|
|
HAYATIMIZDA ROL KARMAŞASI
Emine KÖROĞLU
Psikolojik Danışman
ekararmis@mynet.com
Rol karmaşası çokça
karşılaşmadığımız bir durum olarak görünse de hayatın her alanında karşımıza
çıkma olasılığı olan bir konudur. Öğretmeni aynı zamanda annesi olan
çocuklar, eşi aynı zamanda iş arkadaşı olan ya da patronu olan yetişkinler,
özetle aynı kişilere farklı ortamlarda ve farklı sıfatlarla tanık olan
bireyler, çoğu zaman rol karmaşasının döngüsünde profesyonel davranmazlarsa
zarar görmekten kendilerini kurtaramazlar. Zararın söz konusu olduğu bir
durumda bireyler, ya ilk ilişkilerini ikinci ilişkiye yansıtırlar ya da
ikinci ilişki ilkinin gidişatını değiştirmeye başlar.
Söz gelimi okula yeni başlayan bir öğrencinin öğretmeninin, annesi
olduğunu varsayarsak, annenin öğretmenliği esnasında öğrencileri arasında
adaletli olması beklenir. Öğretmen adaletli değilse çocuklar arasında haksız bir
rekabet ve adaletsiz bir eğitim ortamı oluşur. Peki, bunlar nelere yol açar?
*Öğretmenin kendi çocuğu açısından düşünecek olursak bu durum; okula adımını
yeni atan bir öğrenci için kuralların içselleştirilmemesi demektir. Dolayısıyla
okulun ya da sınıfın düzenine uyum sağlamasının güçleşmesi demektir.
*Diğer öğrenciler açısından baktığımıza ise bu durum; öğretmene olan güvenleri
zedeleyeceği gibi, imtiyazlı öğrenciye olan öfke arkadaş ilişkilerini de
zedeleyecek ve eğitim ortamı zarar görebilecektir.
Okul ortamında olduğu gibi iş ortamında da rolleri karıştıran bireyler diğer
çalışanlar açısından problem olmakta ve sonuç olarak verim düşmektedir.
Rolleri birbirinden ayırmanın ve gerektirdiği davranışı sergilemenin bilinçli
olmayı gerektirdiğini görmekteyiz. Öyle ki; çocuk sürekli ‘Anne’ dediği kişiye
artık ‘Öğretmenim’ diye hitap etmesi gerektiğini ya da çalışan ‘Ahmetçiğim’
dediği eşine ‘Ahmet Bey’ diye seslenmesi gerektiğini bilse dahi alışkanlıklarını
kontrol etmek durumundadır. Aynı zamanda diğerleriyle kendini aynı kefeye
koymayı ani adalet duygusunu içselleştirmelidir.
Akrabalık, hemşerilik ilişkilerinin oldukça önemli olduğu ülkemizde rol
karmaşası, toplum olarak iş ve eğitim anlayışımızı amatör olmaya hapsetmekte ve
kaliteye sekte vurmaktadır. Akrabalık, hemşerilik bağlarının önemsiz veya
değersiz olduğu kesinlikle söylenemez. Burada dikkati çeken unsur bizlerin;
amir, öğretmen, öğrenci, anne, arkadaş, vb. rolleri aynı bünyelere sığdırmadaki
başarısızlığımızdır.
Sonuç olarak kişilerin karamsarlığa düşmemesi, kişilerarası problemlerin
daha az yaşanması ve daha profesyonel ortamlar elde etmek için rollerimizi ve
başkalarının rollerini kavrayarak gerektirdiği gibi davranmaya özen
göstermeliyiz. Aksi takdirde toplumumuz en küçük yapı taşlarından başlayarak
bütününe kadar her aşamasında kalitesiz sonuçların tehdidi altındadır.
©Bu sitede yer alan yazılar kaynak gösterilmeden,
kısmen de olsa kullanılamaz. Yasal hakları saklıdır.
|
|
