Council
of International Fellowship CIF İSKOÇYA 2007 Mesleki ve Kültürel
Değişim Programı (26 Nisan – 10
Haziran 2007)
FATMA GÜNGÖREN
SOSYAL HİZMET UZMANI
Sosyal Hizmet Alanında Çalışanlar Derneği
1993 yılında kurulmuş olan ve kuruluşundan bu yana sosyal hizmetler, eğitim,
hukuk gibi hizmet alanlarında çalışan meslek elemanlarının birbirleriyle
bilgi ve deneyim alış verişi yapabilmeleri için çalışmalar yapmaktadır.
İskoçya Kültürel ve Geleneksel Yapısına İlişkin Etkinlikler
Bu doğrultuda müracaat da bulunmuş olduğum ve İngilizce mülakat sonucunda
gitmeye hak kazandığım CIF İskoçya 2007 programına benden başka İspanya,
Estonya ve Finlandiya’dan birer sosyal hizmet uzmanı olmak üzere 3 kişi daha
katılmış bulunmaktadır. Bütün bu ülkelerden gelen katılımcılar havaalanında
CIF İskoçya ekibince karşılanarak kalacakları ailelerin yanına
yerleştirilmişlerdir. Konuk ağırlayan ailelerde sosyal hizmet alanında
çalışan kişilerden oluşmaktadır ve onlarda ülkenin kültürü, gelenekleri,
sosyal yaşamı ile ilgili birer temsilci olarak görülmektedir ve bu anlamda
evlerinde ağırladıkları kişileri gezilip görülecek yerlere götürmektedirler.
Bulunulan ülkenin kültürü, gelenekleri yanında katılımcı ülkelerinde sosyal
hizmet uygulamalarından kültürüne geleneklerine kadar birçok bilgi aktarımı
ve paylaşımı yaşanmaktadır.
Bu program dâhilinde Çocuk Hizmetleri Alanında yapılan hemen hemen her türlü
çalışma ve hizmetlere katılmış, gözlemler yapmış ve bunları aşağıda
ayrıntılı olarak aktarmış bulunmaktayım.
Staj niteliğinde olan bu değişim programın da benim çalışma ve gözlemlerim
Perth şehrinde gerçekleşmiştir. Misafir olarak kaldığım aile, CIF İskoçya
ekibi ve diğer ülkelerden gelen katılımcılar ile birlikte ayrı ayrı veya
toplu olarak ülkede bulunan tarihi, kültürel ve geleneksel ikonları görme
imkânı yakalamış bulunmaktayım.( Başkent Edinburg ve burada bulunan müzeler,
tarihi saraylar, kaleler. Büyük şehirlerinden Glasgow, turistik adalarından
Isle of Skye ve birbirinden güzel küçük ve geleneksel yapısını koruyan
birçok şehir ziyareti. Geleneksel özgürlük kahramanlarından William Wallace’
un yaşadığı yerleşim alanı ve kendisi için yapılan müze ve William Wallace
heykeli, geleneksel yemekleri “haggis”, Breave Heart filminden sonra popüler
olan binicilik sporu, Viktorya dönemi etkisiyle geliştirilmiş bahçeleri
ziyaret gibi birçok etkinlikler gerçekleştirilmiştir.
Ayrıca korunmaya muhtaç çocuklarla ilgili bir seminer ve geleneksel Perth
festivali dâhilinde birçok müzik konserleri ve çeşitli gösterilere katılım
gerçekleştirilmiştir.
İskoç halkı son derece yardım sever ve güler yüzlü insanlardır. Program
süresince tanıştığım pek çok insan Türkiye ve Türk CIF programı hakkında
oldukça olumlu görüşlere sahiptir.
İSKOÇYA
Coğrafya, Kültür Ve Yönetimi
Benden önce İskoçya’da bulunan Nesrin arkadaşım İskoçya’nın tarihi, kültürü
ve yönetimine ilişkin olarak ayrıntılı bilgiler içeren bir rapor hazırlamış
olduğu için benim bu konularla ilgili bilgi paylaşımım özet şeklinde
olacaktır.
Nüfus; Halen tam bağımsız olmayan İskoçya İngiltere federal devleti olarak
varlık göstermekte olup İngiltere’nin nüfusu Galler, İrlanda ve İskoç
bölgesinde toplam 55 milyondur. Bu toplam içinde İskoç nüfusu 5,5 milyondur
ve nüfusun çoğunluğu şehir merkezlerinde Glascow, Edingburgh ve kıyı
bölgesinde yer alan Perth ve Aberdeen de yaşamaktadır. Dağlık bölgelerdeki
geniş alanlarda üretim ve göç nedeniyle nüfus oranı oldukça seyrektir.
Geleneksel Ekonomi: 1980’ler ve 1990’larda merkez bölgedeki madencilik ve
çelik yapımı, gemi inşaatı, ağır sanayi. Ülke genelinde yapılan balıkçılık
ve çiftçilik tamamen yok olmuş veya yok denecek kadar azalmıştır.
 |
Modern Ekonomi: Son yıllarda elektronik, finansal
hizmetler, Kuzey Denizi petrolü turizm ve hizmet endüstrisindeki
gelişmeler işsizlik oranını düşürmüş olmasına rağmen büyük şehir
merkezlerinde ve bazı kırsal bölgeler halen yüksek oranda işsizlik
görülmektedir.
Kültür: Son yüzyılda ketlik, Galler, Norveç, Anglosakson ve İrlanda
ya ek olarak İtalya,Polonya ve asya göçmenlerinden etkilenmiş
kültürel yapı mevcuttur.
Geleneksel ikonları: Tulumlu çalgıları (bagpipes) kilts (İskoç
eteği) tepeler ve dağlar, Loch ness Monster(İskoç göl canavarı)
,folk müzik, kilise müziği, Galikce ve Presbyterian dini(ihtiyarlar
meclisince yönetilen kilise üyelerinin mensup olduğu din) Otoriteye
saygı ve cinsiyetler arası katı kurallar. |
Çağdaş Kültür: Daha esnek sosyal sınırları olan bir
kültürel yapı oluşmuş popüler kültür ile geleneksel kültürün
karışımı müzik, edebiyat, sanat ve tiyatro’da görülmektedir.
Geleneksel kültürde otorite figürü olarak görülen bazı mesleklerin
konumu daha laik toplum bilinci ile değişikliğe uğramıştır. Örneğin
doktor, öğretmen gibi meslekler toplum içinde birer otorite figürü
olarak görülmekte iken şimdi kendi mesleğini uygulayan insanlar
olarak rol değişimine uğramıştır. Merkezden uzakta olan yerleşim
yerleri ve şehirlerde yaşanan kalıcı yoksulluk, ciddi düzeydeki
alkol, uyuşturucu ve ihmal ve istismar problemleri geleneksel İskoç
kültürünü yok eden faktörler olarak görülmektedir.
İskoç Yönetimi: İskoçya yönetim olarak İngiltere’ye bağımlı olup
İşçi Partisi tarafından yönetilen ve 650 üyesi bulunan İngiliz
parlamentosunda 72 İskoç üye bulunmaktadır. İngiltere parlamentosu;
ekonomik politikalar, vergi gelirleri, kamu harcamaları ve savunma
ayrıca uluslar arası ilişkilerden sorumludur.
1999 yılında 129 üyeli İskoç parlamentosu kurulmuş olup bu
parlamento başkent Edinburg’ da hizmet vermektedir ve ulaşım sağlık,
eğitim sosyal hizmetler, turizm, polis ve planlama işlerinden
sorumludur.
Yerel Otoriteler: 32 yerel yönetim konseyi bulunmaktadır ve bunlar
eğitim, çocuk hizmetleri, sosyal hizmetler, konut, kütüphaneler,
parklar ve yollar ile ilgili çalışmaları gerçekleştirmektedirler.
Bunlara bağlı olarak çalışan birçok birim yerel yönetim alanlarında
hizmet vermektedir. Temel olarak polis, sağlık ve itfaiye servisleri
gibi. Ayrıca hükümet bazı özel alanlar için özel sınırlı yetkileri
olan görevlilerde atayabilmektedir. (spor, su vs gibi) |
 |
SOSYAL HİZMETLERİN İSKOÇ
PARLAMENTOSUNDAKİ YERİ
|
|
İskoç
Parlamentosu
|
|
|
Hükümet Departmanı |
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sosyal Hizmetler
Sivil
Servis
ve
Sosyal Hizmet Danışmanları |
|
|
|
|
|
|
|
32
Yerel Yönetim Konseyi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Perth
ve Kinross Belediyesi |
|
|
|
|
|
|
Halk |
|
ÇOCUK HİZMETLERİ
Bu alanda hizmet vermek üzere sorun özelinde ekipler kurulmuş olup bu
ekipler aracılığı ile çok özel hizmetler sunulmaktadır.
AİLE Yerleştirme Ekibi:
Bu ekip 4 birimden olusmaktadir.
Gecici koruyucu Aile bakimi Ekibi
Misafir olarak Koruyucu Aile Bakımı Ekibi
Kalıcı koruyucu aile bakimi ve Evlat Edinme Bakimi Ekibi
Ikametinde Destekleme Ekibi.
Bütün bu ekipler sosyal hizmet uzmanlarından oluşmaktadır.
KİMLER BU HİZMETLERDEN YARALANIR
Her yaştaki çocuk ve gençler (18 yasına kadar),kendi aileleri ile
ilişkilerinde problem yasayan, ailesinde uyuşturucu ve alkol problem
bulunan çocuklar,
Ailesi tarafından ihmal ve istismar edilen ya da kendi davranışları
nedeniyle kendi ebeveynleri yanında kalamayan çocuklar.
KİMLER KORUYUCU AİLE YA DA EVLAT EDİNME BAKIMINI üSTLENİR
Herkes bu bakim hizmetini yapabilir. Evli olan ya da boşanmış veya bekâr
olan kadın ya da erkek,
Hâlihazırda ebeveyn olan çiftler veya çocuksuz olan çiftler,
Her etnik grup ya da dinden olanlar,
Çocuk için bakım hizmeti verecek olanların; Kişilik özellikleri yaşından,
mesleğinden ve gelirinden daha önemlidir.
Çocukları seviyor olması, toleranslı olması ve sabır göstermesi ve enerjik
olması, kendi kişilik gelişimi ile ilgili zorluklari atlatmis olmasi ve
yeterli olgunluğa sahip olmasi önemlidir.
GEÇİCİ OLARAK KORUYUCU AİLEDE BAKIM
Bu bakim sisteminde: kendi aileleri yaninda kalamayan çocuklar, aile
atmosferi içinde kısa sureli olarak desteklemektir. Bu süreler birkac gün
olabildigi gibi aylarcada sürebilir. Çocukların kendi öz aileleri ile
iletişimi sosyal hizmet uzmanlarınca sürdürülmektedir.
Çocukların kendi aile ortamına dönmesi çalışmalarında koruyucu aile
hizmeti veren kişilerde dâhil edilmekteler.
Bu hizmette kardeşlerin bir arada kalması mümkün olduğunca ayrılmamaları
ve eğitim yaşamlarını sürdürmeleri önem taşımaktadır.
RESPITE (MOLA) BAKIM
Bu bakım sisteminde; ailelere kısa sureli olarak dinlenme sansı
amaçlanmaktadır. Çocuklarına bakmakta bunalmış ailelerin çocuklarına,
tatillerde 2 gün ya da bir geceliğine korucu aile bakımı yapan kişilerce
bakılmaktadır.
KALICI KORUYUCU AİLE VE EVLAT EDİNME
Bütün bu Gecici bakim hizmetlerinden sonra kendi ailesinin yanına
donemiyecek nitelikte olan çocuklar kendi sorumluluklarını alabilecek yaşa
gelinceye kadar koruyucu aile yaninda bakılmakta ya da evlat edinme
hizmetinden yararlanmaktadırlar.
Kalici koruyucu aile hizmetinde çocuğun kendi ailesi ile iletişimi
sürmekte yasal haklar ve sorumluluklar kendi ailesinde kalmaktadır.
Evlat edinme hizmetinde: çocukla ilgili bütün hak ve sorumluluklar evlat
edinen kişi ya da ailelere geçmektedir. Çocuk evlat edinildiği ailenin
adını almakta, o ailenin mal varlığını paylaşmakta kendi öz ailesi ile
yasal bağları kopmaktadır. Bazı evlat edinilen çocuklar kendi aileleri ile
iletişimi devam ettirebilmektedirler.
Genellikle bebekler evlat edinilmekte ancak daha çok ilkokul çağındaki
çocuklar bu hizmetten yaralandırılmaktadır.
İKAMETİNDE DESTEKLEME
Bu hizmet 16–24 yaş grubu için gelistirlmistir. Bu grup yatılı okuldan,
çocuk yuvasından yâda koruyucu aile bakımından ayrılan çocuklardır. Bu
müracaatçı grubunun bir kısmı da bazı nedenlerle evsiz kalmış genç
insanlardır.
Bu Bakim hizmetini amacı: yukarıda sözü edilen kişiler için güvenli ikamet
ayarlamak ve onları kendi kendilerine yeterli hale gelebilecek konuma
getirmek için bilgi ve beceri kazandırmaktır.
Bu hizmette gençler aileler yanına yerleştirilmekte, aileler sadece
uzaktan gençleri gözlemektedir diğer bakım hizmetlerinde olduğu gibi
birebir ilgilenmemektedirler. Yani ebeveyn sorumluluğu yoktur. Gençler
ihtiyaç duyduklarında onlar için bütçe yapmakta, yemek pişirmeyi
öğretmekte sosyal yaşamını düzenlemesinde yardımcı olmaktadırlar.
KORUYUCU AİLE VE EVLAT EDİNME HİZMETİ SÜRECİ
Koruyucu Aile hizmeti aile Yerlestirme ekibi aracılığı ile
yürütülmektedir. Bu ekip sosyal hizmet uzmanlarından oluşmaktadır. İlk
olarak müracaatçılar telefonla müracaatta bulunmakta sonra bunlara
koruyucu aile ile ilgili ve koruyacakları cocuklarin özellikleri ile
ilgili ayrıntılı bilgileri içeren broşürler gönderilmektedir. Aile ya da
kişi bu dokümanları okuduktan sonra hala kararlı ise koruyucu aile olma
sureci başlatılmaktadır. Koruyucu aile olacak kişilerle ilgili olarak
değerlendirme bilgileri toplanmaya başlanmaktadır. Bu bilgiler için:
Kimlik kontrolü(pasaport ya da kimlik bilgileri)
• Polis soruşturması
• Hükümet araştırması(Öğrenimi, iş bilgileri, malmulk bilgileri vb)
• Sosyal servisin kendi doldurduğu formlar. Bu formlar kişi ile ilgili
ayrıntılı olarak nitelikleri, işi, aldığı eğitim vs içermektedir.
• Referans(Kişileri tanıyan yakin komsularından alınan bilgiler)
• Sağlık raporu
• Kişinin yaşam hikayesi ( kişi ve aile bireylerine ilişkin özel yaşam
hikayesini içermektedir. Okul yaşamı, iş yaşamı, medeni durumuna ilişkin
hikaye, boş zaman aktiviteleri gibi kişiyi tanımaya yönelik bilgiler.
Bütün bu bilgi ve belgeler toplandıktan sonra değerlendirme yapılmakta ve
sosyal hizmet uzmanı ev ziyaretinde bulunmaktadır. Daha sonra koruyucu
aile bakımı yapacak kişi ya da çiftler 6 haftalık eğitime alınmaktadırlar.
Sonra koruyucu aile olacak kişi ya da aile için değerlendirme süreci
başlamaktadır. Bu değerlendirme kişi ya da ailenin, çocuğa sunacağı
olanaklar için yetenekleri nedir, hangi eğitimlere ve gelişime ihtiyacı
vardır vs gibi değerlendirme ölçütlerini iyi bilmekte ve korucu aile
olacak kişilerden de bunlar istenmektedir.
Koruyucu aile ya da evlat edinme hizmeti veren kişilerle ilgili bilgi ve
belgelerin toplanması ve değerlendirilmesi sonucunda sosyal hizmet uzmanı
aday kişi ya da çiftlerle, bu hizmeti gerçekleştirmek için gerekli yetenek
ve nitelikleri içeren plan yapmaktadır ve düzenli toplantılar
gerçekleştirilmektedir.
Sosyal hizmet uzmanının yazdığı rapor Koruyucu Aile Kuruluna
sunulmaktadır. Kurulun onaylaması ile birlikte koruyucu aile bakim hizmeti
başlatılmaktadır.
KORUYUCU AİLE KURULU KİMLERDEN OLUŞMAKTADIR
Sağlık danışmanı(çocuk doktoru)
Eğitim temsilcisi(öğretmen)
Eğitim psikologu
Bağımsız deneyimli kişi(alanında başarı göstermiş sivil kişi)
Sosyal Hizmet Uzmanı
Koordinatör(sosyal hizmet uzmanı)
Bu kurulun başkanı Aile Yerlestirme Ekibinin müdürüdür.
KORUYUCU AİLE VE EVLAT EDİNME HİZMETİNİ YAPAN KİŞİLERE ÖDENEN SOSYAL
YARDIMLAR
Koruyucu aile ve evlat edinme hizmetini gerçekleştiren kişilere
bulundukları derece ve daha önceki deneyimlerine göre ücret ödenmektedir.
Bu ücretler çocuklar ın ihtiyaçlarını karşılamak üzere ödenmekte ayrıca
aileye bu bakımı yaptığı için maaş niteliğinde ücret ödenmektedir.
Ailelerin seviyesi yükseldikçe aldıkları ücrette artmaktadır.
Her çocuk için aile veya kişilere ayrı ücret ödenmekte, aile yâda kişinin
kaç çocuğa bakması gerektiği konusunda bir sınırlama bulunmamaktadır.
Ödemeler çocukların yaşlarına göre değişmektedir.
• 0–4 yas grubu için 1 haftalık ödenen tutar:74.84 paond günlük 10.69
paond
• 5–10 yas grubu için 1 haftalık ödenen tutar:92.94 paond günlük 13.28
paond
• 11–15 yas grubu için 1 haftalık ödenen tutar: 16.52 paond günlük 16.52
paond
• 16–18 yas grubu için 1 haftalık ödenen tutar: 149,76 paond günlük 21.39
paond
• Koruyucu aile bakımı yapan kişilere ödenen maaş
• 1.derece bakıcı için haftalık 50.00 paond günlük 7.14 paond
• 2.derece bakıcı için haftalık 100,98 paond günlük 14.42 paond
• 3.derece bakıcı için haftalık 150,00 paond günlük 21.42 paond
ÇOCUKLAR İÇİN AİLE LERE ÖDENEN ÜCRET:
Bu ücret ülkede yasayan ve çocuk sahibi olan herkese ödenmektedir.
0–16 yas grubu için haftalık 12.10 paond
16–18 yas grubu için haftalık 18.10 paond
YARIM GÜNLÜK BAKIM İÇİN BAKICILARA ÇOCUKBASINA ÖDENEN YARDIM
Yarımgün bakim için 15.47
Günlük bakim için 29.80
Telefon gideri için bakıcılara ödenen ücret: yıllık 49.97 paond
Kilometre harcaması için km basına 35 penice ödenmektedir. Bu ödeme çocuk
yapılan yolculukları içermektedir.
Çocuklar bakim hizmeti veren aile ya da kişilerin yanına yerleştirildikten
sonra, sosyal hizmet uzmanı tarafından düzenli olarak ziyaretler
gerçekleştirilmektedir.
Kişi ve ailelere çocuklar için yapılan ödemeler ayrı bir birim tarafından
yapılmaktadır. Sosyal Hizmet Uzmanı ödemelerle ilgili belgeleri bu birime
göndermekte ödeme yapıldığına ilişkin bilgi aktarımı ödeme birimi
tarafından yapılmaktadır.
ÇOCUK SAĞLIĞI EKİBİNİN ÇALIŞMALARI
Bu birim özürlü çocuklara verilecek hizmetleri belirlemekte, ailelere
rehberlik hizmeti vermektedir.
Bu birimin müracaatçıları kronik, Gecici fiziksel ya da mental
yetersizliği olan çocuklardır. Sosyal hizmet uzmanları tarafından
yürütülen bu hizmet biriminde: çocuklar için bakim planları belirlenmekte,
diğer meslek grupları ile iletişim kurularak hangi meslek grubundan nasıl
bir hizmet alacağı belirlenmektedir.(fizyo sağaltımcı, çocuk sağlığı
doktoru vs gibi)
Çocukların daha önce aldıkları hizmetler belirlenip çocuk hizmet almaya
başladıktan sonra durum değerlendirmesi yapılmaktadır.
Bu birimde özürlü çocuklar için düzenlenen aktiviteler yanında özürlü
çocukların ebeveynleri içinde çeşitli aktiviteler düzenlenmektedir. Bu
aktiviteler gönüllü örgütlerle birlikte yürütülmektedir.
Bu Birim Tarafından Düzenlenen Çalışmalar
1-Kısa süreli bakim: bu hizmet modelinde tatillerde özürlü çocuk bakici
ailelerce 2 ya da 3 gün bakılmakta böylece aile ya da özürlü çocuğa bakan
kişi kısa sureli olarak rahatlatılmaktadır.
2-İşe Giden Ailelerin Çocuklarına Bakim: Ebeveynleri çalışan çocuklara
onlar işten gelene kadar bakılmaktadır.
3-Çocukların okullarına gidilerek okul çalışması
4-Özürlü çocuklar için okul ayarlama çalışmaları
Özürlü çocuk bakımı için bakım yapan kişilere para ödenmekte olup
çocukların durumunda değişiklik olduğunda değerlendirme için panele
gidilmektedir.
Bu şekilde bakılan 98 çocuk bulunmaktadır.
Bu ekipte hizmet veren sosyal hizmet uzmanları 3 gruptan olusmaktadir:
1-değerlendirme grubu(bu grup çocuklara bakıcı ayarlamakta ve onların
değerlendirmesini yapmaktadır.)
2-Uzmanlaşmış grup(yeni başlayan meslek elemanlarına danışmanlık yapan
grup)
3-Rutin Çalışma grubu
Bu çalışma altında özürlülere verilen hizmetleri değerlendirecek olursak:
1-kurum Bakimi
2-Bakim hizmeti veren kişiler yaninda bakim
3-Günlük Kuruluş Bakimi
4-Open Mind(kendi ailesi yanında bakım hizmeti veren kişilerce bakim)
Özürlüler İçin Geliştirilen Projeler
Bu projelerin amacı çocuk ve ailesini ya da ona bakan kişileri rahatlatmak
ve her iki grup içinde aktiviteler düzenlemek.
SHIP: Spor merkezine benzer bir merkezde özürlü çocuklara spor
aktiviteleri, oyunlar düzenlenmekte haftalık ailelerle buluşma, genç ve
çocuklarla buluşma günleri düzenlenmektedir.
SPLASH: Bu proje özürlü aile ve özürlü çocuğa bakan kişiler için
geliştirilmiş olup bu merkezde gönüllü kişiler özürlü çocuklar için
yapılan aktivitelere birebir katılmakta ailelerde kendine zaman ayırma
fırsatı bulmaktadır.
ÇOCUK VE AİLE MERKEZI
Bu birimde 0–8 yas grubuna ve bu gruptaki çocukların ailelerine eğitim ve
hizmet birlikte verilmektedir. Bu amaçla çocuk eğiticileri, çocuklara
eğitim vermekte sosyal hizmet uzmanları da cocuklarin aileleri için eğitim
ve yetenek geliştirme kursları ayarlamaktadır. Bu kurslar çocuk bakımı ve
eğitimi, yemek pişirme, bütçe ayarlama ve ailenin ya da ebeveynin ihtiyaç
duyduğu herhangi bir konuda olabilmektedir.
Ayrıca ihtiyaç duyan aileler için evlerinde ziyaretler yapılarak birebir
çalışmalar başlatılmaktadır.
Bu ekip ERKEN DÖNEM EKİBİ ile birlikte çalışmaktadır. Özellikle bu ekip,
ailelerin evine gitmekte birebir durum değerlendirmesi yapmakta daha sonra
Çocuk Ve Aile Merkezi ekibi ile birebir vaka tartışması yapmakta ve
ailenin ihtiyacına göre eğitim kursları başlatılmaktadır.
Ayrıca bu birimde iyi beslenemeyen çocuklar için yemek yapılmakta bu
çocuklara da yemek yapmak öğretilmektedir.
ERKEN DÖNEM EKİBİNİN ÇALIŞMALARI
Bu birim, ihmal ve istismar edilen, birimce desteklenmediği takdirde
sağlık ve normal gelişimini gerçekleştiremeyen çocuklar ve bu çocukların
ailelerine destek amacıyla hizmet vermektedir. Bu birime panelce korunma
altına alınmış çocuklar, ailesinde özürlü birey bulunması nedeniyle
olumsuz etkilenmiş çocuklar, davranış bozukluğu olan çocuklar, kilo
problemi olanlar ve aile içi sorunları olan çocuklar, ikinci dili
İngilizce olan çocuklar, kırsal kesimdeki yoksul ev koşullarına sahip olan
çocuklar gelmektedir.
Bu çocuklar ve aileleri ile birebir çalışmalar yapılmakta, ihtiyaç
duydukları alanlara göre eğitim programları ve kurslar hazırlanmaktadır.
Bu ekip çocuk ve aile merkezi ile ortak çalışmaktadır.
EVSİZLER DANIŞMA MERKEZI
Bu birimin amacı: müracaatçıları kendi yerleşim düzenini kurana kadar
geçici yerleşim yerleri ayarlamaktır.
Müracaatçıların Nitelikleri: Başka ülkelerden göç etmiş mülteciler
Suça bulaşmış kişiler (bir süre hapishanede yatmış ve şuan kalacak yeri
olmayanlar)
İşi ve evi bulunmayanlar
Geçici sürelerle tedavi gören alkol ve uyuşturucu bağımlıları
Aileler ya da bireyler, kendi bakımını ve çocuklarının bakımını
yapamayacak durumda olanlar.
Evsiz olmaya aday kişiler (örneğin hapisten yeni cıkmış issiz kişiler vs
gibi)
BU BİRİMİN ÇALIŞMA BİÇİMİ
• Tahsis birimi: Kişilerle ilk görüşme yapan ve nerede yasayacaklarına
karar veren birim.
• Evsizler birimi: Gecici yerleşim yerlerine Yerlestirme işlemini bu birim
yapmaktadır.
• Yeniden Yerlestirme Ekibi: Kişiler kendi yerleşik düzenlerinde yasama
koşullarını sağladıklarında onların kendi evlerinde yaşamlarını
düzenleyecek çalışmaları yapan ekip.
ÇALIŞMA SÜRECİ:
Evsizleri Yerleştirme birimine, ilk müracaat yapıldığında onlar için bir
personel destekleme planı hazırlanmaktadır.(package supporting) denen
proje kişilerin bireysel ihtiyaçlarını belirlemekte ve bu doğrultuda
çalışmalar yapmaktadır. İhtiyaç duyan kişiler için bütçe hazırlama
calismalarida yapılmaktadır.
Merkeze gelip kayıt yaptıran kişiler: uyuşturucu ve alkol tedavisi, sağlık
hizmetlerini diş tedavisini ücretsiz olarak almaya başlamaktadır. Gecici
yerleşim yerlerine yerleştirilen kişiler kendi yaşamını sürdürebilecek
gelire sahip değilse maaş niteliğinde para yardımı yapılmaktadır. Eğer
harcama konusunda denge kuramıyorlarsa bunlar için bütçede
hazırlanmaktadır.
İlke olarak kisilerin Gecici yerleşim yerlerinde 4–6 hafta kalması
benimsenmiş olup ama bu oldukça esnek bir durumdur kişi kendi yerleşik
düzenine geçinceye kadar burada desteklenmeye devam edilmektedir.
Müracaatçı için verilen apartman ya da evlerin kirası ve giderleri hükümet
tarafından karşılanmaktadır. İç döşemesi bazen gönüllüler tarafından
yaptırılmaktadır.
ALAN ÇALIŞMASI EKİBİ
Bu ekip korunmaya muhtaç nitelikteki çocukları kendi aile ortamında
desteklemeyi hedeflemektedir.
Bu Bakımdaki Cocuklarin Nitelikleri: Aile üyelerinden biri alkol ve
uyuşturucu problemi yaşayan çocuklar
İhmal ve istismar edilmiş çocuklar ve bu nitelikte çocukları bulunan
aileler
Bu nitelik deki çocuklar aile ortamı bozulmadan kendi aile ortamlarında
desteklenmekte ayrıca aileleriyle de çalışılmaktadır.
Bu hizmet modeli çocuklar için kendi aile ortamlarının her zaman daha iyi
olduğu ilkesi ile hareket etmektedir.
Yapılan Çalışmalar:
Aileler ve çocuklar için sağlık hizmeti
Psikolojik destek
Özgüven kazandırma
Fiziki ihtiyaçların ayni olarak karşılanması(bu ailelerde genellikle alkol
problem olduğundan nakit para desteği yapılmamakta ayni olarak yardım
yapılmaktadır.)
Aile üyeleri tek tek destek almakta her aile birimi ile birebir çalışma
yapılmaktadır. Bütün bu çalışmalar ev ziyaretleri ile
gerçekleştirilmektedir.
SÜREKLİ BAKIM MERKEZİ
Sürekli bakım merkezleri 24 saat hizmet veren kuruluşlardır. Perth de
toplam 2 sürekli bakım merkezi bulunmakta bunlardan birinde 1 çocuk
diğerinde 2 çocuk kalmaktadır.
Sürekli bakim merkezinde en fazla 4 çocuk kalabilmektedir. Bu bakim
modelinde de çocuklara ev ortamı yaratmak ve birebir ilgilenmek
hedeflenmiştir.
Bu birimler konseye bağlı olarak hizmet vermekte olup her birimde 2
görevli 24 saat hizmet vermektedir. Yani 1 çocuk başına bir görevli
bulunmaktadır. Burada görev yapan kişiler çocuk bakımı konusunda uzun
kurslardan geçirilmiş kişilerdir.
Bu bakimdan yararlanan cocuklarin burada kalmasına da çocuk paneli karar
vermektedir.
 |
Perth’de bulunan Sürekli Bakımevi
Bu Hizmetten yararlanan Çocukların Özellikleri:
Herhangi bir şekilde ihmal ve istismara uğramış çocuklar,
Ailevici şiddet ve problem yasayanlar
Bakim ve kontrolü zor çocuklar.
SÜREKL BAKIMEVLERİNİ HİZMET SÜRECİ:
Çocuk sürekli bakımevine ilk geldiği gun çocuk için çalışma planı
hazırlanmaktadır. Çocuğun ihtiyaçlarına göre hazırlanan bu planı
çalışmada bulunan herkes onaylamak durumundadır. Ayni zamanda bu
plan çocukluda paylaşılmaktadır. Yıllık olarak hazırlanan bu plan
durum değişikliklerine göre değiştirilebilmektedir. Bu plan sosyal
hizmet uzmanı, çocuk bakıcısı ve çocukla birlikte tartışılmaktadır. |
Çocuklar burada 18 yaşına kadar kalabildiği gibi bir süre sonra koruyucu
aile yanına veya başka hizmet modellerine gidebilmektedirler.
Okula gitmek istemeyen çocuklarla evde yetenek kazandırma çalışmaları
yapılmaktadır. Bilgisayar kullanmayı öğretme veya yeteneğine göre başka
çalışmalar yapılmaktadır.
Çocuklar eve arkadaşlarını getirebildikleri gibi kendileri de arkadaşlarını
evine gitmekte, bakıcılar çocukların okuluna gitmekte öğretmenlerle
görüşmekte vs gibi günlük aile yaşamına ilişkin bütün aktiviteler yapılarak
gerçek aile ortamını yaşama olanağı sağlanmaktadır. Ayrıca yemek yapma,
kendi çamaşır ve ütüsünü yapma vs gibi işler bakıcıları tarafından
öğretilmektedir. Eve gelme saati çocuğun yaşına göre 10.30 ile 11 arasında
değişmektedir.
Kuruluşta yemekler çocuğun durumuna göre pişirilmektedir. Çocuk vejetaryen
ya da herhangi bir yemeğe alerjikse bunlar göz önüne alınmaktadır.
Sosyal hizmet Uzmanları çocuklarla ve bakıcılarla ihtiyaç olduğunda kendi
ofisinde görüşmektedir. 24 saat bu birimde kalmamamktadir. Haftalık ya da
aylık olarak sürekli toplantılarla durum değerlendirmeleri yapmaktadır. Bu
çalışmaların tamamında çocuk yer almakta kendisi ile ilgili kararlara
katılmaktadır.
Bu kuruluş yılda 1 kez teftiş edilmekte. Bu teftişte hem çocuklarla hem de
bakıcılarla görüşmeler yapılmaktadır. Teftiş elemanı bazı tavsiyelerde
bulunmuş ise çalışanlar bunları uygulamak durumundadırlar.
UYUSTURUCU VE ALKOL EKİBİ
Bu ekip sosyal hizmet uzmanlarından oluşmaktadır ve 18–65 yaşlar arasındaki
bütün alkol ve uyuşturucu bağımlılarına hizmet verilmektedir.
Bu ekipte:
Münacatçılarla birebir çalışan ekip
Ailelerle çalışan ekip
Rest referral home ekibi (Mahkeme ve polis aracılığı ile gönderilen
müracaatçılar için geliştirilmiş bakımevi) bulunmaktadır.
Bu ekibin temel prensibi müracaatçılara kendi ev ortamında hizmet vermektir.
OKUL SOSYAL HİZMETİ
Çocuk Bakimi Strateji Ekibi adı altında birimler oluşturularak sosyal hizmet
çalışmalarını tamamlama hizmeti verilmektedir. Bu ekipler sosyal hizmet
alanında çalışan sosyal hizmet uzmanları, sağlık ekibi ve öğretmenlerle
birlikte sosyal hizmet müracaatçıları ile çalışılmaktadır.
Okula gitmek istemeyen ve aile içi problemleri olan 5–18 yaş arası
çocuklarla ve bu çocukların aileleri ile çalışılmaktadır.
Bu ekip krizi önleme ve erken müdahale ve potansiyel geliştirme amacı ile
hizmet vermektedir.
HİZMETLER
Kreş hizmeti
Evde bakim (bakıcılar aracılığı ile)
Okul kulübü ( bu hizmet okul yasındaki çocuklara güvenli oyun ortamı
yaratmak amacıyla geliştirilmiştir.
Geniş bakim:3–4 yas grubuna ilkokul döneminin öncesi ve sonrasında bakım
Oyun grubu:2–5 yas grubu ile yapılan oyun ve eğitim
Ebeveynlerle çalışma ve onlar için geliştirilmiş kurslar.(genç çitler için
iyi ebeveyn olma yöntemleri öğretilmekte, ihtiyaç duyulan konularda kurs ve
eğitim çalışmaları başlatılmaktadır.)
Ek destek grubu: Özel eğitime ihtiyacı olan çocuklarla yapılan çalışmalar.
Bu hizmetlerin dışında sosyal hizmet uzmanı bu çocuklarla okula döndürme
veya ailedeki sorunları çözme çalışmaları yapmaktadır. Düzenli ziyaretler
yapılmakta okul ve çocuk arasında bağlantı kurarak çalışmakta bu çalışmalara
öğretmeni de katmaktadır. Bu çocuklar ve aileleri için yaz aktiviteleri ve
diğer aktiviteler düzenlemekte bu aktiviteleri kaynak çalışanı (bu konuda
uzmanlaşmış sosyal hizmet uzmanı) ile ortak çalışarak düzenlemektedir. Çünkü
kaynak çalışanı denen eleman yapılacak çalışmalar için gerekli bütün
kaynakları bilmektedir.
GÖNÜLLÜ ÇALIŞMALAR MERKEZİ
Bu merkez, sosyal hizmet çalışmalarını gönüllü kişilerle yürütmek amacıyla
kurulmuştur. Hükümet ve gönüllü örgütlerin fonlarınca desteklenmektedir.
Bu merkezde, gönüllü sektörler ve kişiler sosyal hizmetlerle ilgili olarak
aktiviteler gerçekleştirmekte, geliştirdikleri projeler hükümetçe
denetlenmektedir.
Merkez bünyesinde yürütülen toplam 9 proje bulunmakta olup bunlardan birkaçı
şunlardır:
Genç Bakıcılar Projesi; Ailesinden herhangi birisinin özrü nedeniyle onlara
bakmak zorunda kalan genç yaş grubuna destek amacıyla geliştirilmiş bir
projedir.
Okuldaki çocuklarla öğretim ve gelişim çalışmaları yapılmakta, sınıflarda
sosyal eğitim çalışmaları yapılmakta, öğretmenler bu çocukların sorunları ve
durumlarına duyarlı hale getirilmektedir.
Yaz tatillerinde günlük aktiviteler yapılmaktadır. Ata binme, dağcılık,
bisiklet vs gibi. Ayrıca uzun tatillere götürülerek kamp yapma ya da deniz
tatili gibi aktiviteler yapılmaktadır.
Suça maruz kalmış insanları destekleme projesi; Suça maruz kalmış bütün
insanlarla; ev ziyaretleri, psiko-sosyal destek ve mahkeme günlerinde onlara
refakatçi olmak vs gibi modeller aracılığı ile birebir çalışmalar
yapılmaktadır.
Bu insanlara ya bazı referanslarla(polis havalesi, gazete haberi vs) ya da
direk müracaatçının kendi başvurusu ile ulaşılmaktadır.
Evde Başlangıç projesi; 5 yaşın altında çocuğu olup zihinsel problemler,
yoksulluk, aile içi anlaşmazlık gibi problemleri olan aileleri desteklemek
amacıyla geliştirilmiş bir projedir.
Bu aileler kendi aileleri içinde desteklenerek aile krizleri ve ayrılıklar
önlenmeye çalışılmaktadır. Evlerde ailelerle birebir çalışmalar yapıldığı
gibi bunların ihtiyaçlarına göre kurslar düzenlenmekte, bu aileler belli
zaman periyotlarında bir araya getirilerek sorunlarını paylaşma ve ortak
etkinlikler gerçekleştirme imkânı sağlanmaktadır.
Bu ailelerle çalışan kişilerde gönüllü kişiler olup çalışmaya başlamadan
önce belli kurslardan geçirilmektedirler. Bu kişiler, söz konusu ailelerin
çocukları ile oyun oynama, ailelerin ihtiyaçlarını belirleyip bu
ihtiyaçlarına göre sağlanan kaynakları onlara ulaştırma gibi çalışmaları
gerçekleştirmektedir.
REFAH HAKLARI
İskoçya da bütün vatandaşların yararlandığı refah hakları denen bir sosyal
yardım sistemi bulunmaktadır. Yaşamını belli bir gelirin altında sürdüren
bütün İskoç vatandaşları çeşitli başlıklar altında verilen bu yardımlardan
faydalanmaktadır.
Bu hizmeti yürütmek üzere Refah Hakları Ekibi kurulmuş olup bu ekip;
danışmanlık ve bilgi toplama işlemini yürütmektedirler. Bu ekip tarafından
düzenlenen dosyalar bir üst makam olan hükümet görevlilerince sunulmaktadır.
Bu görevli tarafından yardım alıp alamayacağına karar verilmektedir ve bu
görevliler konuyla ilgili olarak özel eğitime alınmaktadırlar. Eğer hükümet
görevlisi olumsuz karar vermişse dosya Refah Hakları Kuruluna gönderilmekte,
en son kararı bu kurul vermektedir. Bu kurulu 3 kişiden oluşmaktadır ve
bağımsız olarak çalışmaktadır. Kurul üyeleri; 1.hukukçu, 1 doktor ve
alanında başarılı olan herhangi bir meslek grubundan deneyimli bir kişi den
oluşmaktadır.
Herhangi bir nedenle müracaatçının yardım almasına geç karar verilmişse
geriye dönük ödeme yapılmakta böylece hak kaybı önlenmiş olmaktadır.
REFAH HAKLARI YARDIMLARI;
1.Gelir Destekleme/İş Arayanlara Destek Yardımı
Bu yardımı almak için ne kadar paraya sahip olunduğu önemlidir. Bankada 6000
Pound u olan ve haftada 16 saat çalışanlar bu yardımdan yaralanamazlar.
Bu yardımlardan yaralananlara yapılan ödemeler haftalık olup aşağıdaki
şekilde gruplandırma yapılmaktadır.
25 yaşın üzerindeki bekâr insan için: 59.15 Pound
18–24 yaş arasındaki bekâr insan: 46.85 Pound
18 yaşın altındaki bekâr insan: 35.65 / 46.85 Pound
18 yaşın üzerindeki çiftler: 92.80 Pound
18 yaşın altında (çiftlerden biri)olan çiftler: 46.85 /59.15 /92.80 Pound
!8 yaşın altında çiftler: 35.65/46.85/70.70 Pound
18 yaşın altında yalnız ebeveyn: 35.65/46.85 Pound
18 yaşın üzerinde yalnız ebeveyn: 59.15 Pound
Ekstra Ödemeler; Bu ödemeler özürlüler için yapılmakta ve aylık olarak
ödenmektedir.
Bakım yardımı (bu yardım özürlü çiftler için yapılmaktadır) : 27.15 Pound
Ağır özürlü yardımı;
Bekâr: 48.45 Pound
Çiftler (biri özürlü ) : 48.45 Pound
Çiftler (herikside özürlü) : 96.90 Pound
Özürlü Yardımı;
Bekâr: 25.25 Pound
Çiftler: 36.00 Pound
Geliştirilmiş Özürlü Yardımı;
Bekâr / yalnız ebeveyn: 12.30 Pound
Çiftler: 17.75 Pound
Çocuk: 18.76 Pound
Aile yardımı: 16.43 Pound
Özürlü Çocuk yardımı: 46.69 Pound
Bağımlı çocuk yardımı: 47.45 Pound
Emekli Yardımı: ( 60 yaşın üzerindekilere)
Düzenli emekli maaşı olan ve geliri haftalık olarak 50 Pound ise bu
yardımdan yaralanmaktadır.
Sağlık problemleri Yardımı ve Yol yardımları ve Düşük ücretle çalışanları
destekleme Yardımı gibi çok çeşitli yardımlar yapılmaktadır. Koşulları uygun
olanlar aynı anda birkaç yardımdan faydalanabilmektedirler.
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
İskoçya’da Sosyal Hizmetler yerel yönetimlerce yürütülmekte olup hükümet
yerel yönetimlerin uygulamalarını desteklemekte ve denetlemektedir.
Hizmetlere ilişkin kanunlar parlamentodan çıkartılmakta ve uygulanmak üzere
ülkede bulunan 32 Yerel Yönetim birimine gönderilmektedir.
Bütün bölgeyi kapsayan bir sosyal hizmet bilgi ağı kurulmuş olup
müracaatçılarla ilgili bütün bilgiler bu ağ içinde yer almakta önceden
müdahale edilmiş olan vakalar bu bilgi ağı aracılığı ile daha önce vaka ile
çalışma yapan Sosyal Hizmet uzmanına iletilmekte böylece çalışmanın
devamlılığı sağlanmaktadır.
Sosyal Hizmetle ilgili sorun alanlarında; çalışmanın türüne göre ekipler
oluşturularak hizmetler yürütülmekte olup bu ekipler bölgesel çalışmalar
yapmakta her ekip kendi bölgesinde bulunan müracaatçılarla ilgilenmektedir.
Bütün ülkeyi kapsayan bir sosyal hizmeti ağı mevcut olup sosyal hizmet
bölümü her alandaki sosyal hizmet çalışmalarını yürütmektedir, yani Sağlık
sosyal hizmeti, okul sosyal hizmeti vs ayrı birimlerde bulunmamaktadır.
Sosyal hizmet uzmanları karar verme sürecinde; Raporlaştırmış oldukları
karalarını kurula göndermekte böylece kurul aracılığı ile verdikleri kararın
sorumluluğunu paylaşmaktadırlar.
Sosyal hizmet uzmanlarının var olan iş yükünü azaltmak ve kuralları belli
olan işleri yapmak üzere sosyal hizmet uzman yardımcıları yetiştirilmiş olup
bu yardımcılar rutin işleri yürütmekte, sosyal hizmet uzmanı da mesleki
çalışmalarına ağırlık vermektedir.
Sosyal Hizmet Uzmanları sürekli olarak eğitim çalışmalarına katılarak
bilgilerini güncelleştirmekte ve belli alanlarda uzmanlaşmaktadırlar.
Kurum bakımı tamamen hizmet modelleri arasından kaldırılmış olup yerine
küçük ev ortamları oluşturulmuştur. Böylece birebir iletişim ve aile ortamı
imkânı yaratılmaktadır. Ayrıca meslek elemanları bütün gün kuruluşlarda
zaman harcamak zorunda kalmamakta sosyal hizmete ilişkin diğer mesleki
çalışmalarını gerçekleştirmektedirler. Kuruluşlarda ebeveyn sorumluluğunu
üstlenecek bakıcılar özel olarak yetiştirilmekte olup 24 saat çocuklarla
kalmakta ve ebeveyn rolünü yerine getirmektedirler. Böylece meslek
elemanları da mesleki çalışmalarını gerçekleştirmektedir. Kendilerine
ihtiyaç duyulduğunda gerekli müdahaleyi yapmaktadır.
Sosyal hizmet çalışmaları Sorun odaklı olarak kurulan ekipler aracılığı ile
yürütülmektedir. Rutin toplantılar mesleki çalışmaların bir parçası olarak
görülmekte ve önemsenmektedir.
Müracaatçılarla ilgili karalarda müracaatçılarda sürece katılmakta böylece
kendi sorumluluklarını taşıma bilincine katkıda bulunulmaktadır.