|
 |
 |
|
|
|
 İşyeri İçerisindeki Sorunların Çözümünde
Empatik Anlayış Geliştirmek
Ferhat ÖZBEK GİRİŞ İşletmeler için sorunlar hem işyerinde
çalışanlar, hem de işverenler için istenmeyen bir
durumdur. Ama aynı zamanda sorunların oluşması da
kaçınılmazdır. Bir sorun ortaya çıktığında genellikle
işletme içerisinde bulunanlar şu tutumlardan birisini
sergileyeceklerdir; * Diğer kişiyi sorunun nedeni olarak
görme ve onu suçlama, * Diğer kişiye karşı olumsuz duyguların
ortaya çıkması ve bunun bir canlı gibi kişinin iç
dünyasında yaşamaya başlaması, * Kişinin sorunlardan kendisini sorumlu
tutması ve kendisini suçlaması, * Sorunların çözülmeyeceğini, işlerin
iyiye gitmeyeceğini düşünen işverenin işçisini işten
çıkartması veya işçinin işten ayrılmasıdır. Sorunlar her işletme içerisinde mutlaka
ortaya çıkacağına göre, sorunların çözümü için adım
atmak en uygun yol olarak ortaya çıkar. Sorunların
çözümünde önemli bir nokta da diğer kişinin aynı olaya
karşı nasıl yaklaştığı, aynı durum hakkında ne düşündüğü
hatta bu durumdan haberdar olup olmadığını bilmesi
sorunların çözümü için önemli bir adım olacaktır. Bu çalışmada ise; işletme içerisinde meydana gelen sorunların çözümü için "empatik anlayış geliştirme" üzerinde durulmakta ve incelenmektedir. A) EMPATİK ANLAYIŞ Empati açıklanmaya çalışıldığında iki temel fiil
belirgin olarak ortaya çıkmaktadır. İlk fiilin adı "yansıtma"dır,
yani diğer kişinin yaşadıklarını ve deneyimlediklerini
ona geri bildirmedir. İkincisi ise "kabul etmek"tir,
yani diğer kişinin yaşadığını onaylamaktır. Diğer insanı
tam olarak anlayarak empati kurabilmek oldukça zordur.
Empati kurarken bir insan diğer insanı kabul eder,
onunla iletişim kurar ve onu anlamaya çaba gösterir.
Empatik iletişim sırasında bir insan diğer insanı samimi
bir şekilde kabul eder ve onun bakışı ile bakar ve onun
ile birlikte hisseder (Bellous). Bir grup içerisinde bulunan insanların benzer
durumlarda benzer duyguları yaşamaları o grubun
içerisinde olanların dayanışma gösterebilmesine ve uyum
içerisinde olmalarına yardım eder (Clay, 1973, s.60).
Bir kişinin empati kurması, o kişi ile diğer kişi
arasındaki benzerliğin varlığı ile ilgilidir. Bir insan
empati kurması diğer kişinin duyguları ile kendi
duyguları arasında bir benzerliği ifade eder. Empati
kurulamazsa bir insan diğer insanı anlayamaz. Empati
kurulmaya çalışıldığında bazen yanlış anlamaların olması
da mümkündür. Kişilik empatinin en önemli belirleyicilerinden
birisi değildir. Empati kurulmasında benzerlikler önemli
bir rol oynar. Örneğin aynı yaş, cinsiyet, ırk ve eğitim
seviyesinde olmak önem taşır. Özellikle diğer kişi ile
aynı sosyal grup içerisinde olmak önem taşır (Smith,
Henry Clay 1973 p. 60) . Empati kuranların kişiliği: (Smith, Henry Clay 1973 p. 60 )
Empati kuran kişi kendilik bilincini terk etme eğilimindedir. İki kişi arasındaki paralellik o denli yüksektir ki, iki kişi bir kişi olur. İki kişinin kimliği birleşir. Empati kuran ile kurulan arasında uzun bir mesafe yoktur. Empati kurulduğunda, empati kuran kimse yeni bir kimliğe bürünür. Sempati kurulduğunda ise kimlikler arasındaki farklılık empatiye nazaran daha az görülür (Katz, 1963, p.9).
İşyeri içerisinde yaratılan ortak kimlik, samimi
ilişkiler ve yüksek derecede işbirliğinin anahtarıdır ve
bu sayede firma sahip olduğu bu organizasyonla rekabet
avantajı sağlar (Ehin, May-June, 1998). Tingstad'a göre; işçi hata yaptığında üstünün ona
karşı tavırları onu eleştirmek olmamalıdır. Bunun aksine
onun tavrı işçisini rahatlatmak, anlamak ve teşvik etmek
olmalıdır ve ona şöyle demelidir: 'Eğer sen mükemmel
olsaydın, hepimiz sana kötü gözle bakacaktık.' (Tingstad,
June, 2000). Empati diğer kişiyi rahatlatmanın bir
yoludur. İnsanlar diğer kişi tarafından rahatlatılmak,
anlaşılmak ve kabul edilmekten hoşlanırlar. Sadece
sözlerin duyulması değil sözlerin ardındaki mesajın da
anlaşılması önem taşır. İnsanların birbirleri ile empati
kurmaması hayal kırıklığı ve reddedilmişlik duygusu
yaratır (Katz, 1963, p.7). Empatik anlamanın geçerliliği
ise diğer kişinin anlaşıldığını hissedebilmesine
bağlıdır (Katz, 1963, p.23). Yine aynı kişinin görüşüne göre insanlar hata
yaptıklarında rahatlatılmak isterler. Bu empatiyi
çağrıştırır. Empati yönetimin altın kuralıdır. Ve
insanlar kendilerinin hata yaptıklarında
rahatlatılmalarından hoşlanırlar (Tingstad, June, 2000). İşyerinde beklenilen performansı gösteremeyen kişi
için yapılması gereken onu işten atmak ya da motive
etmeye çalışmak yerine onun içinde bulunduğu duruma
empati ile yaklaşmak ona yardım edebilmek için en uygun
yapılabilecek iştir ( Lepine ,Jef, Jan, 2001) . Empati
ise diğer kişi ile kimliksel bir yakınlık ve diğer
kişinin yaşadıkları hislerin benzerini yaşamış olmayı
gerektirir (Katz, 1963, p.26). Bir görüşe göre, eğer bir çalışana üstü iltifat
etmiyor ise, o çalışan kendi niteliği ne olursa olsun,
kendi performansı hakkında şüpheye kapılacaktır (Lacking
Of The Empathy In Workplace) . Empati çalışanları şımartmak ya da yatıştırmaya
çalışmak anlamına gelmez. Empati kuran üst altına karşı
hala eleştirel olabilir, onlardan yüksek standartlarda
olmasını bekleyebilir, onlardan bir şeyler talep
edebilir. Empati kuran üst altına karşı saygısını
koruduğunu tam olarak göstermiş olur (Rincover) . Empati
kurmak, diğer kişinin gözü ile dünyayı görmek, diğer
kişinin kulakları ile duymak ve diğer kişi ile birlikte
hissetmektir (Katz, 1963, p.1). Eğer yönetici çalışanlarının olumlu yönlerini görmez ise ve bu konuda onlara geri bildirimde bulunmaz ise çalışanların yaptıkları işlerine yönelik olumlu tutumlarında bir sönme yaşanır (Rincover) . Yöneticilerin empati kaybı, çatışmalara ve yanlış anlaşılmalara yol açar (Huneryager, S.G. And Heckman, 1967, p.728). Empatik olan yöneticinin o işyeri içerisinde işyeri fikir havuzlarını kurması olumlu katkılar. yapacaktır (Huneryager, S.G. and Heckman,1967, p.732). C) YÖNETİMİN GELİŞTİRECEĞİ EMPATİK ANLAYIŞ Çalışma hayatı içerisinde çok farklı gruptan insanlar
yer alabilmektedir. Bir insan kendisinden farklı olan
insanlara karşı empati kurmakta zorlanır. Farklı
toplumsal sınıflardan olan, farklı mesleklerden olan
insanların birbirleri ile empati kurabilmeleri ve
birbirlerini anlayabilmeleri zordur. Yaş farklılıkları
empati kurulmasını zorlaştırır. Yaşamları tanıdık gelen
insanlar, yaşam durumları benzer olan insanlar
birbirlerine karşı empati kurma eğilimleri vardır (Katz,
1963, p.6). Ferdinand Tönnies'e göre; diğer insanı
anlayabilmek, karakter ve tutumu benzer olan insanlar
arasında gerçekleşir (Katz, L1963, p.32). Totaliter rejimlerin hakim olduğu işyerinde işçilerin
köle gibi çalıştırılması nadir olarak etkinliği ve
verimi arttırır. Katılımcılık ise yaratıcılığı ve çaba
sarf etmeyi desteklemede hayati birer öneme sahiptir.
Katılımcılık otokrasi içerisinde imkansızdır, özellikle
yönetici bu yönetimlerde empati kurma yeteneğine sahip
değildir (Huneryager, S.G. And Heckman 1967, p.728). Empati iki hareketten ibarettir: a) Diğer kişiyi tanımlayabilmek, b) Diğer kişinin duygularının bilincinde olmak (Huneryager, S.G. And Heckman 1967, p. 39). Yöneticinin sadece empatik olması yeterli değildir.
Aynı zamanda iletişim kurmasını da bilmelidir (Huneryager,
S.G. And Heckman 1967, p.736). Empatik yetenek diğer
kişinin iç dünyasını analiz etmek veya açıklamaya
çalışmak yerine onu anlamaya dayanır. Bir insan diğer
insanı anladığında onu bütün olarak görür (Katz, 1963,
p.18). Modern örgütlerden farklı olarak, post-modern
örgütler büyük ölçüde güvene dayanmaktadır. Karşılıklı
güven, bugün insan kaynakları yönetiminin en çok
üzerinde durduğu, bağlılık, aidiyet duygusu ve takım
çalışması gibi kavramlarla yakından ilişkilidir (Bozkurt,
Ekim 2000, s.93). İşbirliği para ödüllerini arttırmak şeklinde sağlanılamaz. Sosyal hayat içindeki ilişkiler yüksek düzeyde güven ve kendinden önce başkalarını düşünmek şeklinde kurulur (Ehin, Charles, May-June, 1998). Empati için ise kendinden önce başkalarını düşünmek gerekmektedir (Hauser, Feb, 2000) (Colella, Jan, 2001) . İlişkiler hem de paylaşılan ortak kimliğe, genel hedeflere, organizasyonun üyelerinin istekliliğine dayanır. İlişkilerin inşası esas olarak kendiliğinden gerçekleşir (Ehin, May-June, 1998). D) İŞYERİ İÇERİSİNDE ÇALIŞAN PERSONELİN
GELİŞTİRECEKLERİ EMPATİK ANLAYIŞ Empati sadece kendisiyle empati kurulana yardımcı
olan bir etkinlik değildir. Empati, empatiyi kuran kişi
için de önemlidir. Empatik becerileri ve eğilimleri
yüksek olan, bu yüzden de diğer insanlara yardım eden
kişilerin, çevreleri tarafından sevilme ihtimalleri
artar. Bell ve Hall yaptıkları araştırmalarda, liderlik
özelliklere sahip olan kişilerin empati kurma
özelliklerinin yüksek olduklarını belirlemişlerdir.
Diğer pek çok insan özelliği gibi empatik beceri de iki
uçlu silah gibidir. İnsanların hayrına da
kullanılabilir, zararına da kullanılabilir. Bazı
liderler sahip oldukları empatik beceriden yararlanarak
topluma hizmet edebilirler, bazıları ise bu becerilerini
insanlara hükmetmek için kullanabilirler ( Dökmen, Mayıs
1997,s.14). Empatik olmak diğer kişinin iç dünyasını duygusal
bileşenleri ile tam olarak anlamayı gerektirir. Bu işlem
sanki diğer kişiymişçesine onunla birlikte olmayı
gerektirir. Fakat "sanki" ayrımı asla yitirilmemelidir.
Empati kurma sayesinde o kişinin dünyasında güvenli bir
arkadaş olmayı sağlar. Empatik olmak ise diğer kişinin
dünyasına onu yargılamadan girmeyi gerektirir (Vincent).
Empati bir kişinin diğer kişiyi anlamasını olanaklı
kılar, o diğer kişinin yaşadıklarına karşı aynı zamanda
duygusal olduğu kadar entelektüeldir (Devito, 1995,
p.108). Bir insan empati kurarken, diğer kişinin
hislerini sanki kendi hisleriymiş gibi yaşar. Sanki
diğer insanmış gibi görür, hisseder, cevap verir ve
anlar (Katz, 1963, p.3). Empati kaybolduğunda, bu
kişinin kendisine saygısının azalmasına yol açar. Bu
durumda kişi kendisini bir obje veya daha az önemli
birisi olarak görü (Katz, 1963, p.8). İşyeri içerisinde, o şirketin başarısı için dinleme
yeteneğine sahip olan çalışanların varlığı
gerekmektedir. İşyeri içerinde açık kapı politikası
uygulamak, o işyeri içerisinde çalışanların kendi
görüşlerini korkmadan ve endişelenmeden dile
getirmelerine yol açar. Bu politika o işyeri içerisinde
çalışanlara üzerindeki baskıyı azaltır. Çalışanların
açık kapı politikası yolu ile dikkate alınmaları o
işyerinde olumlu bir ortamın yaratılmasını sağlar (Lacking
Of The Empathy In Workplace). İşyeri içerisinde
çalışanlar üstleri ve astlarına karşı olabildiği gibi
çalışma arkadaşlarına karşı da empatik anlayışı
geliştirebilirler. Böyle bir anlayışın gelişmesi
sonucunda ise çalışanlar arasında sağlıklı ilişkiler
kurulmuş olur ve yaşanan çatışmalarda bir azalma meydana
gelebilir. Bunun sonucunda iş tatmininde olumlu yönde
bir gelişme oluşabilir. İşyeri içerinde empatiyi kullanmak önemlidir fakat
bunun içten olması ve yapay olmaması gerekmektedir (Lacking
Of The Empathy In Workplace). Aşağıda çalışma yaşamında
gerçekleşecek olan empati için bazı uygunsuz
alternatifler verilmiştir (Lacking Of The Empathy In
Workplace ): * Papağan gibi tekrarlamak: Dikkatsizce diğer kişinin
ne söylediğini tekrarlamak, * Öğüt vermek ya da tavsiyede bulunmak, * Yargılamak ya da kendi fikrini söylemek, * İnsanları basmakalıp kategoriye sokarak ya da
sınıflandırarak psikolojik, dinsel, politik ya da sosyal
yorumlar yapmak, * Yaşadığı benzer bir deneyimi anlatmak ya da kendi
favori hikayesini anlatmak, * Soru sormak. (bazen uygun bazen uygun olmayan
sorular sormak), * Sessiz kalmak, * Ona karşı sempati duyduğunu ya da ona merhamet
duyduğunu ifade etmek, * 'Nasıl hissettiğini biliyorum' ya da 'şu anda
yaşadıkların olabileceklerin en kötüsü değil' gibisinden
klişe sözler söylemek, * Baş sallama yolu ile ya da el, kol hareketlerini
kullanarak içten olmayan bir şekilde diğerini anlıyormuş
gibi yapmak, * Hatalı bir şekilde empati kurmak (diğer kişinin hisleri hakkında yanlış tahminde bulunmak ya da hislerinin yoğunluğu hakkında yanlış tahminde bulunmak). Çatışma ve uzlaşmazlık durumunda empati kurabilen
kişiler diğerinin ihtiyaçlarını göz önünde
bulundurabilmektedirler. Ayrıca işyeri için verilen
empati eğitimi bireylerin daha iyi takım çalışması
yapabilmesini sağlar ve iş tatminini arttırır (Cotton). İşyeri içerisinde empatinin kaybı o işyeri içerisinde
çalışan insanlara karşı klişeleşmiş davranışların
oluşmasına yol açar, aynı zamanda bu insanlara birey
olarak bir değer verilmediğinin de bir göstergesidir. İş
dünyası içerisinde mevkileri ne olursa olsun çalışana
saygı duyarak muamele etmek önemlidir (Lacking Of The
Empathy In Workplace). Birlikte çalışan insanların düşük performans
göstermelerinin önüne geçmenin bir yolu bu insanların
empati kurabilme yeteneğini kazanmalarıdır. Bu grubun
etkinliğinin artmasını sağlayacaktır (Lepine , Jan,
2001). İşyeri içerisinde açık kapı politikası, işçileri
dinlemek, onlara saygı ile muamele etmek şirket
içerisinde pek çok yaratıcı politika geliştirilir. Tüm
bunlar çalışanlar ile empati kurmanın olumlu bir
sonucudur( Rincover). Empati kurulan kişiler ile özdeşim gerekmemektedir,
hatta özdeşim empati kurmayı olumsuz etkileyebilir (
Dökmen, Mayıs 1997,s.14). Yine Batson'a göre empati
psiko-sosyal bir yetenektir ve de diğer kişinin
duygularını onun göstereceği mimiklere dayanarak
anlamaya çalışmaktır. Empati kuran kişi diğer kişinin iç
dünyasındaki duygularına karşı duyarlıdır. Empatik kişi
diğer kişiyi üzgün ve depresif olma durumundan
iyileştirmeye çalışır. Empatik kişi muhtemelen empati
kurma yeteneğine sahiptir ve dinlediği kişinin
duygularına karşı duyarlıdır. Empatik iletişimci bilir
ki diğer kişi hakkında her hareketini ve onun hakkında
her şeyi bilmenin imkanı bulunmamaktadır ( Aubrey, 1987,
p.225,226). Farklı meslekler farklı duygusal zekayı
gerektirirler. Örneğin, başarılı bir satış yapabilmek
için müşterinin ruh durumunu ölçerek empati kurabilme
yeteneğini gerektirir (Murray, July 1998). Empati kuran
bir kimse kendi hislerine ve içgüdülerine güvenmelidir.
Ayrıca empati kuracak olan kimse kendi zihinsel
dünyasında farklı roller yaşamaya istekli olmalıdır (Katz,
1963, p.23). Gerçek empati ise, diğer kişiyi olumlu bir niyetle ya
da umutla dinlemeyi gerektirir. Bu şekilde olumlu
beklentiler olumlu ilişkilerin kurulmasına yardımcı
olur. Gerçek empati, diğer kişinim olumsuz yargılarını
desteklemektense o kişiyi olumlu yönden desteklemeyi
gerektirir. Bir insan diğer insandan bir durumdan ya da
olaydan beklentilerinin ne olduğunu açıklamasını
istediğinde ve o kişi de bunu yapar ise, o kişi diğer
insanları suçlama davranışını sergilemek yerine kendi
isteğinin ne olduğunun bilincine varacaktır ( Definition
of empathy, 1992). İnsanlar genellikle diğerlerini dinlerken şu dört
düzeyden birini kullanırlar (Cüceloğlu, Ekim 1998,
s.362); · Önemsememe: Kişinin söylediğini dinler gibi
görünür fakat dinlemiyordur. · Seçici Dinleme: Söylenenin ancak bazı
kısımlarını duyar, diğerlerine ilgi göstermez. · Dikkatle Dinleme: Söylenen sözlere dikkat
eder, hangi kelimelerin kullanıldığını iyi bilir. Empatik dinleme: Empatik dinleme kişiyi
anlamak amacı ile kullanılan aktif dinlemedir. Aktif
dinleme, kişiyi kullanma amacıyla kullanılırsa sadece
bir teknik olur ve olumlu sonuç alınamaz. Empatik
dinleme kişiyi anlamayı birinci plana koyar. Kişinin
söylediği sözler hangi deneyimleri, öğrenimleri dile
getiriyor, kişi nasıl hissediyor, dünyayı ve kendini
nasıl gördüğü anlaşılmaya çalışılır. Karşıdakinin
yaşantısı ile dünyayı görmek empatidir. Bir kimse diğer kişiyi empatik olarak dinlediğinde,
diğer kişinin ne söylediğini, ne hissettiğini sanki o
kişi imiş gibi anlamaya çalışır. Onun bir şeyi nasıl
yaşadığını ve bunu nasıl kavramlaştırmaya çalıştığını
anlamaya çalışır. Kısa bir süre için kişi empatik
dinleme eylemini yaparken, kendi dünyasından ayrılır (Caputo,
1994, s.189). Empatik dinleme yapılırken gerçekleşen en yaygın
hata, diğer kişinin perspektifinden olaylara bakmaya
isteksiz olmaktır. Kişinin kendi dünyasından olaylara
bakmaya saplanmış olması, kendi geçmişine ve tutumlarına
bağlanmış olması empatik dinlemeyi gerçekleştirmesinin
önünde bir engeldir. Bu durumun çatışma yaratması
muhtemeldir (Caputo 1994, s.190). Empatik dinleme, diğer kişi ile aynı fikri paylaşma
anlamına gelmez. Yani diğer kişinin söylediğine kendini
kaptırmak ve onunla hemfikir olmak değildir (Caputo,
1994, s.191-192). Empatik dinlemeyi geliştirmek için , kişi açımlama ve
objektif olma yöntemlerini kullanabilir. Açımlama
tekniği bir dinlemede kullanıldığında, dinleyen kişi
konuşan kişinin söylediklerini ona geri bildirim yolu
ile iletir. Objektif olmak ise, diğer kişide
gördüklerini bir çarpıtma yapmadan ona iletmeyi
gerektirir (Caputo, 1994, s.192) . İşyeri içerisinde anlaşmazlıklar çıktığında ve
çatışmalar yaşandığında, anlaşmazlığa düşen kişilerin
empati göstermeleri sonucunda anlaşmazlıklar ve
çatışmalar çözülmüş olacaktır (Aquino, Mart 2000). Eğer bir kişi empatiyi başarmak istiyorsa, ilk önce
diğer kişiyi değerlendirmekten kaçınmalıdır. Eğer diğer
kişi doğru veya yanlış, iyi veya kötü olarak
değerlendirilse, diğer kişinin davranışlarını bu
etiketler altında görülür. Diğer kişinin arzularını,
yeteneklerini deneyimlerini ve korkularının öğrenmek
empati kurmaya olumlu katkılar yapar. Diğer kişinin
duygularının nasıl oluştuğunu onun bakış açısından
görmeye çalışmak empati kurmak için gereklidir (Devito
1995, p.108). Empati kurulurken diğer kişinin dünyayı
neden o gözle gördüğünü ifade etmesine izin verilmelidir
(Devito 1995, p.454). Ayrıca her şeyden önce itaat ve her ne olursa olsun emirlerinin yerine getirilmesini isteyen üstlerle çalışan astlar bu ortamda bulunmaktan memnun olmayacaklarıdır. Ayrıca kendilerinden sürekli itaat beklenen bireylerin benliklerinin olumsuz etkilenmesi kaçınılmaz olacaktır. Bu durumla karşılaşan insanın ise o işten memnun olması söz konusu olamaz. SONUÇ Bu çalışmada işyeri içerisinde geliştirilecek olan
bir empatik anlayışın muhtemel etkileri vurgulanmış ve
işyerinde çalışan insanların empatik anlayışı nasıl
geliştirecekleri ve kendilerine faydalı hale nasıl
dönüştürecekleri üzerinde durulmuştur. Empatik anlayış doğrudan bir "artı değer" yaratan bir
süreç olmadığı için insanların bu anlayışa karşı
isteksiz durmaları normal olarak görülebilir. Ama şu da
rahatça söylenilebilir ki empatik anlayış yani "bir
insanın diğer insan açısından olaylara bakabilme
çabası"nın olmadığı bir işyerinde çatışmalar,
kırılmalar, şikayet etmeler, kavgalar, yüksek yaşanan
işgücü devri ile karşılaşılması doğal bir sonuç
olacaktır. Geleneksel yönetim anlayışından (otoriter, katı, aşırı denetleyici) empatik yönetim anlayışına geçmek bir hayli zor bir iştir. Yoğun çaba gerektirir. Örneğin otoriter davranışların gelenek haline geldiği bir kurumda, üstlerin empati kurmasını beklemek, esnek olmasını beklemek çok anlamlı değildir. Otoriter yönetim anlayışında emirler üstten gelir, kararları üst yönetim alır. Kapalı bir yönetim vardır. Örneğin; işçilere disiplin cezası verilirken onlara kendilerini savunma hakkı vermez. Kısacası işçilerin perspektifinden olaylara bakılmaz. Sadece üst yönetimin istekleri işyeri içerisinde karşılanmaya çalışılır. Bu işyerinde çalışan işçilerle de olumlu ilişkilerin kurulması söz konusu olamaz. Ayrıca otoriter yönetimlerde insanlara güvenilmez. Bu koşullar içinde empatik anlayışın yönetim içinde kullanılması bir hayli zordur.
Aquino, Karl, Structural And Individual Determinants Of Workplace Victimization: The Effects Of Hierarchical Status And Conflict Management Style. Journal Of Management,March, 2000 Aubrey, Fisher B. And Adams Katherine L., Interpersonal Communication, Pragmatics Of Human Relationship, 1994, By Mcgraw-Hill, Inc. All Right Reserved. Printed In The United States Of America, 1987 Bellous, J. E. Considering Emphaty, Some Preliminary Definition http://www.mcmaster.ca/mjtm/bellous1.htm Bozkurt, Veysel, Enformasyon Toplumu Ve Türkiye; Sistem Yayıncılık, 3. Baskı , Ekim 2000 Caputo, Jojn, S , Hazel, Harry, C, Mcmahon, Colleen, İnterpersonal Communication, Contepency Throught Critical Thinking, A Division Simon&Shuster, Printed İn The United States Of America, 1994 Colella, Adrienne, Coworker Dıstrıbutıve Faırness Judgments Of The Workplace Accommodatıon Of Employees Wıth Dısabılıtıes, Academy Of Management Review, 2001 Academy Of Management,İn Association With The Gale Group And Looksmart. 2001 Gale Group,Jan, 2001 Cotton , Kathleen, Developing, Empathy In Children And Youth , School Improvement Research Series, (Sirs), , :www. lyrics.com Cüceloğlu, Doğan, İyi Düşün Doğru Karar Ver, Geliştiren Kitaplar Dizisi, Sistem Yayıncılık, 26. Baskı Ekim 1998 Definition of empathy, The American Heritage Dictionary of the English Language, Third Edition, Boston: Houghton Mifflin, 1992 Devito, Joseph A., The Interpersonel Communication Book, Harper Colins College Publishers, Seventh Edition, 1995 Dökmen, Üstün, İletişim Çatışmaları Ve Empati, Sistem Yayıncılık,14. Baskı Mayıs 1997, Ehin, Charles, Fostering Both Sides Of Human Nature - The Foundation For Collaborative Relationships Business Horizons, Elsevier Science Publishers Ltd. In Association With The Gale Group And Looksmart. 2000 Gale Group May-June, 1998 Hauser, Marc D., Morals, Apes, And Us.Discover, 2000 Discover,In Association With The Gale Group And Looksmart. 2000 Gale Group, Feb, 2000 Huneryager, S.G. And Heckman , I.L , Human Relation In Management, By South-Western Publishing Company, Library Of Congress Catolog Card Number : 67- 10071 H267, Printed In United States Of America, 1967, Katz, Robert L., Empathy, Its Nature And Uses, The Free Press Of Glencoe, A Division Of The Macmillan Company, Printed In The United States America, 1963, Lepine, Jeffrey A., Peer Responses To Low Performers: An Attrıbutıonal Model Of Helpıng In The Context Of Groups. Academy Of Management Review, In Association With The Gale Group And Looksmart. 2001 Gale Group, Jan, 2001 Lacking Of The Empathy In Workplace Murray, Bridget, Does 'Emotional Intelligence' Matter In The Workplace?, American Psychological Assocation, Volume 29 , Number 7 -July 1998 Rincover Arnie, Empathy, www.careerweb.com/doctor/empathy_at_work.html Smith, Henry Clay, Sensitivity Training: The Scientific Understanding Of Individuals, , Mcgraw-Hill, Inc., Printed In The United States Of America. 1973 Through The Lens Of The Empathic: Attribution, Empathy And The Situational Correction, www.psych.neu.edu/vita/robbi/page3 Tingstad, James E., Learning Management From Charlie Brown Pharmaceutical Technology, 2000 Advanstar Communications, Inc. In Association With The Gale Group And Looksmart. 2000 Gale Group, June, 2000
Vincent, Steve, Person-Centred Approach:Empathic Understanding, www.adpca.org/
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
