İnsan, yaşamı boyunca diğer insanlarla sürekli ilişki halindedir. Eşler
birbirleri ile anababa çocukları ile doktor hastası ile vb ilişki süreci
yaşar.
Sözlük anlamı ile ilişki “iki şey arasındaki karşılıklı bağlantı”
yada “kişileri birbirine bağlayan bağ” olarak tanımlanmaktadır.
Sosyal hizmet açısından ele alınacak olursa ilişki, “kişiler arası duygusal
etkileşimdir.”
Sosyal hizmet uzmanı ile müracaatçı arasındaki bu duygusal etkileşim,daha
kısa deyişle ilişki,kendine özgüdür ve “mesleki ilişki olarak tanımlanır.”
Bu ilişki kanalıyla müracaatçının sorunlarının çözülmesi,tedavisi ve huzura
kavuşması sağlanır.
İlişki birden bire oluşmaz. İlişki etkileşimde bulunan kimseler tarafından
yaratılır. İlişki hiçbir zaman statik değildir.; tekrar tekrar yarıtılır.
Ayrıca ilişki etkileşime katılanların ne yaptıklarına bağlı olarak sürekli
bir değişme içerisindedir. Her mülakatta ilişkinin yoğunluğu aynı derinlikte
değildir. Bilgi toplanan müracaatçının yardıma ihtiyacı olup olmadığı
belirlemek amacı ile yapılan mülakatlar da tedavi mülakatlarından daha az
ilişki yaşanır.
İLİŞKİ TÜRLERİ
İlişki olumlu ve olumsuz olmak üzere iki grupta ele alınır. İlişki olumlu
ise bu ilişkide rahat,güvenli saygı dolu,uyumlu,sıcak vb duygular
yaşanıyorsa , shu ile müracaatçı arasında ki mesajlar birbirine daha kolay
iletilir. İlişkinin olumsuz olduğu ; düşmanca,savunmaya
dayalı,güvensiz,saygıdan uzak ürkütücü vb duygular yaşandığı durumda iki
taraf birbirini dinlemeye daha az tarafdırlar.
Olumlu ilişkinin öğeleri: İlişki,mülakat sürecinin temel taşıdır. Olumlu bir
ilişki kurulduğu taktirdei,mülakat akıcı bir biçimde ilerler. Mülakata arzu
edilen,amaçlanan olumlu ilişkiye geliştirmek amacı ile bazı öğelere işaret
edilmektedir. Bu öğeler şunlardır:
1-Müracaatçının kendi kendine karar vermesi
2-Müracaatçıya ilgi göstermek
3-Müracaatçının kişiliğine saygı gösterme
4-Empatik anlayış
5-İçtenlik ve özgünlük
6-Gizlilik
İLK MÜLAKAT
İlk mülakatın mülakatlar dizisi içersinde ayrı bir yeri anlamı ve önemi
vardır. Bu mülakata ki amaç,müracaatçının kendisi,sorunu ve içinde bulunduğu
durumla ilgili düşüncelerini öğrenmek,SHU güvenmesi,kendisine yardım
edileceğini inanması ve güçlüklerinin anlayış ve saygı ile karşılandığını
his etmesini sağlamaktadır. Bu görüşmede müracaatçının rahatlatılması benlik
saygısı ve kendine güvenin artırılması beklenir.
İlk mülakat müracaatçının kendi kendine yardım ve kendine olan güvenini
tahmin etmek yönünden de yarlıdır. Bu nedenle ilk mülakat,geçici
değerlendirme ya da ön teşhis niteliğini taşır. Bu niteliğinden dolayı ilk
mülakat gelişmiş. Ülkelerde tecrübeli SHU tarafından yapılmaktadır. Daha
sonra bir başka SHU devredilmektedir.
İlk mülakatta kurumun politika,fonksiyon,hizmet ve olanaklarının
müracaatçının ihtiyaçlarına cevap vermediği anlaşılırsa,müracaatçı bir
yazıya da telefonla başka bir kuruma havale eder. Eğer kurum müracaatçının
gereksinimlerini karşılayacaksa,SHU kısa süreli planlar hazırlar. Bu arada
çeşitli raporlar belgeleri inceler,gerekirse müracaatçının ailesi ile ve
ilgili kurumlarla mülakatlar yapar.
KAYNAK: Prof.Dr Erkan ,Gönül. Sosyal hizmette mülakat.Ankara:1997