Atlama,savsama,çarpıtma ve aşırı anlam yükleme olarak görmekteyiz. Dinlemeyi dolayısıyla iletişim engelleyen bir başka neden konuşma hızıdır. Hızlı konuşan kişi karşısındaki kişinin dinlemesinde uzaklaşmasına neden olmaktadır.
Dinlemenin değişik türleri vardır. Görünüşte dinlemek en yaygın karşılaşılan türlerinden birdir. Bir kişinin dinliyor görünmesine karşın aslında dinlemediği duygu ve düşüncelerinin başka bir yerde olduğu bir dinlemedir. Bir diğeri ise kendi konuşacakları dışında başka bir şeyle ilgilenmeme durumudur. Bir diğer konuşmacı konuşurken kendi notları ile ilgilenen, büyük bir heyecanla konuşma sırasının kendine gelmesini bekleyen bir acık oturum ya da panel konuşmacısı bu türe örnek olarak verilebilir. Secici dinleme türü ise konuşanın söylediklerinden yalnızca kendi ilgilendiklerini dinleme durumudur. Bir diğer örnek ise saplantı türü dinleyicidir. Bu tür dinleyiciler ne söylenirse söylensin kendi saplandıkları konuların dışındakileri işitmezler. Benzer olarak ta savunucu dinleyici de her söyleneni bir tür saldırı olarak algılar. Tuzak kurucu dinleme ise karşısındakini zor duruma düşürme amaçlıdır. Yüzeysel dinleme ise derinliğe inemeyen ve sadece sözcüklere takılan bir dinleme türüdür. ( 2 )

             Aktif dinleme türü ise iletişim etkinliği artırır. Aktif dinlemede dinleyici konuşmacının mesajının tamamlamaktan sorumludur. Aktif dinlemede dinleyici sözlü,sözsüz diğer iletişim unsurlarını dikkat eder. Aktif dinleyici empatik dinleyicidir. Kişinin bulunduğu yeri bilir. Dinleyici mesajı konuşmacının bakış acısından algılamaya çalışır. Böylece konuşmacının duygu ve düşüncelerini anlama ve yorumlama cabası içindedir.
Hiç kuşkusuz günümüzde çoğumuzun aktif dinleyici olmadığımızı bilmekteyiz. Sabırsız,konuşmayı tamamlamadan kesme,konuşmacının açıklarını arama,daha bilgi olduğunu gösterme,kavramları anlamını bilmeden yerinde ve zamanında kullanamama gibi davranışlar yaygındır.

Etkin Bir Dinleme İçin 10 Temel Beceri
• Konuşmayı kesin,hiç kimse konuşarak dinleyemez..
• Konuşmacıya kolaylık sağlayın,onun rahatlamasını sağlayın.
• Konuşmacıyı dinleme isteğinde olduğunu gösterin,işinizi bırakın saatinize bakmayın,göz teması kurun.
• Dikkatleri dağıtan şeyleri ortadan kaldırın.
• Konuşmacıyı empatik dinleyin,kendinizi onun yerine koyun.
• Sabırlı olun,başka kimseyle iletişim kurmayın.
• Kendinizi rahat ve hafif tutun.
• Eleştiriyi sonraya bırakın,soru sorun,konuşmacının mesajını başka sözcüklerle acın.
• Konuşmacının sözünü bitirmesini bekleyin
• İnsanların sabrını,ilgi ve algı düzeylerini dikkate alarak iletişim kurmanın önemini unutmayın. ( 3 )

Kemal GÖKCAN
Sosyal Hizmet Uzmanı
http://www.sosyalhizmetuzmani.org
info@sosyalhizmetuzmani.org

KAYNAKCA:

(1) Mackay Ian,Dinleme Becerisi.(Çev:Aksu Bora ve Onur Cankoçak) Ankara,İlkaynak,1977;10
(2) Çüceloğlu ,1991 akatarn Gürgen,1977 a.g.k. 153
(3) Cahpeus aktaran Tutar ve Yılmaz,2002 a.g