunmak ve bu isteklerin kendilerinden tekrar edilmesinin istenmesi kendilerinin gelişmesine vesile olabilir bir teknik uygulama olarak algɩlanabilir. Örneğin kendisine herhangi bir yönerge verip « hadi sende tekrar et bakalɩm » diyerek ne yapɩlmak istendiğinin cevabɩnɩ kendisinden almaya çalɩşmak gibisinden bir egzersizle...

Bu yöntem sayesinde çocuğun bilgi haznesi yanɩnda çocuğun hafɩza birikimleri ve imajinasyon kapasitesi ile Dil ve konuşma kapasitesi sağlanmɩş olur. Bu yöntem aynɩ zamanda çocuğun özgüven kazanɩmɩna ve bilgilerindeki pekiştirecin güçlenmesine olanak sağlanmɩş olur.

              ÇOCUĞUN ANLATTIKLARININ RESÎMLERÎNÎ ÇÎZDÎRÎN

Beyin organɩmιzιn Hafɩza-Bellek sentezlemesine kaynak sağladιǧιnι ve çalɩşmasɩna zemin hazɩrladιǧιnι belirtmișttik, nitekim Beyin organιmιzιn aynɩ zamanda kendisine aktarɩlan olgularɩn: Îşitsel, Görsel, Tinsel ve Bellek gibisinden bütün becerilerin işleyiş mekanizmasɩnɩn sağlanmasɩna yardɩmcɩ olan bir organɩmɩz olduǧunun altιnι çizmemizde’de yarar vardɩr. Bu yapɩlanmanɩn daha sağlɩklɩ bir zemin oluşturmasɩnɩn alternatifinde  çocuğun beyin kaynağɩnɩn mekanize aracɩ olmasɩnɩn sağlanarak itici güç konumuna gelmesinin sağlanmasɩndan geçtiǧini belirtmek gerekir. Örneğin gördüklerini anlatma ve anlattɩklarɩnɩ canlandɩrma eylemi gibisinden pratik uygulamalar Beyin organɩmɩzɩn çok daha iyi canlanmasɩna yol açabilir bir alternatiftir, dolayɩsɩyla bu uygulama sayesinde öğrenme kapasitemizin canlanmasɩnɩ’da beraberinde sağlanmɩş olur.

SÖZCÜKLERÎN VE SAYILARIN OKUNUŞU :

Sözcükler verilen düz işlemlerde okunduklarɩ gibi tersine okuma işleminde’de zekânɩn açɩlmasɩna yardɩmcɩ olurlar ve aynɩ zamanda dikkat olgusunun’da daha iyi işlerli konuma taşɩnmasɩna vesile olurlar. Örneğin rasyonel rakamlarɩn tersine seri bir şekilde okunmasɩ beraberinde çocuğun mantɩk ve matematik bilgilerindeki kapasitesinin daha özverili bir sistem ile donatɩlmasɩ anlamɩnɩ teşkil etmiş olur. Örneğin 20’den 1’e doğru rasyonel sayɩlarɩn okunmasɩ, Îkişer-Îkişer; Üçer-Üçer; Dörder-Dörder,v.s…. rakamlarɩn tersine okunmasɩ bu egzersiz açɩsɩndan bir diğer örnek olduğu gibi, aynɩ zamanda, labrinti sondan başa doğru çizerek tamamlama gibisinden alɩştɩrmalarɩn yapɩlmasɩ zihinsel açɩlɩmɩn sağlanmasɩna yardɩmcɩ nitelikteki alɩştɩrmalar arasɩnda’dɩr. Mümkünse çocuğa bu tür uygulamalarɩn kaynağɩnɩn teşkil edilmesini sağlayɩn.

SES VE GÖRÜNTÜNÜN KAYDEDÎLÎP GÖRÜNTÜLENMESÎ :

Zihinsel açɩlɩmɩn bir başka yöntemi’de çocuğun günlük aktivitesinin görüntülü olarak kaydedilip daha sonra kendisine izlettirilmesi’dir. Bu olgu aynɩ zamanda çocuğun kendisini dɩşarɩdan görmesi ve izlemesine yardɩmcɩ olabilir bir egzersiz olarak algɩlanabilir. Çocuğun günlük aktivitesini Îzlemesi esnasɩnda kendisine bir yorumun yapɩlmasɩndan öte, olguya ilişkin sadece çocuğun kendisi ile ilgili söylem ve sorularɩ olduğu zamanlarda kendisine cevap verilmesi gerekmekte’dir. Bu uygulama sayesinde çocuk hem kendisini izlemiş olur ve hemde yapmɩş bulunduğu olgulardaki başarɩ ve hatalarɩnɩ görebilme imkanɩnɩ yakalamɩş olur. Öğrenmenin tekrarɩ olarak’da adlandɩrɩlan bu metoda ilişkin çocuğa (varsa şayet) zaaflarɩ hususunda uyarɩlma ve başarɩ olgularɩna ilişkin ise ödüllendirme olgusunun geliştirilip pekiştirilmesi gerekmekte’dir. Bu yöntem aynɩ zamanda çocuğun daha iyi motive olmasɩnɩn sağlanmasɩ yanɩnda, özgüven birikimlerinin’de artmasɩ ve yüksek başarɩ simetriğini yakalamasɩ anlamɩna gelmekte’dir.

ÇOCUK BAKTIĞI RESMÎ CANLANDIRSIN

Beynimize gelen uyarɩcɩlarɩn büyük çoğunluğu görsel alanlara ulaştɩğɩ için öğrenmede görsel unsurlar son derece önemlidir. Etkili öğrenme için etkili görsel canlandɩrmalarɩn yapɩlmasɩ büyük bir zarüriyettir. Çocuğa gözleri kapalɩyken bir öyküyü, konuyu okumak veya anlatma eyleminde bulunmak beraberinde kendi hayal Dünyasɩ ve geleceğini daha iyi organize etmesiɩsɩndan büyük bir öneme sahiptir. Bu anlatɩm süresince mümkünse çocuğa gözlerini hiç bir surette açmamasɩnɩ isteyin. Konu bittiğinde ise kendisine sorular sorun ve cevap vermesini isteyin, varsa şayet hatalarɩnɩ düzeltin.

Bir başka uygulamada çocuğunuza belirli bir resim, şekil, tablo, grafik, formül, Obje göstererek belli bir süre bakmasɩnɩ isteyin. Baktɩğɩ şeyin zihinsel olarak fotoğrafɩnɩ çekmesini söyleyin. Daha sonra gözlerini kapatarak az önce baktɩğɩ şeyin zihinde görüntülü olarak canlandɩrmasɩnɩ isteyin. Böylece çocuğun imajinasyon gücü daha fazla gelişmiş ve gördüğü nesneyi daha iyi anlamɩş olur.

      ÇOCUĞUNUZ ÖĞRENDÎKLERÎNÎ BÎR BAŞKASINA ANLATSIN

Öğretmenin öğrenme için bir başka formülü öğrenenlerin anlatɩma geçmesinden geçtiği’dir. Beynimize dɩşarɩdan gelen bilgilerin bir başkasɩna aktarɩmɩ olarak adlandɩrɩlan bu aksiyonda lokalize edilen bilgilerin pratik hayata geçmesinin bir anlamɩ olarak’da adlandɩrɩlɩr.

Bu modelde çocuğun öğrenme ve öğretme modelleri titizlikle hayata aktarɩmalɩ ve aynɩ zamanda bu olgu çocuğa kavratɩlmalɩ’dɩr. Bu yöntemde öğrendiklerini bir başkasɩna anlatmada çocuk Beynindeki bilgi oranɩnɩn hacmini ve kalitesini’de beraberinde sağlamɩş sayɩlɩr. Bu metod aynɩ zamanda kendisinin genel kültür haznesini geliştirmesi açɩsɩndan bir alternatiftir.

ÇOCUĞUN ÇALIŞTIĞI ODANIN HÎJYENÎ VE KOKUSU MEVCUT STANDARTLARA UYGUN OLSUN

Güzel ve hoş kokular olumlu duygularɩ, rahatsɩz edici kokular ise olumsuz duygulara vesile olduklarɩ bilinmekte’dir. Hoş kokular aynɩ zamanda çocuğun çalɩştɩğɩ odanɩn uyarɩcɩ niteliğini sağlar ve çocuğun daha verimli çalɩşma olgusuna canlɩlɩk katar. Bu anlamda, çocuğun bazɩ kokulara olan hassasiyetleri’de göz önüne alɩnarak kendisinin daha verimli bir çalɩşma stilinin oluşmasɩnɩn sağlanmasɩ bu olgunun dikkatinden geçtiği unutulmamalɩ’dɩr.

EL, PARMAK VE ZÎHÎN UYGULAMASI :

Çocuklar ilk öğrenme aşamalarɩnda çoğunlukla El ve Parmak yardɩmɩ ile öğrenmeye başlarlar. Bu çalɩşma sürekli konuma gelince çocuk bu yöntemi kendisi için bir araç haline getirir ve dolayɩsɩyla zihinsel planda geri bir uygulama konumuna dönüşür. Bu anlamda çocuğun daha iyi ve sistematik bir şekilde öğrenmeyi bir klavuz haline getirmesini sağlamasɩ için zihin yoluyla öğrenmesinin sağlanmasɩ mantɩken daha rasyonel olur. Bu oluşumun sağlanmasɩ beraberinde çocuğun kendi geleceği açɩsɩndan bir gelişme kaynağɩnɩ oluşturmasɩna vesile olur.

ARDAŞIK ÎŞLEMLERÎ UYGULAMASI :

Hafɩza-Bellekte dikkat yöntemi çocuklarɩn zihinsel açɩlɩmɩɩsɩndan önemli etmenler’den bir tanesidir. Örneğin ardaşɩk olarak verilen sayɩ ve sözcüklerin birlikte verilmesi çocuğun hafɩzasɩnɩn daha canlɩ konuma taşɩyacağɩ gibi aynɩ zamanda mantɩksal planda bir çok öğeyi birden kazanɩmɩnɩ’da kendisine beraberinde sağlayabilir. Örneğin : 4-7-3-9 rakamlarɩnɩn : Yɩldɩz– Güneş - Ağaç – Deniz gibisinden Sözcükleri ile ardaşɩk konuma taşɩnmasɩ çocuğun iki öğeyi birden öğrenmesine yardɩmcɩ olur, dolayɩsɩyla bu anlamda zihinen gelişmesi daha iyi sağlanmɩş olur.

ÇOCUĞUN DÎKKAT EKSÎKLÎĞÎNE YÖNELÎK :

Çocuğun dikkat eksikliği nedeniyle yaşadɩğɩ duygusal ve davranɩşsal sorunlarɩn üstesinden odaklanmak ve kendisinin grup çalɩşmalarɩna katɩlɩm sağlanmasɩ için yaşadɩğɩ sorunlarɩn bilince çɩkarɩlmasɩ her şeyden önemlidir.

Bu anlamda yapɩlmasɩ gerekenler arasɩnda çocuğun :

. Oyun alanɩna çekilerek yaratɩcɩ etkinliklerde bulunmasɩnɩn sağlanmasɩ,

. Yaratɩcɩ becerilerin geliştirilmesi için hayaller kurmasɩnɩn sağlanmasɩ,

.Kendi-kendisini araştɩrmalara yönlendirmesi için Tutkulu olmasɩnɩn sağlanmasɩ,

. Çabayɩ beceri haline getirmesi için özgüvenin sağlanmasɩ,

. Uyguluyabilir hale getirilmesi için Amaç ve Hedef oluşturmasɩ gerekmekte’dir.

ÇOCUĞA HÎKAYA KÎTABINI OKUMAK VE OKUTTURMAK :

Çocuğun uykuya geçişinde kendi yaşɩna uygun bir hikaye kitabɩnɩn okunmasɩ kendi zihinsel gücünün gelişmesi açɩsɩndan son derece önemli’dir. Bu olgu aynɩ zamanda kendisine has olan Duygusal gelişim, rutin gelişim, işitsel-görsel gelişim sayesinde kendisinin hayal dünyasɩnɩn artmasɩɩsɩndan önemli bir yöntem olarak algɩlanmalɩ’dɩr. Bu anlamda çocuğa Soru-Cevap niteliğini taşɩyan bir öğrenme ve öğretme mekanizmasɩ uygulanmalɩ’dɩr. Bu yöntem aynɩ zamanda çocuğun Hafɩza kayɩt bilgileri, Konuşma bazɩndaki iletişim kaynağɩ ve soru sorma mekanizmasɩ güçlenmiş olur.

MATEMATÎK BECERÎLERÎ :

Çocuğun daha sağlɩklɩ bir bilgiye ulaşmasɩnɩ sağlamak için kendisinden Okuldan öğrendiği matematik becerilerinin tekrarɩnɩ isteyin. Sayɩ sayma, rasyonel rakamlarɩ içeren matematik oyunlarɩnɩ oynayɩn ve kullanɩma hazɩr olan bazɩ ölçü aletleri ile ağɩrlɩk birimlerini araç olarak kullanɩn. Matematiği sevdirme kapsamɩna alan diğer bazɩ metodlar arasɩnda sayɩlan nesneler arasɩnda zar ve rakamlɩ oyun kağɩtlarɩ araç olarak kullanɩlabilir. Yiyecek ve içecek maddelerinin kantitesini içeren rakamlar söyleyin ve uygulamasɩnɩ kendisinden isteyin. Böylece çocuğunuz matematik bazɩnda çok daha iyi hazɩrlɩklɩ bir seviye yakalamɩş olur.

ÇOCUĞUN KARŞIT GELME ÖĞESÎNE ÎLÎŞKÎN :

Bilindiği gibi çocuğun iç ruhsal bir gerginliği neticesinde ortaya çɩkan bir terapi olan karşɩt gelme etmeni genellikle Dört yaşɩn’dan itibaren baş gösterir. Kincilik, Întikamcɩlɩk, Otorite düşkünlüğü, Münakaşa, Kɩzgɩnlɩk, Alɩngan, öfke, v.b...gibisinden öğeler çocuğun bu ruh halini olumsuz yönden etkileyen bazɩ etmenler’dir. Bu tür durumlarda çocuğun sakinleşmesini sağlamak ve içinden bulunduğu terapiden kurtarmak için kendi

yapɩlanmasɩnda zarüriyet görülen etmenler arasɩnda : Çocuğun öfkesine tepki vermeme veya kendini sakinleştirecek bir uslüp ile bir kaç kelimeden ibaret olan bir cümle kurma, majörün kendisini geniş bir espas içinde görerek çocuğa olan yaklaşɩmɩnɩn bilincinde bulunmasɩ, soğukkanlɩ davranmak, çocuğa sevdiği bir nesneyi vermek ve espiride bulunmak kendisini sevdirmesi açɩsɩndan son derece önemli metodolojik bir alternatiftir.

ÇOCUKLARDAKÎ DAVRANIŞLARA YÖNELÎK YAPILMASI GEREKEN BAZI ALTERNATÎFLER

Çocuğun Ruh ve Sinir hallerinin içinde bulunduğu şart ve koşullara bağlɩ bulunduğu unutulmamalɩ’dɩr. Nitekim Stres vakasɩ, Zorbalɩk, Bunalɩm, Korku ve Panik, Sɩnav korkusu, Tereddüt, Öfke, Ayrɩlɩk korkusu ve kaygɩsɩ, Tuvalet sorunlarɩ, Yalan söyleme, Agressif hal, çalma ve Savurma gibisinden bütün etmenler çocuğun performansɩnɩ olumsuz yönden etkileyen unsurlarɩ arasɩnda sayɩlɩr. Çocuğunuzun Performans gelişmesinin artmasɩnɩ sağlamak için kendisinden içinde biriktirdiği bütün düşünce ve duygularɩnɩn açɩklanmasɩna yardɩmcɩ olun ve bu anlamda kendisini ciddiye alɩn, kendisine değer biçin ve bazɩ sorumluluklara teşvik edin.

Bu olgulara parallel olarak çocuğun ne zaman, nasɩl ve nerede yapɩlmasɩ geretiğini çok iyi bilmek gerekir. Bu olgularɩn pekişmesi anlamɩnda çocuğun aktivitelere kesinlikle yönlendirilmesi, neden sorusuna cevap vermeniz gerektiğini, günlük aktivitelerinin belli bir plan dahilinde yapɩlmasɩnɩn önemini, bazɩ durumlarda serbest oyun ve müzik dinlemesi gerektiğini, gözlem yapma etkinliğine katɩlmasɩ geretiğini, her türden bilim öğretilerineɩk olmasɩnɩn önemini, deneme-yanɩlma ve doğruyu bulma egzersizlerine tekabülünü, bazɩ durumlarda dağɩnɩklɩğa tolerans tanɩnmasɩ gerektiğini, farklɩ malzemeleri kullanmasɩnɩn önemini, özgüven olgusuna sahip olmasɩnɩn sağlanmasɩ kesinlikle unutulmamasɩ gerektiğinin bilincinde bulunmakta yarar vardɩr.

Mehmet Emin ASLAN

Psikolog

 

 BİZE YAZIN
     Sosyal Hizmet Uzmanı Web Sitesi
     E-Posta : sosyalhizmetuzmanlari@gmail.com

   

© Copyright 2011
www.sosyalhizmetuzmani.org