|
|
|
 |
ÖTANAZİ VE YAŞAM HAKKI-1
Av. Arzu Besiri / Sitemiz Yazarı
İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Yüksek Lisans Öğrencisi
arzubesiri@yahoo.com.tr |
|
“ Yaşamak, özgürlük ve
kişi güvenliği herkesin hakkıdır. “
İHEB Madde 3 |
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR
GİRİŞ
1. ÖTANAZİ
I. Ötanazinin Tanımı
II. Ötanazi Türleri
A. Dar Anlamda Ötanazi – Geniş Anlamda Ötanazi – En Geniş Anlamda
Ötanazi
B. İradeye Bağlı ( Volonter ) – İrade Dışı ( Non Volonter ) Ötanazi
C. Aktif Ötanazi – Pasif Ötanazi
D. Kazai Ötanazi – Medikal Ötanazi
2. YAŞAMA HAKKI
I. Yaşamın Niteliği Kavramı
A. Yaşamın Kutsallığı
B. Yaşamın Dokunulmazlığı
II. Yaşama Hakkını Güvence Altına Alma ve Yaşatmacılık Esası
3. CEZA HUKUKU AÇISINDAN ÖTANAZİ
I. Mukayeseli Ceza Hukukunda Ötanazi
A. Ötanaziyi Suç Sayan Devletlerin Gerekçeleri
B. Ötanaziyi Suç Saymayan Devletler
1. A.B.D.
2. Belçika
3. Hollanda
4. Lüksemburg
II. Türk Ceza Hukukunda Ötanazi
SONUÇ
KAYNAKÇA
KISALTMALAR
AB : Avrupa Birliği
AİHM : Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
AİHS : Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
A.g.e. : Adı Geçen Eser
BM : Birleşmiş Milletler
İ.B.D. : İstanbul Barosu Dergisi
Md. : Madde
No : Numara
S.B.F. : Sosyal Bilimler Fakültesi
T.C. : Türkiye Cumhuriyeti
T.C.K. : Türk Ceza Kanunu
V.s. : Vesaire
GİRİŞ
İnsanın temel haklarından biri olan yaşama hakkı diğer hakların vücut
bulabilmesi için garanti altına alınmalıdır. O yüzden bu hak bütün
çağdaş demokrasiye sahip ülkelerin Anayasalarında güvence altına
alınmaktadır.
Tüm dünyada özellikle son otuz yıldır tartışılan ötanazi bilim ve etiği
karşı karşıya getirmekte ve çoğu zaman bilim insanları arasında
hararetli tartışmalar yaşanmaktadır. Ötanazinin nasıl ve ne şekilde
gerçekleştirileceği sorun olmuştur. Dünya’ da ötanazi nitelik ve ceza
verme açısından farklılık gösterse de genelde suç olarak kabul
edilmiştir. Türk Hukuku’ nda konu ile ilgili ceza kanununda özel bir
hüküm bulunmasa da Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi’ nin 14. md.’ sinin 1.
fıkrasında ve Sağlık Bakanlığı’ nın Hasta Hakları Yönetmeliği’ nin 13.
md.’sinde de ötanazi yasaktır.
T.C.’ de Ceza Hukuku, Kriminoloji ve İnsan Hakları Derneği’ nin ülke
genelinde 8386 kişi ile yüz yüze görüşme yöntemiyle yaptığı araştırma
sonucunda, halkın ötanaziye sıcak bakmadığı ortaya konmuştur. Fakat
yoğun bakım ünitelerinde görevli hemşirelere uygulanan ankette
hemşirelerin %44,8 ‘ i yoğun bakımdaki hastaların devlete olan ekonomik
yükünü düşünerek ötanazinin yasal olarak kabul edilmesini istemişlerdir.
Yaşama hakkı Anayasa başta olmak üzere tüm pozitif hukuk kuralları ile
korunmuştur. Anayasa’ nın 17. maddesi ile, “ Herkesin yaşama, maddi ve
manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu “ ifade
olunmuş, tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında kişinin
vücut bütünlüğüne dokunulamayacağı, rızası olmadan bilimsel ve tıbbi
deneylere tabi tutulamayacağı, 2. fıkra hükmü ile ayrıca öngörülmüştür.
Ayrıca TCK.’ nun 81, 83, 84 ve 85. maddeleriyle yaşama hakkı koruma
altına alınmış, 25 ve 26. maddede ceza sorumluluğunu kaldıran veya
azaltan nedenler, 62. md.’ de ise fail yararına cezayı hafifletecek
nedenler sayılmıştır. Anayasa’ da ve kanunlarda korunan yaşama
hakkına yapılan bazı müdahalelerin doğru olup olmadığı ve bu yüzden
haklı görülüp görülemeyeceği tartışma konusu olmuştur.
Aşağıda ötanazi ve türleri hakkında bilgi verdikten sonra, yaşamın
niteliği kavramını anlatacak, dünyadaki uygulamalara yer verecek ve
görüşümü bildireceğim.
1. ÖTANAZİ
I. Ötanazinin Tanımı
İlk defa Bacon tarafından kullanıldığı ileri sürülen ötanazi,
“ızdırapsız, doğal ölüm”, “huzur, rahat ve kolaylık içerisinde ölüm”,
“hoş, güzel, kolay, iyilik edici ölüm” anlamına gelmektedir. Ötanazinin
çeşitli tanımları yapılmıştır. Bir tanıma göre ötanazi, “ ölümün
kaçınılmaz olduğu ve tıp ilminin verilerine göre iyileştirilme olanağı
olmayan veya dayanılmaz acılar içinde olan kişinin tıbbi yollarla
öldürülmesi veya tıbbi yardımın kesilerek ölüme terk edilmesi “ şeklinde
tanımlanmaktadır. Başka bir tanıma göre ötanazi acıma yüzünden adam
öldürme veya birisini dayanılmaz ızdıraplardan kurtarmak için öldürmek
şeklinde tanımlanmıştır. Bir başkasına göre; iyileşmeyeceği ve
dayanılmaz acıları ölümüne kadar süreceği tıbben benimsenmiş olan,
durumu kendisi ve yakınlarınca bilinen, zihinsel yeterliliğe sahip bir
kişinin, kendi bilinci ve özgür iradesi ile vermiş olduğu karar üzerine
kendisini tedavi eden doktor aracılığıyla acısız bir biçimde hayatının
sonlandırılmasıdır. Hukuki açıdan ötanaziye verilen anlamlar, hak ve
hürriyetler açısından geliştirilebilir. Bu açıdan ötanazi bir “ ölüm
hakkı “ dır. Yaşama hakkının tersinden hareketle ötanazi, “ olumsuz
yaşama hakkı “ dır.
DEVAM EDİNİZ |
|
UYARI!
©Sitemize ait yazılarımızı izin almadan yayınlanmamasını talep etmekteyiz.Her hakkı saklıdır.
|
|
