|
|
Son yıllarda
demografik yaşlanmaya karşı ilgi yoğun. Bu alanla ilgili sosyal
araştırmalar yapılmakta, projeler çalışılmaktadır. Özellikle Dünyanın
Batı ülkeleri bu anlamda büyük ilerlemelerin altına imza atmış gibi
görünüyor. Sanayileşmenin toplumsal yapılarda yarattığı değişim 21.
yüzyılda postmodern değerlerle biçimlenirken, toplumların ve bireylerin
yaşadığı sorunlar da alabildiğine çeşitlilik gösteriyor artık. İnsanlar
yabancılaşmayı yaşamlarının her alanında duyumsuyor. Yalnızlaşıyor ve
güvensizleşiyorlar. Yaşlılar söz konusu olduğunda bu duyguların üzerinde
daha kapsamlı durmak gerekiyor.
Batının refah toplumları dönem dönem yaşadıkları krizlere rağmen sosyal
sorunlarla mücadelede pratik anlamda sorunları emen bir sistem inşa
etmeyi başarmışlar. Kurumsallaşmaları da bu yönde. Kuşkusuz göçmen
sorunları, etnik sorunlar gibi olgulara dayalı sorunlar sürmekte. Ancak
yoksulluk, özürlülük, yaşlılık gibi geleneksel sosyal sorun alanlarında
refah yaklaşımı ön planda tutulduğundan Doğu toplumlarına göre
sorunların üstesinden, işleyen bir sosyal refah mekanizmasıyla
gelebiliyorlar. Konumuz yaşlılık olunca bu şu anlama gelmemeli, yaşlılar
sosyal korunmadan yararlanıyorlar, sağlık ve bakım hizmetleri
yaşadıkları evlerin içlerine kadar gidiyor, bu nedenle mutlular. Batı
toplumları için söylediğim yaşlı mutsuzluğu! Mutsuzluğun kaynağı bu
“yalnızlık” işte… Her ne kadar yaşlanmayla birlikte yaşam tarzı kaybına
rağmen içsel yakınlık-mekânsal uzaklık biçiminde sosyal çalışmalara
ağırlık verilmeye başlansa da sorunla yüzleşmek için çalışmaları
artırmak gerekiyor. Batının gelmiş olduğu noktayı şu örnekle
somutlayabiliriz: Aynı yerleşim yerinin farklı konutlarında aile ve
yaşlı kalıyor. Yaşlı sosyal yük olmamak için yalnız yaşıyor, ancak aile
üyeleri, sosyal görevliler ve sağlık çalışanları ziyaretlerini periyodik
olarak sürdürüyor. Yatağının başucundaki renkli zillerden birine
bastığında belediye yetkilileri, birine bastığında sağlık görevlileri
bir diğerine bastığında gereksinime göre diğer ilgililer gelebiliyor.
Yaşlı böylece yaşlanmayla gelen bazı sorunları kendi yaşam alanı içinde
çözmüş oluyor. Demografik yaşlanmada yaşam onurunu korumak bu olsa
gerek. Yaşlının, toplumsal çevresiyle ilişkisi bu şekilde
düzenlendiğinde destekleyici sosyal refah hizmetlerinin önemi de
artıyor.
Gelişmiş Batı toplumları bu değin bir ilerleme kaydetmişken, gelişmekte
olan ya da azgelişmiş toplumlarda bu sosyal sorun nasıl yaşanıyor bir de
ona bakalım. Yaşlılığın sosyal faturası diğer sosyal sorun
kategorilerinde olduğu gibi çok yüksek. Toplumların büyük bir
çoğunluğunda yaşlı birey “bilge kişi” olarak görünmüyor. Kendi
koşullarında aktif bir yaşamı geride bırakmış, rollerini kapıya aşmış,
aile ekonomileri için bir gider olarak kabul ediliyor. Masallar dönemi
“medya” dizileri ile ikame edildiğinden, yaşlının elinde kalmış olan bu
son rol de çalınmış olunuyor. Öte yandan geleneksel yüzle bakılan
yaşlının konumu göstermelik olarak teslim edilse de gerçek bundan
farklı. Her bireyin bir gün yaşlanacağını bilmesi sorunun çözümüne
yardımcı olmuyor.
Bir Asya ülkesi özelliklerini daha çok yansıtan Türkiye açısından da
yaşlılık büyük bir sorun. Başka bir ifadeyle yaşlılık döneminin
gereksinimlerini karşılamak bir sorun alanı oluşturuyor. Geriatri
hastanelerinin azlığı, yaşlılara ödenen 2022 maaşının bir yaşam
standardı getiremeyişi, emeklilik ikramiyesinin ortalama bir konutun
kira giderlerine eş olması, yaşlıların emek piyasasından çekilmeyişi
yani yaşlansalar da çalışıyor olmaları, yaşlı yoksulluğu, özellikle
yaşlı kadın yoksulluğu ve bütün bunlara bağlı olarak ortaya çıkan yaşlı
ihmali ve istismarı Türkiye için çözümlenmesi gereken sorunların başında
geliyor. Belki Yaşlı Bakanlığının kurulması savunulabilir. Kadından
Sorumlu Bakanlığımızın varlığını düşünüp, şiddet sonucu ölen
kadınlarımızla ilgili sorun çözücü yaklaşımın ne kadar yetersiz olduğunu
gördüğümüzde, acaba bir Yaşlı Bakanlığının kurulmasıyla bu alandaki
sorunların çözüleceğine dair bir umut yeşertmemiz gerekir mi,
bilmiyorum…
|
(Not: Bu yazı desteklediğimiz
sitemiz
http://www.toplumvesiyaset.com/ da yayındadır.)
|
UYARI!
©Sitemize ait yazılarımızı izin almadan yayınlanmamasını talep etmekteyiz.Her hakkı saklıdır.
|
|
