|
|
SAVAŞ VE ÇOCUK ASKERLERİN DRAMI
SHU.Türkan SÖĞÜT GEZER
Koşuyor altı yaşında bir oğlan
Uçurtması geçiyor ağaçlardan
Siz de böyle koştunuz bir zaman
Çocuklara kıymayın efendiler,
Bulutlar adam öldürmesin.
Nazım Hikmet.
Yazıma Nazım Hikmet Ustanın duygu yüklü, günümüze seslenişinin yoğun olduğu
bir şiirinden bir alıntıyla başlamak istedim.
Savaşlar olmazdan önce doğanın saf bir parçası olan insan ve insanlık özdeş
iki olguydu.Savaşlarla bakir yeryüzü insanlığa gebeleşti, savaşların
doğurduğu insan için acılarıyla yıkımlarıyla kirli bir dünya oldu. Savaşın
etkilediği iki büyük risk grubu, Çocuklar ve kadınlar…
Dünyada çocuk asker sayısı net olarak bilinmemesine rağmen Çocuk Asker
Kullanılmasını Durdurma Koalisyonunun tahminlerine göre 300.000 civarında
çocuk hükümet ya da muhalif gruplar adına asker olarak savaşıyor. 85 Ülkede
yarım milyondan fazla çocuk hükümet orduları, paramiliter güçler veya
silahlı küçük gruplar tarafından kullanılıyor. Bu güne kadar Uluslar arası
Toplum çabalarıyla kurtulan çocuk sayısıysa 95 bin. 2000 Yılında BM’nin 18
yaşın altındaki gençlerin savaşta kullanılmayacakları yolunda hazırladığı
Çocuk Hakları Sözleşmesine Ek Protokol 110 ülke tarafından imzalanmış,2002
yılında bağlayıcılık kazanmıştır. Uluslararası Ceza Mahkemesi 2002 yılından
beri çocukların savaşta kullanılmasını “savaş suçu” olarak kabul ediyor.
Yeryüzündeki üretim ilişkileri yoksulluğu küresel savaşları her gün yeniden
üretiyor. Savaş küresel yakıyor.Savaşa bir insanlık sorunu olarak
bakıldığında,insanın yeryüzünde güvenlik duygusunun kayboluşu olan
umutsuzluğa, açlıktan kıtlığa yoksulluğa,hastalıklara, göçe, göçle beraber
sığınmacılık ve mültecilik sorunlarına daha bir çok soruna neden olan
insanın vahşi ediminin kanayan sonucu olarak görmek gerekir. Savaşın
nedenlerine bakıldığında insani değerlere ve doğaya yabancılaşma,,dünyanın
yeniden paylaşılması, sermaye ve üretim ilişkilerinin sermaye eğemenlerinin
yarattığı yoksullara savaşın bir ehlileştirme, tahakküm aracı olarak
kullanılmasını görmekteyiz.İnsani değerlere yabancılaşmanın, insanın yaşam
hakkının ihlalinde en kritik çocuk asker sorununun 100.000’e yakın
ortalamasıyla Afrika’da görülmesi ne kadar da dikkat çekici. Uganda,Angola,
Kolombiya, Srilanka, Liberya, Sierra Leona, Ruanda, Kongo, Etiyopya, Çad,
Brundi vs... ülkeler. Çocuk Askerler Sorunu tabi ki birçok Asya ülkesinde ve
Latin Amerikanın bir kısmında ,Avrupa ve Orta Doğuda da görülmektedir;
Uluslararası Af örgütünün 2007 raporuna göre her yıl ortalama 22 Milyar
Dolar Asya,Ortadoğu,Latin Amerika ve Afrika ülkelerinde savaşa yatırılıyor.
Her yıl yeryüzündeki her kadın,erkek ve çocuk için 2 kurşun üretiliyor
Harcanan bu 22 Milyar Dolarla bu ülkelerde her çocuğun okula gitmesi ve
2015’e kadar çocuk ölümleri oranını üçte ikisi oranında düşürebilirdi.
Hiçbir çocuk asker olmayı istemez. Peki çocuklar neden askerleştiriliyor?
Uygar dünyanın utancı çocuk askerler sorunu neden kaynaklanıyor? Neden
sıcacık düşlerine gölge düşüyor,neden utanıyoruz? Yarım milyondan fazla
çocuk neden temiz bir çevre hakkı,konut hakkı,ebeveynleriyle yaşama hakkı,
sağlık eğitim,sosyal-kültürel haklar ve daha bir çok haktan yoksun oluyor,?
Neden mi? Afrika, Asya, Avrupa, Latin Amerika ve Ortadoğu’daki
ulusal,bölgesel ve uluslar arası örgütler ve Koalisyonların bir araya
gelmesiyle oluşan,kurucu üyeleri arasında Uluslar arası Af örgütü(Amnesty
İnternational), Uluslarası Çocukları Koruma Örgütü(Defence for children
international) İnsan Hakları İzleme Örgütü( Human Rights Watch)İnternational
Fedaration Tere Des Homes,Uluslarası Çocukları Koruyun Birliği(İnternational
Save the Children Allliance) Cizvit Mülteci Hizmetleri (Jesuit Refugee
Service)Quaker BM. Ofisi-Cenevre ve Uluslar arası Dünya Vizyonu Örgütü(World
Vision İnternational) bulunduğu “Çocuk Asker Kullanılmasına Son Koalisyonu”
tarafından 2003 yılında yayımlanan bir rapor çocukların savaşa doymayan
büyükler için ölmeye ve öldürülmek için kullanılmaya devam ettiğini
gösteriyor.Çocuk yaşta asker olmanın nedenleri arasında,silahlı çatışmadan
geride ailesini bırakarak kurtulma,ekonomik ve sosyal yapıların tahrip
olması,hükümet güçleri veya muhalif gruplar tarafından aile bireylerinin
işkenceye maruz bırakılması veya öldürülmesiyle korumasız kalma yer alıyor.
Çocuk yaşta askerleştirilmenin diğer nedenleri arasında yoksulluk nedeniyle
yiyecek ve barınak bulabilmek için silahlı gruplara katılma yani yeterli
yaşam olanaklarının olmaması ailevi sorunlar,şiddet ve cinsel istismar,
çocukların zorla kaçırılması bulunmaktadır.İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW)
de bugün dünyada 18 yaşın altında 300.000 Çocuk asker olduğunu,çocuk
askerlerin yaşının 8’e indiğini belirtiyor. Bütün bu nedenlerin yanı sıra
dünyada bilinen artık silah teknolojisindeki ilerlemelerin kolay taşınabilir
silahları da üretiyor olması .
Çocuklar nasıl asker olarak kullanılıyor?
Çocuklar sadece cephe gerisinde taşıyıcı,işçi ve casus olarak değil,bizzat
silahlı çatışmaların içinde savaştırılıyor. Çocuklar profesyonel birliklerin
geçeceği yollarda mayın kontrolü yapmak üzere veya daha az şüpheli olmaları
nedeniyle intihar saldırılarında da kullanılabiliyor. Çocuk askerlerin üçte
biri ise çoğu zaman seks kölesi olarak kullanılan kız çocuklarından
oluşmakta.
Onların çığlığı savaş yerine barıştır,biliyoruz, neden duymayız? Evet
yaptırımlar ve denetimler olmalı,savaşta çocuklar ölmemeli. 18 yaşın
altındaki her insanın çocuk olduğu unutulmamalı, (uygar dünyada!) hiçe
sayılan çocukların kendileri ve göz yaşları artık duyulmalı.
KAYNAKLAR:
Bakır,Kemal Savaş ve Çocuk.Bianet.org,Gaziantep;2004
Uluslar arası Af Örgütü,Uluslar arası 2007 Af Örgütü Raporu;2007
Bianet.org. Yarım Milyondan Fazla Çocuk Asker Var Başlıklı Haber, İstanbul;
2007
|
