Burada iki kelime bulunmaktadır. Psiko ve sosyal keli­meleri birleştirilerek psikososyal denilmektedir. Psikoloji ruh bilimidir. Ruh sağlığıyla ilgili bilgiler psikoloji adı altında toplanmaktadır. Psikolojik sağlığa mental, ruhsal, moral ve ahlâk yönünde sağlık da denilmektedir.Burada bildirilen psikoya tek kelimeyle ruh sağlığı diyebiliriz.

Ruh Sağlığı Nedir?: Ruh sağlığı şu öğelerden Oluş­maktadır:

1) İnsanın toplumla ahenkli-uyumlu İlişkiler kurabilme yetişinin-yeteneğinin-kabiliyetinin olmasıdır.

2) İnsanın kendi koşulları-şartlan içerisinde başarılı olabilmesidir.

3) İnsanın hayatin-yaşamanın türlü streslerine-sıkıntılarına tahammül gücü gösterebilmesidîr.

4) İnsanın sosyal çevreye iyi bir şekilde uyum gösterebilmesidir.

5) İnsanın zor ve güç durumlara düşse bile ümidini kaybetmemesidir, bu zorluklardan çıkabilmesi için kendinde moral, mücadele ve çalışma gücü bulabilmesidir.

6) İnsanın adeta gözlerinin içinin gülmesi ve yaşama sevinci duyabilmesidir

7) İnsanları sevmesi, sayması, insana değer vermesi, kendisinin de diğer insanlar tarafından aynı şekilde sevilip sayılmasını ve değer verilmesinin teminidir. Yani sosyal çevreye akıl, his ve heyecan bakımından iyi bir adaptasyon sağlamasıdır.

8) İnsanın doğru, dürüst, kendinin ve başkalarının haklarına saygılı, çalışkan, özverili ve tek kelimeyle olgun bir insanda olması gereken değerlere sahip olabilmesidir vd.

Bu öğeler birleşerek bireyin ruh sağlığını oluşturmak­tadır. Bu değerler yok veya noksan İse kişi buna göre ruh sağlığı yönünden not alacaktır.

Bu öğeler birbirinin aynısı yahut birbirine çok yakın gibi görünürlerse de tarifi daha iyi anlatabilmek için böylece maddelendirmek daha yararlı ol­maktadır.

Aradaki farkları fark ederek bütünü kavramak esastır. Görüldüğü gibi ruh sağlığı ne kadar önemli olmakta­dır. Ruh sağlığına diğer bir şekilde akıl sağlığı da denilmek­tedir.

Anlamı kuvvetlendirmek için akıl ve ruh sağlığı olarak da söylenmektedir. Akıl sağlığı başka, ruh sağlığı başka de­ğildir. İkisi de birbirinin içerisindedir. Bunun için artık akıl ve ruh sağlığı yerine sadece bunlardan birisi kullanılmaktadır.Bu da ruh sağlığıdır.

Sosyal Saglık Nedir: İnsanın yaşadığı sosyal çevre­de sağlığını bozabilecek olumsuzluklarının olmamasıdır. Trafik kargaşası, çevre kirliliği, insanların eğitimsizliğinden, bilgisiz­liğinden ve görgüsüzlüğünden kaynaklanabilecek türlü sıkın­tılar, üzüntüler, yol, su, elektrik sorunları vd. bunlar arasın­dadır.

Öyle ise sosyal sağlık bireyin yaşadığı sosyal çevrede bedensel ve ruhsal sağlığını bozmayacak şartları bulabilmesidir. Bu olmaz ise haliyle insanın yerine göre bedensel ve ruhsal sağlığı da tehlikeye girebileceği gibi hastalanabilir, sakatlanabilir hallere de düşebilir. Buna erken ölümleri de da­hil edebiliriz.

Görüldüğü gibi sosyal sağlık da çok önemlidir. Bunun olabilmesi için devlet, toplumlar ve tüm insanlık ge­reken görevlerini yapabilmeli, bunun için özen göstermez­dirler.

İşte psikososyal sağlık ruhsal ve sosyal sağlığın birlikte söylenmesidir. Çünkü bu iki öğe birbiriyle çok ilgilidir. Ruh sağlığı olmadan sosyal sağlık olmaz. Sosyal sağlık olmadan da ruh sağlığından söz edilemez. Bedensel sağlıkta buna eklenirse insanın bedensel, ruhsal ve sosyal sağlığının bir bütün oluşturduğu daha iyi anlaşılabilir.

Yukarıda belirttiğimiz unsurları bundan sonraki haftalardaki yazılarımızda tek tek ele alacağız.

Prof.Dr.Kemal Çakmaklı