|
|
 |
SOSYAL HİZMET MESLEĞİNDE MÜLAKAT
Kemal GÖKCAN
Site
Editörü/Sosyal Hizmet Uzmanı |
Mülakat,sosyal hizmet mesleğinde geniş ölçüde kullanılan
bir araçtır.Sosyal hizmet uzmanı,çalışmaları sırasında zamanın önemli bir
kısmını mülakata ayırtır.
Mülakat sosyal hizmet mesleğinin temeli olup,insanlara yardımcı olmakta
büyük önem taşır. Sosyal hizmette daha çok sosyal kişisel çalışma yöntemini
uygulayanlar mülakattan yararlanır.Sosyal kişisel çalışmada bireysel
ilişkinin yoğunluğu nedeniyle,mülakata daha fazla ilgi duyulmaktadır. Bu
yöntemin yanı sıra,sosyal grup çalışması,toplumla çalışma,sosyal refah
araştırması ve sosyal hizmet idaresi yönteminde mülakattan yararlanılır.
Mülakatın Tanımı :Karşılıklı yüz yüze bir konuşma (koşar ve erkan 1991)
Sosyal Hizmet Mülakatının Amacı: Mülakatlarda amaç genelde ikiye ayrılır.
Bilgi toplama ve yardım etme Örneğin,kadın misafirhanesine yerleştirmek için
bir kadından bilgi toplanırken o andaki sıkıntısını hafifletmek için yada
çözmek amacı ile tedavi yada yardıma yönelik bir çalışma yapılabilir.
1-Bilgi Toplama yada Sosyal İnceleme Mülakatları
Bilgi toplama mülakatının amacı,sosyal işlevsellik yönünden birey,grup ve
toplum hakkında bilgi toplamaktır. Bur da yaşam yaşam öyküsü hakkında bilgi
hakkında bilgi edinmeye çalışılır. Bu bilgilerle kişinin sorunun anlamak ona
yardımcı olmak için gereklidir. Mülakatlarda her türlü bilgiyi toplamak
yerine gerekli bilgi toplanmalıdır. Toplanan bilgiler hem objektif hem de
supjektif duyguları ve tutumları içerir. Uzman bilgi toplarken acele
etmemelidir. Unutmamalıdır ki müracaatçı kişisel yaşamı hakkında bilgi
verirken kendini korumalı bilgiler verebilir. Bilgi toplama yada sosyal
inceleme mülakatları bazen özel amaçlarla kullanılır. Örneğin psikiyatri
kliniğinde hastaya uygulanacak tedavinin belirlemesinde
2-Bilgi Verme Mülakatları
Didaktik nitelik taşıyan mülakatlardır. Bu mülakatlarda belli bir konuda
müracaatçıya bilgi verilir. Bu mülakatlar kuru bilgi verme değil duygusal
yanı da vardır. Sosyal hizmet uygulamalarında bu mülakatlar sıkça uygulanır.
Örneğin ıslahevine gelen gence kuralların anlatılması.
3-Teşhis yada Karar Verme Mülakatları
Teşhis mülakatı bireye hizmet sağlamak için,uygun değerlendirme ve karar
verme amacını güder. Teşhis mülakatları kanalıyla belirli idari karların
alınması kolaylaşır. Evlat edinmek isteyen bir müracaatçı ile yapılan
mülakat araçlığı ile kurumun o kişiye çocuk verip veremeyeceği belirlenir.
Bu mülakata müracaatçının bir başka kuruma havale edilip edilmeyeceği de
belirlenir.
4-Tedavi Mülakatları
Müracaatçıda ki,sosyal durumunda değişmeyi etkilemektir. Müracaatçının
sosyal işlevlerini daha iyi yerine getirmek amaçtır. Müracaatçının sosyal
durumu ile baş etmesi duyguları,tutumları ve davranışlarının değişmesi
sağlanmaya çalışılır. Bu mülakat bireyselleşmiş özel bir durum olduğundan
önceden bir anahat geliştirmek güçtür Herkesin sorunu,algılama biçimi uyumu
farklıdır. Örneğin hastanede çalışan bir sosyal hizmet uzmanı ameliyattan
korkan bir çocuğa destek verebilir.
Sonuçta bir mülakatta dört amaç gerçekleşebileceği gibi,bazı mülakatlarda
yalnızca tek amaca hizmet edebilir. Önemli olan sosyal hizmet uzmanın ne
amaçla mülakat yapacağını bilmektir. Bunu ise müracaatçının sorunu ve özel
durumu belirler.
KAYNAK: Prof.Dr Erkan ,Gönül. Sosyal hizmette mülakat.Ankara:1997
|