|
|
BM bu sene Yaşlılar Günü'nün temasını
"yaşlıların hakları" olarak belirledi. Türkiye'de kağıt üzerinde yaşlıların
hakları verilmiş durumda ama pratikte işlemiyor. 2007'de oluşturulan ulusal
eylem planının öngördüğü politikalar oluşturulmalı.
20. yüzyıl, bireylerin yanı sıra toplumların
da yaşlanmasının gündeme geldiği bir yüzyıl oldu. 21. yüzyıl ise yaşlılık
olgusunun evrensel bir sosyal sorun olduğunun kabul edilerek çok yönlü
önlemlerin alındığı bir yüzyıl olmak zorunda.
Küresel yaşlı nüfusun oransal ve sayısal olarak artması, ortalama yaşam
süresinin uzaması nedeniyle çok yönlü boyutları olan yaşlanma olgusu
ülkeleri farklı durumlara uyarlanabilecek özel önlemler almaya zorluyor.
Bu bağlamda yapılan çalışmalara kısaca bakacak olursak önemli gelişmelerin
sağlandığını, ancak uygulamada yetersizlikler olduğu görülüyor.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nca 1. Dünya Yaşlanma Asamblesi’nde
benimsenen “YAŞLANMA 1982-Yaşlılık İlkeleri” tüm dünya ülkelerinin konuya
ilişkin düşünce ve planlama sürecine yol gösterdiği için önemli.
- Yaşlıların temel gereksinimlerini
karşılanmalı.
- Yaşlılar sağlık hakkından yararlanmalı.
- Yaşlılar yeterli gelire sahip olmalı.
- Yaşlılar ailelerinden ve toplumun her
kesiminden destek almalı.
- Yaşlılar toplumdaki diğer gelir getirici
faaliyetlerden yararlanmalı.
- Yaşlılar emeklilik koşullarının
tanımlanmasında söz sahibi olmalı.
- Yaşlılar uygun eğitim ve öğretim
programlarına ulaşabilmeli.
- Yaşlılar bireysel tercihlerine uygun,
güvenli bir çevrede yaşamalı.
- Yaşlılar mümkün olduğunca uzun süre kendi
evlerinde ya da aile ortamında yaşamalı.
- Yaşlılar toplumla ilişkilerini sürdürmeli.
- Yaşlılar bilgi ve becerilerini genç
kuşaklar ile paylaşmalı.
- Yaşlıların topluma hizmet edebilmesi için
fırsatlar geliştirilmeli.
- Yaşlılar kendi ilgi ve yeteneklerine uygun
etkinliklere gönüllü olarak katılabilmeli.
- Yaşlılardan ihtiyacı olanlara uygun bakım
hizmetleri verilmeli.
- Yaşlılar toplumun kültürel değerlerine
uygun olarak korunmalı ve gözetilmeli.
- Yaşlılar fiziksel, zihinsel ve ruhsal
iyiliği kazandıracak ve sürdürecek sağlık bakımına sahip olmalı.
- Yaşlılar gereksinim duyduklarında
değerlendirecekleri çeşitli sosyal
- hizmetlere ve yasal düzenlemelere sahip
olmalı.
- Yaşlılar koruma ve rehabilitasyon hizmeti
alabilecekleri, uygun kurumsal bakım modellerinden yararlanmalı.
- Yaşlıların huzurevi ya da rehabilitasyon
merkezinde yaşamaları durumunda saygı görmeli ve insan haklarından ve
temel özgürlüklerinden tam olarak yararlanmalı.
- Yaşlılar potansiyellerini tam olarak
kullanabilmeli.
- Yaşlılar eğitsel ve kültür etkenliklerine
aktif olarak katılabilmeli.
- Yaşlılar itibar görmeli ve güven
içerisinde yaşamalı.
- Yaşlılar, sömürüden, fiziksel ya da
zihinsel istismardan uzak tutulmalı.
- Yaşlılar hizmetlerden yararlanırken ; yaş,
cinsiyet, ırk, etnik köken, özürleri ya da diğer konumları nedeniyle ayrım
görmemeli.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun
yönlendirdiği "1999-Dünya Uluslararası Yaşlılar Yılı” çalışmaları;
yaşlıların tam katılımıyla oluşan eşitlik esasına dayalı, ayrımcılığın
olmadığı, bütün yaş gruplarını kapsayan bir toplum yaratılmasında -kalkınma
hakkı da dahil- bütün insan haklarının ve temel özgürlüklerin korunması ve
geliştirilmesine anlamlı katkı verdiği için önemli.
Türkiye
Bütün insan hakları ve temel özgürlüklerin
yaşlılara tanınmasını hedefleyen “Uluslararası Eylem Planı"na dayanarak
"Yaşlanma Ulusal Komitesi”nin hazırladığı raporda Türkiye’nin profili ve
demografik yapısı, yaşlı nüfusun durumu ve gelişimine ilişkin analizler yer
alıyor.
“Türkiye
de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı” ülkemiz yaşlıları
açısından çok önemli.
“Ulusal Eylem Planı’nda yer alan eylemlerin uygulamaya dönüştürülebilmesi
için, planda yer alan eylemlerden, yaşlıların sorunlarının büyüklüğü ve
önceliği göz önünde bulundurularak, öncelikle uygulanması gerekenlerin
stratejik planlama yaklaşımı içinde belirlenmesi gerekiyor.(ŞD/EÜ)
* Şadiye Dönümcü, sosyal
hizmet uzmanı
(Bu yazı
http://www.bianet.org yayınlanmaktadır)
|
UYARI!
©Sitemize ait yazılarımızı izin almadan yayınlanmamasını talep etmekteyiz.Her hakkı saklıdır.
|
|
