|
SINAV KAYGISI ÜZERİNE
Psikolog Nuri ACİNİKLİ
nuriacinikli@hotmail.com
Ülkemizde orta öğretimden sonra yüksek öğrenime geçiş sınavla
sağlanmaktadır. Bu durum sınava giren birçok genç için psikolojik problem
meydana getirmektedir. Bunun yanı sıra anne ve babalar da en az gençler
kadar kaygı yaşamaktadırlar. Bu durumun temel nedeni olarak şunu
söyleyebiliriz; okullarımızda yeterli rehberlik ve psikolojik danışmanlık
hizmetinin verilememesidir. Okullarımızın bir kısmında rehber danışman ne
psikologlar mevcut iken bazı okullarımızda rehber öğretmen açığı
yaşanmaktadır. Bu nedenle sınava giren bireyler çoğu kez hatalı tercihler
yapmaktadırlar. Sonuçta ileriki dönemlerde mesleğini sevmeyen ve işinden
doyum almayan mutsuz bireyler ortaya çıkmaktadır.
.
Bazı Avrupa ülkelerinde ve
Amerika’da genç birey orta öğrenimini tamamladıktan sonra uzmanlar
tarafından çeşitli mesleki eğilim test ve ölçeklere tâbi tutulur. Bu ölçek
ve testlerin içeriği gençlerin ileriki yıllarda hangi mesleğe yatkın
olduğunu saptamaya yöneliktir. Türkiye’de böyle bir uygulamanın olmayışı
belli meslekler de yığılmalara, işsizlik psikolojik problemler vb
sıkıntıları doğurmaktadır. Avrupa ve Amerika’daki gençler, yukarıda
bahsettiğimiz test ve ölçekler sayesinde ciddi bir kaygı yaşamadan meslekî
hayatlarına veya yüksek öğrenime geçiş yapabiliyorlarken; ülkemizde sınavla
öğrenci alan okullara baktığımızda öğrenci sınavı kazanacak mıyım
kazanamayacak mıyım sorusunu henüz sekizinci sınıfta iken kendisine sormaya
başlıyor. Oysa bireyin mesleki eğitime mi yoksa yüksek öğrenime mi yatkın
olduğunu belirlemeye yönelik test ve ölçekler uygulanabilse sınav öncesi ve
sınav esnasında yaşanan aşırı heyecan, bayılmalar ve ciddi psikolojik
travmalar yaşanmayacak.
Sınav
kaygısında belirleyici olan bir başka problem ise anne ve baba tutumlarıyla
ilgilidir. Başta anne ve babaların yaptıkları önemli hatalardan bir tanesi;
çocuklarını hem kendi aralarında hem de başka ailelerin çocukları ile
kıyaslamalarıdır. Buna bağlı olarak çocuklar arasında kıskançlık, iletişim
problemleri vb sorunlar yaşanmaktadır. Buna benzer sorunları çözebilmek için
anne-babaların okul rehberlik servisi ve ilgili öğretmenler ile belli
aralıklarla diyalog halinde olmaları son derece önemlidir. Ayrıca anne-baba
tarafından öğrencinin çalışmasına yönelik yapılan telkinler öğrencinin
motivasyonunu olumsuz etkileyebilir. Birey bu telkinleri baskı olarak
algılayabileceğinden performansı düşürebilir.
Günümüzde
bilgisayar ve internet kullanımının yaygınlaşması da öğrenci ve anne babalar
açısından önemli kazanımlar sağlamış olmasının yanı sıra birçok sıkıntıyı da
beraberinde getirmiştir. Örneğin okuldan geldikten sonra saatlerce
bilgisayarın başında oyun oynayarak zaman geçiren bir öğrencinin başarılı
olmasını kimse bekleyemez. Sonuç olarak bilgisayar ve internetin öğrenci
için yararlı olacak şekilde kullanılması bireyin gelişimine katkı
sağlayacaktır. Bunun ölçütü yani olumlu yönde yararlanmak nedir? Sorusuna
cevabı da şöyle verebiliriz. Anne babaların öğrenciyi yani çocuklarını takip
kontrol edebilmeleri için okul ve dershanelerde verilen rehberlik
hizmetlerinden olabildiğince yararlanmaları gerekir. Ayrıca anne babaların
çocuklarına yaklaşım davranışlar konusunda karşılaştıkları problemleri
çözmek için psikolojik destek yardım almaları son derece önemlidir.
|
