Karne döneminde öğrenciler değerlendirilecek olmanın vermiş olduğu kaygıyı
yaşar. Kötü karneyle ailesinden “kötü evlat”, “beceriksiz, işe yaramaz çocuk”
gibi geribildirim alacağını düşünen çocuklarda evden kaçma, karne notlarında
değişiklik yapma veya intihar teşebbüsünde bulunma gibi davranışlar görülebilir
ve karne dönemi hem öğrenci hem de aile için kabusa dönüşebilir. Bu nedenle
karne döneminde çocuğunuza yaklaşımda bilmeniz gereken önemli ipuçları var.
Öncelikle çocuğun karnesini görmeden önce yorumda bulunulmamalıdır. Örnek
olarak, “karnede zayıfın olursa eve gelme ha!”, “zayıfın olursa sana tatil yok!”
… gibi yanlış yaklaşımlar bireyin kişilik gelişimini zedelemektedir. Oysa ki
çocuğunuzun yaşama sevinci ve hayatı yorumlayışı, güvenilirliliği, saygılı
olması, sosyal ilişkilerinde ki başarısı ve sağlığı karne başarısından çok
daha önce gelmektedir. Bunun yerine “karneni al gel ailecek bir değerlendirmede
bulunuruz yavrum” şeklinde ne olursa olsun, ailenin çocuğunu sevdiği ve yanında
olduğu mesajını veren ifadeler kullanılmalıdır.
Kötü karneye sert tepki göstermek ve çocuğu diğer insanların yanında alay edip
aşağılamak okuldan soğutabilir. Özellikle ilköğretim 1. kademedeki çocuklar
için ailenin ve çevrenin onayını almak özgüven gelişimi için çok önemlidir. Bu
nedenle karneler değerlendirilirken çocuğu teşvik edici ifadeler
kullanılmalıdır. Örnek olarak “matematiğin 3 düşmüş aferin ama ben senin daha
iyisini yapacağına inanıyorum” şeklinde ifadeler kullanılabilir.
Başarısızlık nedenleri çocuğun onurunu zedelemeden iyi tahlil edilmelidir .
Okuldan mı, aileden mi, öğretmenden mi yada çocuğun ruh dünyasın da sıkıntı
oluşturan bir takım psikolojik sebepler mi veya dikkat eksikliği gibi yapısal
bir takım bozukluklar mı? Bunların masaya yatırılması gerekiyor. Ayrıca
çocukların ilköğretim, 1. kademeden 2. kademeye, 8. sınıftan lise 1. sınıfa,
çocukluktan ilk ergenlik dönemine geçişte, taşınma sonucu şehir ve okul
değişikliklerinde uyum süreci yaşadığı için başarılarında geçici düşmeler
olabileceği unutulmamalıdır.
İyi karneleri ise takdir etmek ve ödüllendirmek çok önemli. Ancak kimi aileler
çocuğun yaşına uygun olmayan, aile bütçesini zorlayacak abartılı maddi
hediyelerle çocuklarını ödüllendirdiklerini düşünmektedirler. Bu durumda
çocuk her başarısında yada yerine getirmesi gereken sorumluluklarında aileden
sürekli maddi imtiyaz veya hediye bekler olmaktadır. Karneyi ödüllendirirken
çocuğu fark etmek, takdir etmek gibi manevi ödüllendirmeleri, çocuğun
ihtiyaçlarına uygun, makul maddi ödüllerle desteklemek ruhsal gelişimi için daha
sağlıklıdır.
