Türkiye"de son yıllarda gençlik üzerine yoğun bir siyaset ve tartışma alanı oluştu. “Gençler bizim geleceğimiz!”, “Ülkemizin genç nüfusa sahip olması çok büyük bir avantaj” gibi söylemler siyaset sahnesinde çokça tüketildi. Ancak bu söylemlerin somut yansımalarına baktığımızda durum pek de iç açıcı değil. Gençler söylem bazında her ne kadar merkezi bir yerde dursalar da, Türkiye"de sağlıklı bir gençlik politikası olduğunu söylemek zor. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana gençleri merkeze alan etkin bir gençlik politikasının hiçbir zaman oluşturulamadığını görüyoruz. Gençler halen seslerini gerekli yerlere duyuramıyor, hak ettikleri yetki ve sorumluluk verilmiyor. Özellikle gençlerin gündelik yaşamda katılımlarını teşvik edecek bir alan yaratılmıyor. Yani kısacası gençlik için yeni bir vizyon gerekli.

    Türkiye nüfusunun % 46"sı 24 yaşının altında ve gelecek 20-30 yıl içinde de Türkiye"nin bu genç nüfusunu koruması bekleniyor. 15-24 yaş aralığında 12 milyon genç bulunuyor. Bu oran ülke nüfusunun % 20'sini oluşturuyor. Dünya genelinde bu yaş aralığındaki genç nüfus oranı %15'in üstüne çıktığında “demografik fırsat penceresi” dediğimiz bir olgudan bahsediliyor. Demografik fırsat penceresi genelde her ülkenin ancak bir defa yaşayabileceği çok önemli bir aşamaya tekabül ediyor. Örneğin demografik fırsat penceresini yakın dönemde yaşayıp çok ciddi bir kalkınma hamlesi yaşayan ülkelerden birisi de Güney Kore'dir. Genç nüfus avantajını büyük bir kalkınma ve istihdam enerjisine dönüştüren ülke çok kısa sürede ciddi bir kalkınma hamlesi gerçekleştirdi. Gençler ülkelerin sosyal ve ekonomik ilerlemesinde önemli bir role sahip olduğundan, bu oran Türkiye için çok önemli bir demografik fırsat penceresidir.

  BM 2007 yılı Ulusal İnsani Gelişme Raporu'nu Türkiye'de gençlik alanına yönelik hazırladı. Büyük bir kısmı gençler tarafından hazırlanan Birleşmiş Milletler 2007 Türkiye Ulusal Gençlik Raporu"ndan çıkan ilk sonuçlara göre tek bir genç kategorisinden bahsedemeyeceğimizi görüyoruz. Örneğin 1 milyon genç iş arıyor. 2,5 milyon kız ne iş arıyor, ne de okul okuyor. 300 bin genç iş aramaktan vazgeçmiş. Yani çok umutsuz bir yerden tutunuyor hayata. 15-24 yaş arasında 650 bin engelli genç var. Raporun en ürkütücü sonuçlarından birisi de gençler arasında ciddi bir toleranssızlığın olması. Herkes kendi kabuğuna çekilmiş. Sosyal dışlama gittikçe yaygınlaşıyor.

   Bu yazılanlar her ne kadar umutsuz bir çerçeve sunsa da; son yıllarda gençlerin katılımları ve aktif yurttaşlık temelinde örgütlenmeleri ile ilgili olumlu gelişmeler de yaşanıyor. Özellikle Avrupa Birliği üyelik sürecinde Türkiye"nin içine girdiği hızlı değişim ve dönüşümle birlikte gençlik politikalarını da olumlu anlamda etkileyen birçok süreç yaşanıyor. Avrupa Birliği"nin gençlik politikaları alanında yaptığı çalışmalara ortak olan Türkiye"de gençliğin katılımını ve sivil toplum alanında etkin bir aktör olarak görünürlüğünü sağlayan AB Eğitim ve Gençlik Programı bu bağlamda çok önemli bir boşluğu dolduruyor. Türkiye, Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programı"na 2003 yılında aktif olarak katıldı. 31 ülkenin yer aldığı ve gençlik çalışmaları alanında önemli bir misyon yüklenen program; gençlerin sivil toplum alanına aktif katılımını destekleyen politikalar yürütüyor. Gençlik Programı"nın ana hedef kitlesi gençlik çalışanları ve 13-30 yaş arsı gençlerdir. Bu programın temel hedefleri, gençlerin bütün toplumla yoğun bir şekilde bütünleşmelerini sağlamak, girişimcilik ruhlarını teşvik etmek, bilgi, beceri ve yeterlik kazanmalarına yardımcı olmaktır. Programlar kapsamında farklı kültürlere sahip gençlerin birbirlerini tanıması yoluyla hoşgörünün artması, her türlü ayrımcılığın, yabancı düşmanlığının ortadan kalkması, ortak temel değerlerin daha iyi anlaşılmasına destek olunması ve gençlerin kendilerine ilişkin politikaların oluşturulmasında etkin olmaları amaçlanmaktadır.

   Gençlik Programı kapsamında birçok değişik alanda gençlerin hazırladığı projeler desteklenmektedir. Programın Türkiye ayağını Avrupa Komisyonu ve Devlet Planlama Teşkilatı ortaklığında kurulan Ulusal Ajans yürütmektedir. Program Hayat Boyu Öğrenme ve Gençlik programı olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadır. Program ile ilgili ayrıntılı bilgiler edinmek için www.ua.gov.tr ve www.genclik.gov.tr adreslerini ziyaret edebilirsiniz.