Günümüzde kitle
iletişim araçlarının etkisinin, bireyin,grupların ve toplumların üzerindeki
etkisi tartışılmaz durumdadır. İnsanoğlunun tüm yaşamında vazgeçilmez
unsurdur.
Maslow'un İhtiyaçlar
hiyerarşisinde bildiğiniz gibi, insanların belirli kategorilerdeki ihtiyaçlarını
karşılamalarıyla, kendi içlerinde bir hiyerarşi oluşturan daha 'üst ihtiyaçlar'ı
tatmin etme arayışına girdiklerini ve bireyin kişilik gelişiminin, o an için
başat olan ihtiyaç kategorisinin niteliği tarafından belirlendiğini söz konusu
etmektedir. Birey, bir kategorideki ihtiyaçları tam olarak gideremeden bir üst
düzeydeki ihtiyaç kategorisine, dolayısıyla kişilik gelişme düzeyine geçemez. 1.
Fizyolojik gereksinimler 2. Güvenlik gereksinimi 3. Ait olma gereksinimi 4.
Sevgi, sevecenlik gereksinimi 5. Saygınlık gereksinimi 6. Kendini gerçekleştirme
gereksinimidir. Şimdi bu gereksinimlere kitle iletişim araçlarını eklememiz
hiçde yanlış olmayacağını düşünmekteyim.
Günümüzde kitle
iletişim araçların yaşamımızdaki etkisi bu kadar önemliyken. Bu araçların
güvenilirliği ve inandırıcılığı çok önemlidir.
Geleneksel yazılı basının,radyo ve televizyona oranla daha inandırıcı olduğu
düşünülmekteydi.Ancak gerek yurtdışı,gerekse yurt içi yapılan araştırma ve
anketler televizyonun habercilik açısından en güvenilir araç olduğunu ortaya
çıkardı. İngiltere’de yapılan bir araştırmada, “Biritanya’da olup bitenleri
anlamamıza hangi araç en fazla yardım ediyor?” sorusuna halkın %56’sı
“televizyon” yanıtını vermiştir. Gazeteler ikinci sırayı almıştır. Bu bilgiyi
hangi programların verdiğine ilişkin soruyu yanıtlayan halkın %58 haberleri
göstermiştir. (1)
Ege bölgesinde Eğe
Üniversitesi Basın-Yayın Yüksek Okulu’nun yaptığı bir araştırmada en güvenilir
haber alma aracının %70 ile televizyon%22 ile gazeteler olduğu açığa çıkmıştır.
(2)
Böyle bir sonucun çıkması
doğaldır. İnsanlar hem görerek ve hem de duyarak aldıkları iletileri daha etkili
olmaktadır. Hatta halk arasında kullanılan “söylenene mi? Yoksa gördüğüne mi
inanacağım?” Sözcüğü televizyonun niçin daha güvenilir ve inandırıcı olduğunun
göstergesidir. İnsanlar gördüklerine çok daha kolay inanmakta ve ikna
olmaktadır.
Yukarıdaki araştırmalarda
Internet haberciliği yansımamıştır. Kuşkusuz geleceğin en önemli kitle iletişim
aracının Internet olacaktır. Internet habercilik artık hem görsel hem de
interaktif olmuştur. Bu nedenle Internet’in sınır tanımayan gelişimi,buna
paralel yaygınlaşması bu iletişim teknolojisinin güvenilirliği ve
inandırıcılığını daha da önemli kılmaktadır.
Gazete ya da radyo yayınlarında
okur ya da dinleyiciye anlatılmak istenen konular konuşularak ya da yazılmak
yoluyla verilmeye çalışılırken,televizyon kimi zaman hiçbir şey söylemeksizin ve
daha etkili bir biçimde yalnızca görüntü kullanarak aynı iletiyi
verebilmektedir. Bu duruma görselliğin kurduğu üstünlük olarak bakmak yanlış
olmayacaktır.
Kitle iletişim araçlarını
birbirleriyle kıyasladığımız zaman televizyon genelde en üstün kitle iletişim
aracı olma özelliğini sürdüreceğini,ancak ileriki süreçlerde Internet üzerinden
yapılacak TV ve diğer İnteraktif hizmetler önem kazanacaktır. Bu gelişim
süreçlerinde cep telefonundaki hızlı teknolojik gelişmeler ve 3G özelliğin
yaygınlaşması ile görüntülü görüşme,bu hizmetleri sunan şirketlerin
geliştireceği yeni hizmet modelleri önemli bir yer kaplayacaktır.
Tüm bu gelişmeler
tartışmasız kitle iletişim araçlarının güvenilirliği ve inandırıcılığını
sorgulamamız gerekmektedir. Buradaki tehlike beklide bu iletişim araçlarının
politik,sosyal kullanımında bireyin iletişim gereksinimi karşılamanın ötesinde
tek tip insan modeli oluşturma ve model oluşturularak yapılacak
yönlendirmelerdir.
Bireyin toplumsallaşma
sürecinde,kitle iletişim araçlarının güvenilirliği ve inandırıcılığını
sorgulamalı tek bir yayından iletişim almamaya dikkat etmek,en güvenilir tutum
ve davranış olacaktır.
DİPNOTLAR
(1) Parsa,Seyide.a.g.e,s.29
(2) Parsa,a.g.e,s.29
©Sitemize
ait yazılarımızı izin almadan yayınlanmamasını talep etmekteyiz. Kaynak
göstermek ve izin almak etik kuraldır.
