|
|
|
 |
Ferit Berk’in “Sosyalizm Öldü
mü?” Kitabı Üzerine Bir Değerlendirme
Aziz ŞEKER / Sitemiz Yazarı
shuaziz@gmail.com |
|
Kapitalist ve
sosyalist sistemleri uygulamalarıyla, çelişkileriyle öğrenmek isteyenler
için kaynak niteliğinde kolay okunur bir kitap...
Şair ve yazar Ferit Berk’i kuşağının sosyal refah öğrencileri çok
yakından tanıyor. Ders verdiği akademide yaşadığı sıkıntılardan sonra
yurtdışına yerleşir. Uzun yıllardan sonra Avustralya göçü sonrası
Türkiye’ye yerleşen Berk, elinin özüyle kitaplarını yazmaya başlar. Oysa
Türkiye’de sancılı geçirdiği akademik yıllarının üstesinden gelircesine
Avustralya’da da sosyal refah alanlarıyla ilgili olarak yazmayı
sürdürmüştü. Öyle ya, SABEV’in yayın organında yazdığı
değerlendirmelerle son yıllarda sosyal hizmet eğitiminden geçmiş
öğrenciler, meslek elemanları da onu tanıma olanağına sahip oldular.
Sosyalizm Öldü mü? Kitabı 2010 yılında vesta yayınlarından çıktı.
Çalışma Avrupa’da gezen bir hayalet olan kapitalizmin eleştirisi üzerine
başlıyor. Kapitalizmin tarihselliğini kritik etmek, günümüz küresel
dünyanın yaşadığı sosyal sorunların gerekçelerini, çözüm yollarını
görmeyi beraberinde getirir.
Marx’ın kapitalizm eleştirisinde ele aldığı epistemoloji, yazarın da
teorik temelini oluşturmaktadır. Sömürü, özel mülkiyet, pazar ekonomisi,
kâr, tekelleşme, haksız miras, anti demokratik yapı, baskı, acımasızlık,
ikiyüzlülük gibi konular Berk’in kapitalizmin soykütüğünü eleştirirken
üzerinde durduğu kapitalizmin belirgin yönleri olarak kitapta işleniyor.
Karşılaştırmalı olarak Berk, marxsist-leninist kurama göre, sosyalizmin
özelliklerini, özgürlük, eşitlik, gelir dağılımı, birey gibi unsurlardan
hareket ederek analiz ediyor.
Çalışmada yazar, kapitalist sistem ile sosyalist sistemin
karşılaştırmalı çözümlemesini yaptıktan sonra sosyalizm olgusunu
tarihsel kesitler içinde örnekleriyle değerlendiriyor. Çarlık
Rusya’sında sosyalist geçişin dinamiğini toplumsal yapı çözümlemesi
yaparak yerine getiriyor. Elbette ki o ülkede düşüncenin mimarı Lenin,
kitabın bu bölümünde merkezi bir yer alıyor. Stalin’in faşizme karşı
başarısı ve ‘devrimi empoze’ etme noktasında ise yazar, yapılan
yorumların altını çizerek okuyucuyla paylaşıyor.
Kitabın, ‘sosyalist uygulamanın zorlukları nelerdir?’ konulu bölümünde
Rusya’daki sosyalist devrimin özgün yapısı kaleme alınıyor. Öte yandan
Dünya’ya açılıyor: sosyalist mücadelenin liderlerini, ülkeleri
anımsatıyor. Soğuk savaşın kara propagandası ise ‘silahlanma’, dış
konular olarak ifade ediliyor. Kuşkusuz Sovyet sosyalizminin dış
koşullardan kaynaklı baskısının yanında; devlet kapitalizmine dönüşen
partinin çelişkileri de ileri bir toplum aşamasına geçilmeyişinin
handikapları olarak anlatılıyor.
57 yıllık planlı sosyalist uygulama için türlü zorluklarla gelişmeler
engellenmiş olabilir, ancak planlı uygulama devresinde birçok başarının
da altına imza atılmıştır. Yazar bunları, sosyal planlamanın
uygulamasının sonuçlarına değinerek kaleme alıyor. Sosyal refah
hizmetlerinin gelişimini somut yönleriyle işliyor.
Çalışmayı bitirirken ekliyor ve paradigmasının temel savını ileri
sürüyor: “Özellikle giderek artan ciddi ekonomik krizlerin,
yolsuzlukların, haksızlıkların, adaletsizliklerin, işsizliğin,
yoksulluğun olağan hale geldiği ve insanlara hiçbir ideal ve de onurlu
bir gelecek vaat etmeyen bu kapitalist sisteme mantıksal olarak
düşünüldüğünde mahkûm olunmamalıdır.”
Kitap: Sosyalizm Öldü mü? vesta Yay. 2010. İstanbul. ss. 126. 10 tl.
|
|
UYARI!
©Sitemize ait yazılarımızı izin almadan yayınlanmamasını talep etmekteyiz.Her hakkı saklıdır.
|
|
