Sanayi devrimi sonrasında meydana gelen hızlı
gelişme ve değişmeler,artan teknolojik olanaklar,çağımızın toplumlarını
“bilgi toplumu” olmaya yönlendirmektedir. Toplumlar,yapısal olarak
yenilenmekte,kurumsal yapılar gelişirken bunlara paralel olarak toplumun
değer,norm ve davranış kalıpları değişmektedir.
Çoğulcu demokratik toplum yapısında insanların devletten beklentileri
artmıştır. Devlet yapısındaki gelişmeler bir çok şey hak olarak istenilir
hale gelmiştir. İnsan hakları anlayışı geliştirilmiş:insan unsuruna ve
onuruna yakışır bir yaşam standardını bütün vatandaşlarına ulaştırması
“Sosyal Devlet” olmanın vazgeçilmez unsuru olarak öne çıkmıştır.
“Sosyal Devlet” olmak ,tüm dünya ülkelerine ancak yurttaşlarına sunulan
“Sosyal Hizmetlere” gereken önemi vermekle olanaklı hale gelebilir. Sosyal
Hizmetlerin hakkı ile gerçekleştirilebilmesi için de “Sosyal Hizmet Mesleği”
ortaya çıkmıştır.
Dünyada ve Türkiye’de sosyal ve ekonomik alanda hızlı değişim süreci devam
etmektedir. Bu değişim sürecinde ülkemizde sosyal sorunlar dayanılmaz boyuta
gelmiştir. Sosyal sorunların oluşturduğu sorunları yaşayan müracaatçı
grupların sorunların çözümlenmesinde ve bireysel işlevselliklerin
artırılmasında “Sosyal Hizmetler” daha fazla önem kazanmıştır.
Ülkemizde Sosyal Hizmetler 1959 yılında Sosyal Hizmetler Enstitüsü ve ona
bağlı olarak 1961 yılında Sosyal Hizmetler Akademisi, 1963 SSYB Bağlı Sosyal
Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün kurulması ile eğitim ve kurumsal anlamda
ülkemizin gündemine girmiştir. Söz konusu Kurumsal yapının Sosyal Hizmet
gereksinimine yanıt vermemesi ve yasalardaki dağınıklık,hizmet alanlarındaki
çok başlılık sonucu 24 Mayıs 1983 tarihinde kabul edilen 2828 Sayılı Kanun
ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ( SHÇEK )
kurulmuştur. Geçen zaman içerisinde ülkemiz insanlarına Sosyal Hizmetlerin
sunumunda nitelik ve nicelik açısından olumlu gelişmeler yaşanmış hizmet
ulaştırılan kişi,grup,aile sayılarında önemli artışlar olmuş fakat bu
gelişim ülkemizdeki ekonomik ve sosyal gelişimine paralel olarak
artmamıştır.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ( SHÇEK ) ülke
düzeyinde etkinliğini artıracak birey ve toplum yaşamına katkısını artıracak
tepe yönetiminden başlayarak merkez ve taşra teşkilatlanmasında hizmet model
anlayışında olumlu gelişmelere rağmen bazı tartışmalar yaratmıştır.
Bu tartışmalar: Ülkemizin siyasal gelişimi gerçeğini göz ardı etmeden,
kurumun aşırı politize olması ve bu olumsuz kurmasallaşma anlayışı sonucu
Sosyal Hizmet bilgisi,değeri,idaresi ve felsefesine sahip olmayan kişilerin
yönetici olması sonucu sosyal hizmetler zarar görmüştür. Bu alanda eğitim
almış Sosyal Hizmet Uzmanları bir dönem haksızlığa uğramış dağlarda
anketörlük yapmıştır.
Türk kamu yönetiminin mevcut yapısı içinde,SHÇEK’in hem çok yeni olması hem
de devletin sosyal hizmetlere ayırdığı payın küçüklüğü nedeniyle,önemi henüz
siyasetçiler,bürokrasi ve toplum tarafından yeterince anlaşılmamış
kurumlardan birisidir. Ülkemizde toplumun giderek artan sosyal hizmet
gereksinimlerine yanıt vermeye çalışan SHÇEK’in merkez örgütü,9 ana hizmet,1
yardımcı, 4 danışma ve denetim olmak üzere 14 ayrı birimden oluşan bir çok
daire başkanı ve şube müdürleri ile birlikte 10.000 fazla personeli bulunan
bir teşkilat’dır.
Bugün SHÇEK bünyesinde gerek idareci konumunda gerekse Uzman kadrosunda
yaklaşık 600 SHU hizmet vermektedir. SHU mesleğinin uygulana birlik
açısından SHÇEK önemli bir kurumdur. Bu kurum insana hizmet veren, sosyal
sorunlara çare üreten ülkemizin bozulmuş olan sosyal dengelerin
düzenlenmesinde önemli görev alması gerekirken ülke bütçesinden ayrılan pay
sadece %006 dır. Bu rakamı yorumlamayı sizlere bırakıyoruz. Sosyal hizmetler
bir çatı altında toplanması gerekirken artık bu alanda üç genel müdürlük
oluşmuştur. Özürlüler İdaresi ve Kadının Statüsü adlı iki genel müdürlük
2828 sayılı yasanın amacını olumsuz etkilemiştir. Bu iki genel müdürlüğün
görevlerini deneyim,bilgi ve teknik açıdan SHÇEK Genel Müdürlüğümüz
yapabilir. Bu alanda hizmet veren değerli idareciler mevcuttur. Bugün SHÇEK
Genel Müdürlüğünde bilgi deneyim ve beceri bakımından kendine güvenen bir
çok İdareci ve SHU mevcuttur. Bu arkadaşlarımız alternatif hizmet
modellerini devamlı geliştirmekteler buna en iyi örnek Koruyucu Aile ve
Sokak Çocukları çalışmalarıdır diyebiliriz. Bu çalışmalar umut verici
olup,yetersizdir. Bizlerin görevi ülke sorunlarına duyarlı sorun çözme de
kendine güvenen bilgili devamlı kendini yenileyen toplumsal bilince sahip
bireyselleşen bireyler olmak zorunluluğumuzdur. Bu temelde SHU Sosyal hizmet
bilgisi,değerleri ve felsefesi ile SHÇEK Genel Müdürlüğünde ve bağlı kurum
ve kuruluşlarda üreten meslek elemanı olarak, ekip çalışması içinde hizmet
vermektedir.
Sosyal Devletin sorumlulukları çerçevesinde müdahale etmek ve olumsuzlukları
azaltmak ya da tamamen ortadan kaldırmakla görevli ve yükümlü olana SHÇEK
Genel Müdürlüğü gibi “Sosyal Hizmetler”in en yaygın bir şekilde yurttaşlara
sunulduğu kurumların yükü her geçen gün biraz artmaktadır.
SHÇEK Genel Müdürlüğünü daha etkili hale getirmek Sosyal Hizmet Uzmanları
için bir zorunluluktur.
KAYNAKCA
1-YOLCUOĞLU,İsmet Galip “İnsana Hizmet Veren Kurumlarda Toplam Kalite
Yöntemi” Mart2001,İstanbul
2-GÖKCAN Kemal “Görüş Bildirme” 1991,Sakarya
