|
|
Örgütler insanların gereksinimleri
karşısında ortaya çıkan yapılardır. Yeryüzündeki ilk örgütler,insanların
birtakım gereksinimlerini karşılamak amacıyla verdiği uğraşlar sırasında,bu
ihtiyacını başka birinin ya da birilerinin yardımı olmaksızın
karşılayamacağını anlamasıyla ortaya çıkmıştır. ( 1 )
Böylece insanlar,sosyal hayatın başlangıçından itibaren
bilgi,kabiliyet,güç ve zamanlarının kendi istek ve
gereksinimlerini karşılamada yetersiz olduğunu anlamış ve her zaman
işbirliği yapma ihtiyacı duymuştur. Bu nedenle de,ortak amaçlarını
gerçekleştirmek için belirli yapı,kural ve süreçlerle bağımlı olarak bir
araya gelmişlerdir. ( 2 )
İnsanların her türlü gereksinimlerini
karşılamalarında bireysel çabalarına göre,örgütsel çabaların daha etkili
olması nedeniyle,örgütlerin sayısı ve türleri de insan ihtiyaçlarına paralel
olarak artmış ve önemli boyutlarına ulaşmıştır. Devletten aileye,kar amaçlı
işletmelerden vakıflara,üretim sektöründen hizmet sektörüne değin küçük ya
da büyük kar amaçlı ya da kar
amaçsız bir takım örgütler oluşmuştur. ( 3 )
Sürekli değişim ve gelişim gösteren toplumsal
yapı içinde bilginin teknolojik yeniliklerle hızla akışı,insanların ait
olduğu örgütlere daha bağımlı hale getirmektedir. Değişsen toplumsal yapı
içinde örgütlerde süreç içerisinde değişim ve gelişim göstermişler
insanların ihtiyaçlarına yanıt verecek nitelik kazanmaktadırlar.
Bu nedenlerle örgüt toplumla bir denge
sağlamalıdır. Bu yapı örgütte açık bir sistem ve karşılıklı etkileşim
sağlamaktadır.
Örgütler de biyolojik ya da mekanik sistemler gibi bir çok parçadan oluşmuş
birer toplumsal sistemlerdir ve bunlar diğer açık sistemler gibi çevreden
girdi alıp onu işleyen ve çevreye çıktı veren birere açık sistemdir. Bu
özelliği ile örgütler toplumla karşılıklı etkileşimi yerine getiren bir
fonksiyona da sahiptirler. ( 4 )
Örgüt : özünde bir grup insanın belli
amaçlar doğrultusunda tasarlanmış işbirliğine dayanan birlikteliği ile
oluşan toplumsal bir sistemdir. İnsanları bir araya getirecek ve
birbirleriyle etkileşim içinde bulunmalarını sağlayacak temel unsur “ortak
amaç”lardır.İnsanlar belirli hedeflere ulaşmada “biçimsel yapı” içinde bir
araya geldiklerinde örgütü yaratmış olurlar ( 5 )
Aileler,cemaatler,küçük gruplar,arkadaş
grupları gibi,üyeleri arasında etkileşimin,üyelerin birbirine karşı
besledikleri duygularını,her üyenin rolünü,faaliyet ve görevlerinin zamanla
oluşup geliştiği örgütler sosyal örgütlerdir.
Sosyal yaşamın tüm etkileşimlerinde yer alan iletişim
olgusu,çağın hızla değişen rekabet ortamlarında yer alan örgütler açısından
da büyük önem taşımaktadır. Örgütler,”üretim” için bir araya gelmiş,değişik
görüş ve bilgilere sahip,farklı ama ortak amaca ulaşmak için bir birlerine
bağlayan örgütsel iletişimin sistemleri ise üretime yönelik,uzlaşmayı
salamaya yönelik sistemlerdir. Daha geniş bir acıdan bakıldığında
,örgütler,yalnız üretime yönelik örgüt içi işbirliği ve ortak görüş sağlama
çabasının dışında “dış dünya” ile ilişki kurma çevreden aldıkları bilgiyi
örgüte içindeki bilgi işlem merkezlerine aktarıp bir strateji oluşturarak
belirsiz,rekabetçi ve dinamik çevre şartlarına uyum gösterebilme çabasının
da içerisindedirler. Gerek örgüt içerisindeki uyum,ortak görüş ve
koordinasyon sağlamaya,gerekse de örgüt dışı adaptasyon ve bilgi giriş
çıkışına yönelik bu eylemlerdeki başarı,örgütlerde etkin bir iletişim
oluşturmakta saklıdır. ( 6 )
Bu nedenle örgütlerde iletişimin önemi her
geçen gün artmaktadır. Teknolojinin gelişmesi ile hızla gelişen iletişim
akışı,örgütlerin büyümesi ve karmaşık hale gelmeleri,alanlarına göre
uzmanlaşması öğütlerde iletişimin öneminin artmasının etkenleridir.
İletişim,örgütlerde yöneticilerin doğru
kararlar almalarına yardım eden temel bir öğedir. Özellikle yöneticilerin
yetki boyutlarının diğer işgörenlerle göre oranla geniş olması ve alacağı
kararların işletmenin geleceğini doğrudan etkileyecek olması,yöneticilere
verilen bilgilerin doğru olmasını gerekli kılmaktadır. Aksi
taktirde,yöneticilere verilecek yanlış ve eksik bilgiler işletmelerde
çalışan tüm işgörenlerin çalışmalarını bozacağı gibi işletmeyi olumsuz yönde
etkileyecektir. ( 7 )
Örgüt amaçlarının belirlenmesinde ve bu
amaçlara ulaşılabilmesi için,örgütte bir iletişim sisteminin kurulmasına
gereksinim vardır. İletişim sisteminin statik durumdan dinamik duruma
gelişini ise,iletişim araçları sağlar. Örgüt içinde etkili iletişimin
meydana gelmesinde kullanılan yöntem ve araçların önemi büyüktür.
Örgüt olgusunu yaratan ve örgütün bis
sistem olarak işleyişinde,örgütteki tüm öğeleri birbirine bağlayarak
bütünlüğünü sağlayan iletişim sürecidir. Bu süreç,örgüt içinde çeşitli
nedenlerle bağlı olarak tam anlamıyla işletemediğinde bireyi ve dolayısıyla
öğütteki olumsuz yönde etkileyebilecektir. Örgüt içinde etkin iletişimi
engelleyen faktörler başlıca dört ana grupta toplanabilinir. Bunlar;
işgörenden kaynaklanan,yöneticiden kaynaklanan,örgüt yapısından kaynaklanan
ve fiziksel ortamdan kaynaklanan etmenlerdir. ( 8 )
Özetlersek,
Toplumsal yaşamda var olmamız ve
üretebilmek,bunu davranışlara dönüştürebilmek,ancak iletişim süreciyle
gerçekleşir. Bu iletişim sürecinin en karmaşık olanı ise ; “örgütsel
iletişim”dir. Çünkü diğer iletişim süreçleri örgütsel iletişim süreci
kapsamında gerçekleşir. Bir örgütün başarısı,çalışanlarının örgüt
amaçlarının ve hedeflerinin bilincinde olmalarına bağlıdır. Örgütsel
iletişim bireyler arasında koordinasyonu sağladığı gibi,aynı zamanda
çalışanların bireysel amaçları ile örgütün amaçlarının paralellik göstermesi
yönünde mesajlar içerir.
DİPNOTLAR
( 1 ) Karakoç Nihat, “Örgütsel İletişim ve Örgütsel Zaman Arasındaki
İlişkiler”,A.Ü.AÖF İletişim Bilimler Dergisi Kurgu,Sayı:6,Eskişehir:Haziran
1989),s.81.
( 2 ) Dinçer Ömer,Örgüt Geliştirme,Teori Uygulama ve teknikleri, ( İstanbul:
1992 ),Timaş yayınevi,s.3.
( 3 ) Dinçer Ömer ve Yahya Fidan,İşletme Yönetimi,( İstanbul:Eylül 1996
),s.378.
( 4 ) Halil Can,Organizasyon ve Yönetim, ( Ankara: 1992),s.16.
( 5 ) Güler deniz, “Örgütsel İletişim”,( Eskişehir :1998),s.2.
( 6 ) Özarallı Nurdan , “Etkin Örgütsel İletişim Olarak,Etkin Kaynak Alış
Verişi” ( İstanbul: 1997),s.71.
( 7 ) Aşık Meral, İşgören Yönetiminde İletişim ve Şişe –Cam Endüstrisinde
Bir Uygulama Örneği , ( Eskişehir : 1986 ) sayı : 136 s.44.
( 8 ) Genel İletişim,Pegem Yayıncılık,(Ankara: 2003 ) s.164-165.
©Sitemize
ait yazılarımızı izin almadan yayınlanmamasını talep etmekteyiz. Kaynak
göstermek ve izin almak etik kuraldır.
|