|
|
Stresi Yöneten Siz Olun
Stres kişinin kendisine yüklenen aşırı baskılara veya
karşılamakta zorlanacağı maddi ve manevi taleplere vardiği olumsuz tepkidir.
Kişi için itici güç olabilecek yapıcı baskı veya zorlanma ile bu baskı
aşırıya kaçtığında ortaya çıkan stres ve gerginlik birbirinden çok
farklıdır.
Anadolu Sağlık Merkezi’nden Psikiyatri Uzmanı Dr. Banu Büyükkal'ın verdiği
bilgilere göre; kötü bir kaza, ölüm acil durumlar ya da afetler veya ciddi
hastalıklar stres yaratabilir. Bunların yanı sıra işyerinde veya aile
ortamından kaynaklanan gündelik yaşamla ilişkili streslerde vardır, bugünkü
zor yaşam koşullarında sakin ve dingin kalmak hiç kolay değildir. Herkes
hergün bir çok farklı biçimde stres yaşar; servis kaçırmak, araba
kullanırken yanlış yola girmek trafikte takılıp kalmak evde suların akmaması
çocukların huysuzluğu... vs. Kısa süreli olması gereken stresler yaratır.
Hatta o günkü işlerin veya hafta sonu tatilini planlamak bile stresli
olabilir. Yaşamı tehdit eden hastalıklar evlilikte şiddetli geçimsizlik yada
boşanma, iflas, işyerinde baskı, işsizlik gibi daha süregen streslerde
vardır bunlar kişide gerginlik yaratır, varolan hastalık belirtilerine
katkıda bulunabilirler. Hatta kendileri bazı hastalıklar yaratabilirler.
Sağlığın bozulmakta olduğuna dair en yaygın belirtiler baş ağrısı,uyku
bozuklukları, yoğunlaşma güçlüğü , unutkanlık, sinirlilik , mide-bağırsak
rahatsızlıkları, iş tatminsizliği, enerjisizlik, moralsizlik, çökkünlük ve
kimi zaman panik atakları şeklini alan yoğun kaygıdır. Bunlar tedavi
gerektiren psikiyatrik bozukluklara dönüşebilir. Kişide önceden varolan
astım, ülser, migren, artrit, ürtiker, sedef, diyabeti hipertansiyon veya
kalp sorunları gibi bazı rahatsızlıklar stres yüzünden alevlenebilir. Aşırı
zayıflamak yada kilo almak söz konusu olabilir. Sigara ve alkol kötüye
kullanımı yada bağımlılığı gelişebilir. Şiddetli stresler, özellikle yüksek
tansiyonu olanlarda “inme” riskinde artışlada ilişkilidir.
Tepkiler, Kadınlarda ve Erkeklerde Farklı
Stres sırasında kadınlarla erkeklerin verdikleri tepkiler arasında farklılık
olduğu öne sürülmektedir. Kadınlar daha dışa vurumcu ve paylaşımcı
yaklaşabilirken, strese bağlı olarak testeron düzeylerinde yükselme olduğu
ortaya konmuş olan erkekler daha düşmancıl, veya içe kapanık olabilmekte,
“dövüş yada kaç” yanıtı verebilmektedir.
İşle Bağlantılı Stres Etmenleri
Araştırmalar, işle bağlantılı bazı stres etmenlerinin kişide daha fazla
hastalanma riski oluşturduğunu göstermektedir. Bunlar:
- Kişinin sorumluluklarını ilgilendiren konulardaki kararlarda söz hakkı
olmaması.
- Kişinin kapasitesinin üzerinde iş yükünün olması.
- Çalışanlar ve iş verenler arasında etkili bir iletişim olmaması, çatışmarı
çözme yöntemleri bulunmaması.
- Aileden uzun süreler uzakta kalınması.
- Alınan maaşın hakedilenden çok daha düşük olması.
- Kendi işini yürütenlerin ekonomik sıkıntıları veya teslim tarihine iş
yetiştirme zorunlulukları.
Yaklaşık beş insandan biri işlerini,”çok stresli” veya “son derece stresli”
şeklinde tanımlamaktadır. Yoğun stres söz konusu olduğunda, kişi işinde veya
aile içi rolünde gerekli performansı gösteremez. Hatta tümden işlevsiz
kalabilir. Artık hastalık belirtilerine yol açmış stres kişinin işini
kaybetmesine, başkalarına bağımlı hale gelmesine yol açabilir.
Stresin Sizi Hasta Etmesine İzin Vermemek İçin...
Stresle baş etmenin birinci şartı, ünlü deyişteki gibi kişinin
“değiştirebileceklerini değiştirme cesareti, değiştiremiyeceklerini kabul
etme metaneti ve ikisi arasındaki farkı görme bilgeliğine” sahip olmasıdır.
Gündelik yaşamda stresin sizi hasta etmesine izin vermemek için şunları
yapmalısınız:
- Ortamınıza uygun gevşeme yolları bulun.
- kendinize zaman ayırın.
- Ailenizle iletişiminizi gözden geçirin.
- uykunuzdan ödün vermeyin.
- Doğru beslenin.
- Spor yada yürüyüş yapın.
- Dostlarınızla zaman geçirin.
- Duygu ve düşüncelerinizi kağıda dökün.
- Evde ve iş yerinizde gerçek kapasitenizi görüp mantıksız taleplere hayır
demeyi öğrenin.
- Önceliklerinizi belirleyin.
- Stresle sigara veye alkol içmek yede kendinizi yemeye vermek gibi
sağlığınızı bozacak yollarla başetmeye kalkışmayın.
- Hastalık belirtileri ortaya çikmişsa vakit geçirmeden bir uzmana danışın.
http://www.ailem.com
|
|
