|
|
Çocuklar Boşanma Sürecine Nasıl ve Ne Kadar
Dahil Edilmeli ?
Meltem CANVER KOZANOĞLU/ Uzman Psikolojik
Danışman
Uğur OZULU / Psikolojik Danışman
Bir zamanlar evliliği sürdürmek toplumsal ve dini bir
zorunluluktu, şimdi ise giderek daha çok insan tarafından evliliği sürdürüp
sürdürmemek kişisel bir seçim olarak görülebiliyor. İlişkilerinin
kalitesinin değişmeyeceğine inanan çiftler boşanma yoluna daha sık
gidebiliyorlar.
Anlaşmazlığın olduğu ilişkilerde eskiden toplumsal beklentiler, bedeli
çiftlerden birinin kendini feda etmesi de olsa evlilik kurumunun devam
ettirilmesi yönünde idi.
Günümüzde boşanmak artık bir tabu değil ve boşanmanın çocuk üzerindeki
etkilerini dramatik olmaktan çıkarmanın yolları da var.
Kaç yaşında olursa olsun, anne babasının boşanmasının çocuğa acı verdiğini
kendimizden gizlemeyelim. Bazı boşanmalar çocuklar küçükken daha sorunsuz,
çocukların daha büyük olduğu ailelerde daha yıkıcı olabiliyor.
Her şey ayrılmanın anne baba ve çevre tarafından nasıl yaşandığına bağlı.
Hem değişen koşullar, hem ruh sağlığındaki yeni farkındalıklar çocuk
psikolojisi ve aile danışmanlığı konusunda hizmet veren biz uzmanlara şu
anahtar cümleyi söyleme imkanı vermektedir.
“Anne baba anlaşamıyorsa, evde bir yalan ve kendini feda etme havası
esiyorsa, anne babanın birlikte yaşamaması çocuklar için daha iyi olabilir.”
Çocuklar düşündüğümüzden daha iyi gözlemcidirler; -mış gibi devam ettirilen
evliliklerde çocuklar anne babalarının aralarının iyi olmadığını aslında
sezerler.
Boşanma bir olaydır ancak aynı zamanda sancılı da bir süreçtir. Bu süreç
içinde sorunlar çoğu zaman karı kocanın boşanmayı aynı anda istememelerinden
kaynaklanır. Biri, diğerinin aldığı kararın şaşkınlığı içinde başına geleni
tam kavrayamadan, yalnız kalır.
Bu dönemde çocuğun psikolojik ihtiyaçları anne baba tarafından gözden
kaçırılabilmektedir. Anne babası boşanma sürecinde olan çocukların
psikolojik ihtiyaçlarının neler olduğuna bakacak olursak; en temel ihtiyacın
“güven duyma ihtiyacı” olduğunu görürüz. Alışılmış, tanıdık olan düzenin
altüst oluşu (evden bir ebeveynin ayrılışı, eşya paylaşımı, yeni eve çıkmak
v.b.) çocuk için benim yerim, benim konumum ne olacak, ben ne yapacağım
sorularını gündeme getirir. Aile ev demektir.Belki de aileyi aile yapan bir
çatı altında bir arada bulunma hissidir. Çocuklar için mekan olarak ev güven
içinde ve bir bütün olma duygusunu belirler.
Dolayısıyla boşanma döneminde çocuğun kendisini güvende hissetmeme duyguları
depreşmiştir. Çocukların kendilerinin ortada bırakılmayacağını hissetmeleri
oldukça önemlidir, anne babadan beklenen ise, bu duyguyu ve güveni
çocuklarına verebilmeleridir. Bunun yolları bazen kelimelerden bazen
temastan geçer. Çocuğun bu yeni duruma uyum sağlayabilmesi için, süreç ile
ilgili yaşının anlamlandırabileceği bilgilerin verilmesi gerekmektedir.
“Çocuklara sadece karı-kocalık ilişkisinin bittiğinin, anne babalık
rollerinin ise devam ettiğinin hissettirilmesi önemlidir.”
Boşanma kararı alındıktan sonra bu durum çocuğa nasıl aktarılabilir ?
“Birbirimizi artık sevgili gibi sevmiyoruz, ama dost kalacağız.”
“Hayır, senin gibi bir çocuğumuz olmasını sağladığına göre, evliliğimiz bir
başarısızlık örneği değil.”
“Baban her zaman baban olarak kalacak, annenin yerini de kimse tutamayacak.”
Bu durum ile ilgili önerebileceğimiz bu cümleler, bazı durumlarda çok
basmakalıp gelebilir. Bu cümlelerle olmasa da kendi cümlelerinizle boşanma
kararını çocuğunuza açıklarken şu üç soru her zaman zihninizin bir köşesinde
yer almalıdır.
Çocuklara şu anda verilmesi gereken bilgiler nelerdir ?
Çocuklara büyüdükleri zaman açıklanmak üzere şimdilik gizli tutulabilecek
bilgiler nelerdir ?
Çocuklarla asla paylaşılmayacak, sonuna kadar mahrem kalacak bilgiler
nelerdir ?
Burada anne babadan beklenen çocuklarına neyi, ne zaman söyleyecekleri
konusunda fikir birliğine varmalarıdır. Böylece çocuğu taraf tutmaya
zorlamak gibi, yersiz ve zararlı bir tutumdan koruyabilirler.
Sancılı olduğu daha öncede vurgulanan boşanma sürecinde, bazen terk edilen
taraf kurban rolünü benimseyip acısının üstesinden gelebilmek için
çocuklarını kendi safına çekmeye çalışabilir, onları sırdaş tayin edebilir,
hatta dert ortağı yapabilir.
Anne baba olarak tanımladığı bireylerin, karı-kocalık ilişkilerindeki
problemlerin haberdarı ve taşıyıcısı olmak yaşı ne olursa olsun bir çocuk
için, bir genç için çok ağır değil midir ?
Boşanma sürecinde yapılması ve yapılmaması beklenenler;
Boşanmak üzere olduğunuz eşinize yönelik kendi duygu ve düşüncelerinizi,
çocuğunuzun ona yönelik duygu ve düşüncelerinden ayırın, birbirine
bulaştırmayın.
“Bize bütün bu yaşattıklarından sonra babanı/anneni nasıl sevebilirsin?”
“Bütün bu yaptıklarından sonra anneni/babanı görmeyi nasıl isteyebilirsin?”
Çocuklarınızı boşanma nedenleriniz konusunda ne kadar bilgilendireceğinize
karar vermek için acele etmeyin. Karı-koca olarak ilişkiniz bitmek üzere
olabilir, ancak anne baba olarak sorumluluklarınız devam etmektedir. Bu
noktada çocuğunuza verilecek bilgiler konusunda uzlaşmanız gerekmektedir.
Buradaki en büyük tehlikelerden biride evlilik süresince paylaşılmış
sırların deşifre edilmesidir. Bir yakınlaşma veya zayıflık anında verilmiş
bir sırrın, taraf kılmak yada yandaş sağlamak amacıyla ilgisi olmayan
kişilere aktarımı çocukları nedeniyle boşanma ardından yeni bir çerçeve ile
düzenlenmesi beklenen ilişkinin kopmasına neden olabilecektir.
Hayatın uzun olduğunu, eski eşinizle birlikte mezuniyetlere, düğünlere
katılmak zorunda olduğunuzu unutmayın.
Boşanmadaki en önemli faktör olsa da; cinsellik gibi hassas ve mahrem bir
konunun çocuklarla paylaşılması sakıncalıdır.
Boşanmanın ardından evlilik hayatınız içindeki iyi günleri çocuğunuzdan
saklamayın. Eğer evliliğinizin geçmişinde bir aşk hikayesi varsa, çocuklar
bundan haberdar olmalıdır. Herkes kendisinin bir aşk ilişkisinin meyvesi
olduğunu düşünmek ister.
§ Her birinin diğerinde nelere değer verdiğini, nelere saygı duyduğunu
bilmek, çocukların her iki tarafla bağını olabildiğince sürdürmesine
yardımcı olur.
Çocuğun referans noktası anne babasıdır. Boşanma sırasında yada sonrasında
eşlerin birbirlerine yönelik karalama kampanyası, çocuğun olumlu bir kimlik
bütünlüğüne ulaşmasını engeller. Çünkü çocuk hem anneden hem babadan
parçalar taşır.
Çocuklarını kendilerine sırdaş eden, ayrılmalarına ilişkin her ayrıntıyı
onlara anlatan ve taraf tutmalarını bekleyen anne babalar aslında,
boşanmanın çocuk üzerindeki etkisini dramatik hale getirirler.
Boşanmadan en az hasarla sıyrılan çocuklar, çocuk kalmayı sürdürebilen ve
anne babalarının üzüntüsünü göğüslemek zorunda bırakılmayanlardır.
*Bu yazı Webbebek.com sitesinde yayınlanmıştır.
http://www.agapedanismanlik.com
|
|
