Kitle iletişim
araçları,gelişen teknolojinin de etkisiyle toplumsal yaşamın vazgeçilmez bir
öğesi olmuştur. Bir çok sosyal bilimci araştırmalarında kitle iletişimi ile
birey ve toplum yaşamını sosyolojik,sosyal psikolojik yaklaşımlarla
sorgulamış ve buradan bireye etkisini açıklamaya çalışmışlardır.
Kitle iletişim kavram olarak toplumsal bir nitelik taşımaktadır. Birbiriyle
ilişkisi olmayan geniş bir nüfus demektir. Internet çağımızın en büyük bilgi
paylaşım ağıdır. Kitle iletişimin tümünü kapsamaktadır. Birey üzerinde en
büyük etkinin Internet olduğu ve bu etkinin gelecekte artarak devam edeceği
kuşkusuzdur.
Kitle iletişim araçların;Basın,Radyo,Televizyon ve Internet ile yapılan
yayınların etkileri değerlendirilmelidir. Bireyin iletişim üzerine etkileri
konusunu anlayabilmek için öncelikle etki kavramını ele almak gereklidir.
Etki kavramında temel ise kitle iletişim araçlarının yaptığı değişmelerdir.
Kitle iletişim araçları,bireylerin toplum ile bütünleşmesinde,toplumun bir
parçası olmalarında,toplumun kültürel değerlerini almalarında ve yeni
değerler eklemelerinde,inanç,tutum ve davranışlarındaki değişmelerde rol
oynamaktadır. Bu etkileşimin düzeyi,bireylerin kitle iletişim araçları ile
ilgili önyargılarına,bu araçların ne sıklıkla kullandıklarına ve bu araçlar
aracılığıyla kendilerine ne tür mesajlar verildiğine bağlı olarak
değişmektedir.
Kitle iletişim araçlarındaki ortak nokta,toplumdaki insanların düşüncelerini
etkileyecek,belli bir senteze kavuşturmak ve ortak bir davranış biçimi
kazandırmaktır. Bu bağlamda,toplumun kendi yapısal farklılıkları ve
davranışsal değişkenler,kitle iletişim araçlarının etkilerinin de farklı
düzeylerde olmasına neden olur.
Kitle iletişim araçları,bireylere etki ederken bu etki karşılıklı olarak ele
alınmalıdır. Başka deyişle etki-tepki unsuru göz önüne alınırsa,bireylerin
kitle iletişim araçlarından etkilenmeleri,kitle iletişim araçlarını
benimsemeleri,kitle iletişim araçlarına açık olmaları,eğitim düzeyleri,aile
yapıları değer ve tutumları gibi etkenler bireylerin etkilenme sürecinde
belirleyici bir yapıyı oluşturur.
Çoğu zaman bireyler,aile,okul ve arkadaş grupları içerisinde sosyal bir
varlık olarak yerlerini alamayabilirler bunun etkisinde kitle iletişim
araçlarının etkisi önemlidir. Özellikle Internet günümüzde etkisi
belirgindir. Çok duymuşsunuzdur. Yada kendinizde yaşamısınızdır. Hep
söylenir Internet girdiğimde zaman nasıl geçmekte bilemiyorum. Altı saat
geçti farkında değilim.
Kitle iletişim araçların,birey üzerinde etkisi hem olumlu,hem de olumsuz
etkisi söz konusudur. Etki bireyin içinde bulunacağı duruma göre
değişmektedir. Kitle iletişim araçlarının,etkisi bireyin değerleri ile
örtüştüğü sürece fazla olabilir. Eğer bu örtüşme yoksa,birey kitle iletişim
araçlarından gelen iletilere karşı kapalı olacağından iletiler tam yerine
ulaşmayabilir ve beklenilen etki olmayabilir.
Kitle iletişim araçları,bireylerin ufuklarını genişleterek evrensel bazda
düşünmeyi eğitmeyi sağladığı gibi,birey ve toplumun bilincini de
sağlamakta,böylelikle modern bir topluma geçişi de kolaylaştırabilir.
Kitle iletişim araçların,bireyin üzerinde etkisinde psiko-sosyal gelişiminde
önemli değişim oluşturabilir. Son zamanlarda TV kanallarında oldukça fazla
dizi yayınlanmaktadır. Bu dizilerdeki belirgin karakterlerin çocuk ,ergen,
genç üzerinde etkisi hep tartışılmıştır. Araştırmalar yapılmıştır.Bu
araştırmalarda okullarda şiddetin artmasında TV kanallarında yayınlanan bir
takım dizilerdeki karakterlerin etkisi,bu karakterlerin benlik gelişimi
sorunlu olan gençlerde aitlik duygusu o karakter ile biçimlendiği
belirtilmiştir.
Kitle iletişimin doğuşu ve gelişmesi yönetimde bulunan egemen güçlerin
ülkede yaptıkları işleri meşrulaştırma çabaları ile paralellik
göstermektedir. Bir çok ülkede kitle iletişim araçları çeşitli yayınlarını o
ülkenin yönetimindeki istedikleri doğrultusunda yapıldığı,böylece
yurttaşlarını kendi istedikleri yönde yönlendirmeye çalıştıkları
bilinmektedir. Ancak bu etki gittikçe azalmaktadır. Bunun etkisinde
Küreselleşme ve Internettin etkisi büyüktür.
Özetlersek,toplumsal yaşantı içerisinde gelişen kitle iletişimi bir çok
yönden fonksiyonel olarak kullanılmaktadır. Kamuoyu oluşturma dan,toplumsal
eğitim ve öğretime kadar uzanan bir yelpazede bulunmaktadır. Kitle iletişim
araçların içinde İnternettin ve TV birey üzerinde en etkili olduğu,özellikle
günümüzde modern toplum yapılarının temel bilgi edinme araçlarıdır.Kitle
iletişim araçlarının etkisi ve bu etkiye karşı birey ve toplumsal tepki
dikkat çekicidir.
©Sitemize
ait yazılarımızı izin almadan yayınlanmamasını talep etmekteyiz. Kaynak
göstermek ve izin almak etik kuraldır.
