İçişleri Bakanlığı ile BM Nüfus Fonu Türkiye Temsilciliği tarafından
gerçekleştirilen "Kadınların ve Kız Çocuklarının İnsan Haklarının
Korunması ve Geliştirilmesi Ortak Programı" kapsamında kamuoyu
araştırması yapıldı. İzmir, Van, Şanlıurfa, Trabzon, Kars ve
Nevşehir’de 3 bin 1 kişi ile görüşülerek yapılan araştırmada,
Anayasadaki kadın-erkek eşitliği hakkında bilgi sahibi olanların
oranının bütün iller dikkate alındığında yüzde 80’in üzerinde olduğu
belirlendi. Araştırma sonuçlarına göre, Şanlıurfa dışındaki illerde,
kadınların yüzde 90’ı Türkiye’de kadın hakları sorunu olduğunu
belirtirken, bu sorunların çözülmesi için politikalar geliştirilerek
kadın-erkek eşitliğinin sağlanmasını talep ettiler.
Dil engeli ve düşük eğitim düzeyi nedeniyle kadınlar haklarını
bilmiyor
Şanlıurfa, Van ve Kars’ın okur yazarlık düzeyi ve ilkokul altı eğitim
oranı bakımından en düşük değerlere sahip iller olduğu tespit edildi.
Dil engeli, okur yazar olmama ve düşük eğitim düzeyinin, bu illerde
kadınların haklarını öğrenmeleri konusunda önemli bir sorun olduğu
belirlendi. Genelde eşitlikçi görünen kavrayış ve eğilimlerin, aile ve
kişisel hayata yaklaştıkça daha az eşitlikçi olabildiği kaydedilirken,
kadın-erkek eşitliğine ait değerlerin kamusal bir doğru olarak bilinse
bile bizzat kendi ailelerine yaklaştıkça değiştiği, geleneksel
yargılara ve değerlere dönüştüğü ifade edildi.
Şiddet ve şidetten korunma
Araştırmada, şiddet konusu, töre cinayetleri ile gündelik
yaşamda ve ailede şiddet başlıklarıyla ele alındı. Buna göre,
Şanlıurfa örnekleminde yer alanlar dışındaki tüm kadınların, töre
cinayetlerini yüzde 90’ı geçen oranlarda insanlık suçu olarak
niteledikleri, buna karşılık Şanlıurfa’da erkeklerin yüzde 61’inin ve
kadınların yüzde 73’ünün bu değerlendirmeye katıldığı belirtildi.
Yine Şanlıurfa’da kadınların yüzde 26,8’inin ve erkeklerin yüzde
30,5’inin törenin gereği olan cezayı onayladıkları belirlenirken,
Van’da onaylama oranlarının kadınlar arasında yüzde 13.5 ve erkekler
arasında yüzde 23.1’e kadar ulaştığı kaydedildi.
Aile içi şiddet yaygın
Araştırmada, şiddetin aile içinde ve gündelik yaşamda yaygın bir
biçimde görüldüğü saptandı. Araştırmaya katılan kadınların yaklaşık
beşte biri şiddete maruz kaldığını söyledi. İzmir’de şiddete maruz
kalan kadınların yüzde 60’ı, Şanlıurfa’da ise yüzde 85’i kocalarının
kendilerine şiddet uyguladığını aktardı. Kadına yönelik şiddetin her
durumda en fazla reddedildiği il yüzde 81.7 ile Kars, en az
reddedildiği il ise yüzde 32.7 oranı ile Şanlıurfa oldu. Kadına şiddet
uygulayanların sırasıyla eşi (yüzde 73), anne-babası (yüzde 27) ve
ağabey ile kardeşleri (yüzde 8.5) olduğu belirlenen araştırmada,
kadınların beşte dördünün sığınma evi açılmasını gerekli ve önemli
gördüğü aktarıldı.
Yerel yönetim ve hizmetlerin geliştirilmesi
Araştırma, kadınların yerel yönetimlerin kendilerine yönelik
hizmetlerden haberdar olma düzeyinin de oldukça düşük olduğunu
gösterdi. Bu oran, Nevşehir’de yüzde 23.5, İzmir’de yüzde 18.8,
Şanlıurfa’da yüzde 18 iken, Van, Trabzon ve Kars’ta ise yüzde 10 ve
altında kaldı. Kadınların sadece dörtte biri ile beşte biri arasında
kalan bir kısmının belediyelerin kadınlara yeterli hizmeti verdiği
kanaatini taşıdığı belirlenen araştırmada, belediyelerden, okuma yazma
kurslarından kreşlere, semt pazarlarından spor alanlarına, kadın
doktorlardan yaşlı bakım evlerine değin çok sayıda hizmetin talep
edildiği kaydedildi.
Kadınlara duyarlı partilere daha fazla oy veriyorlar
Araştırma, kadınların (yüzde 64.2) gerektiğinde siyasi eğilimlerini
bir yana bırakarak kadın konularına duyarlı bir partiye veya adaya oy
verme eğilimlerinin erkeklere (yüzde ,8) nazaran daha fazla olduğunu
ortaya koydu. Buna göre, araştırmada, yerel hizmetlerde kadınların
isteklerini yerine getirmek için özel çaba sarf etmenin, yerel
yöneticiler için önemli bir oy potansiyelini içerdiği vurgulandı.