Bilim olarak Sosyal Hizmet

Bilim olarak sosyal hizmet ; insanın ve toplumun değişme gelişmesinin dinamiği ve yasaları konusunda gelişme düşüncesi ve bilgisi ile insanın toplumsal etkililiğini geliştirme yaklaşımı, yöntemi ve uygulaması konularında bilgi üreten bir bilim dalıdır. (Cılga 2004)
Tanımın içerdiği boyutlar;
1) İnsanın ve toplumun değişme gelişmesinin dinamiği ve yasalar,
2) Gelişme düşüncesi ve bilgisi,
3) İnsanın toplumsal etkililiğini geliştirme yaklaşımı, yöntemi ve uygulaması,
4) Bilim dalı olma nitelikleridir.
İnsanın ve toplumun gelişmesi düşüncesi, gelişmenin bilgisi, gelişme yaklaşımı gelişme yöntem ve teknikleri ile uygulamaları konularında bilgi üretmek sosyal hizmetin bilimsel işlevini oluşturur( Cılga, 2004).
Kongar’a göre Disiplin Olarak Sosyal Hizmetin İlkeleri Şunlardır:
1)Sosyal çalışma disiplininin konusu bireysel ve toplumsal çelişkilerin sonucu olan sorunlardır. 2)Bu sorunlar mevcut çelişkileri ortadan kaldırılmasıyla çözülebilir. 3) Bu çelişkilerin çözümü birey, grup, toplum düzeyinde gelişmeler yaratmakla olanaklıdır. 4) Sosyal çalışma bu değişimleri gerçekleştirecek çeşitli teknikler geliştirir. 5)Bu teknikler gerek toplumsal ve bireysel planda psikoloji, sosyal psikoloji, sosyoloji gibi yan disiplinlerin biriktirdiği bilgilerle desteklenir.
Sosyal çalışmayı bu disiplinlerden 3 temel nokta ayırır: Birinci nokta sosyal çalışmanın sorun çözmeye yönelmiş olmasıdır. Sosyal çalışmanın konusunu bireysel ve toplumsal sorunlar meydana getirir. İkinci nokta sosyal çalışmanın uygulamalı niteliğidir. Uygulamadaki amaç, değişme yoluyla bireysel ya da toplumsal sorunların çözümüne yardımcı olmaktır. Üçüncü nokta sosyal çalışmanın insanı tüm olarak ele almasıdır. Sosyal çalışma insanı tüm cepheleriyle beraber ve sorunları açısından ele alır (Kongar,1972).
Sosyal hizmetin bilimsel temeli üç çeşit bilgiden oluşur. a) Denenmiş bilgi, b) Denenmiş bilgi haline geçişi gerektiren teorik bilgi ve c) Teorik bilgiye ve daha sonra denenmiş bilgiye geçişi gerektiren farazi bilgi (veya pratik bilgi) dir.
 

Meslek olarak Sosyal Hizmet

Sosyal çalışma, bireylere tek başlarına ya da gruplar içinde toplumsal ve bireysel tatmin ve bağımsızlık elde edebilmeleri için yardım eden; insan ilişkileri hakkındaki bilimsel bilgi ve becerilere dayalı olan bir meslektir (Friedlander, 1965; akt: Kongar,1972).
Meslek olarak sosyal hizmet; demokratik toplumda insanın ve toplumun gelişmesine, temel hak ve özgürlükleri, sosyal ve ekonomik hakları doğrultusunda yaşam kalitesinin yükseltilmesine, toplumsal etkileşim mekanizmalarını harekete geçirecek bilimsel yaklaşım, yöntem ve tekniklerle yardımcı olan bir meslektir.
1) Tanımın içerdiği boyutlar:
2) Demokratik toplum
3) İnsanın ve toplumun gelişmesi
4) Temel hak ve özgürlükler
5) Sosyal ve ekonomik haklar
6) Siyasal ve katılım hakları
7) Yaşam kalitesinin yükseltilmesi
8) Toplumsal etkileşim mekanizmalarının harekete geçirilmesi
9) Bilimsel yaklaşım, yöntem ve tekniklerle yardımcı olma
10) Bir meslek olma nitelikleridir. ( Cılga 2004)
Bireyin karar verme özgürlüğünü kendi yararına kullanması açısından bilinçlenmesinde ve yaşadığı çevrenin değişen sosyo-ekonomik koşullarına ve normatif sisteme uyum sağlayarak toplumda verimli bir unsur olması yönünden gerekli olan değişmenin yaratılmasında müdahale edebilecek bilgi, yöntem ve becerilere sahip ve hatta bu tür bir müdahaleye yetkisi olan bir meslektir. (Kut, 1988)
Sema Kut’a göre mesleğin temel unsurları arasında bilgi temeli ve değer sitemi kavramlaştırmasına yer vermektedir. Bilgi, teori, ilke kavramlarını açıklayan Kut , mesleğin bilgisi üzerinde durmakta insana hizmet eden üç düzeyde gelişmiş bilgisinin olduğunu ve bunların genel insan teorisi, mesleğin uygulama teorisi ve özel işlevsel usullere ilişkin bilgi olduğunu belirtmektedir. [5]
İşlevsellik alanı sosyal gelişme ve değişme ile birlikte içinde bulundukları koşullar nedeniyle sosyal ve psikolojik çeşitli sıkıntı ve gereksinim içinde olan ya da olması ihtimali gözüken birey, aile, grup ve topluma bu konumlarından uzaklaşacak mesleki yardımı; araştıran, planlayan, olası çözüm yollarını belirleyen ve bu sorunlardan kurtulmalarına ilişkin mesleki teknik ve yöntemleri uygulayan sosyal hizmet, aynı sistemlere müdahale eden diğer mesleki ve bilimsel uygulamalardan farklı olmasıyla özel bir ihtisas alanını oluşturmaktadır. [6]
Sosyal Hizmet Mesleği genellikle, insanlar için problem yaratan, insanın işlevselliğini aksatan, yaşamın zenginleşmesini engelleyen çevresel faktörlerle ilgilenir (Kut, 1988,27; akt Özdemir 2000, 103).
Sosyal hizmet mesleği, bireyin toplumsal işlevselliğini yerine getirmesinde tıkanıklıklar olduğunda bunları ortadan kaldırmak ve bireyi topluma tekrar kazandırmak amacıyla mesleki müdahalede bulunmaktır. Bunun için gerekli olan toplumsal kaynakları, mevcut ihtiyaç veya soruna yönelik olarak kullanarak amacına ulaşmaktadır. Koruyucu-önleyici, eğitici-destekleyici ve tedavi-rehabilite edici yönde çalışmalarda bulunmaktadır. [7]
Sosyal çalışmanın meslek olarak niteliklerini sosyal hizmetin değer, amaç, yaptırım, bilgi, yöntem birliği meydana getirir (Kongar,1972).
Sosyal çalışma; 1) insanın doğayla ve insanla olan çelişkilerinin çözümüne yardım etmeyi amaçlayan, 2) bu yardımı birey, grup, toplum düzeyinde gerçekleştirmeye çalışan, 3) sosyal hizmetler, sosyal refah ve sosyal güvenlik alanlarında sorunlara ilişkin etkinlik gösteren, 4) insan, toplum, sosyal çalışma ve hizmet programları hakkındaki bilgilerle değişme açısından eğitilmiş ve 5) mesleki ahlak kurallarına uyan uygulayıcılar ve bunların yardımcılarının meydana getirdiği bir kadroya sahip bir meslektir (Kongar,1972,s.42).

 BU YAYINI TAMAMLAYAN DİĞER YAYINLAR

 SİTEMİZ TARAFINDAN SOSYAL HİZMET ÖĞRENCİLERİ İÇİN HAZIRLANMIŞTIR.