ÇANKAYA İLÇESİ  SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKFI 

Sosyal Hizmet Uzmanı. Cesur CEYLAN
             Sitemiz Yazarı  

Örnek Müdahale Planı
KURUMA GELEN SORUN
ÇANKAYA İLÇESİ SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKFI MÜRACAATÇI TANIMA FORMU

Adı Soyadı: 
Ana Adı: 
Baba Adı: 
Doğum Yeri ve Tarihi: 
Medeni Hali: 
Öğrenim Durumu: 
Çocuk Sayısı, Cinsiyeti ve Yaşı: 
Sağlık Durumu:
Sosyal Güvencesi: 
Mesleği: 
Oturulan Konut Tipi: 
Kurumdan Talebi: Nakit para, gıda, yakacak ve kira yardımı
Adres:
 

  MÜDAHALE PLANI

1. TANIŞMA:
 Müracaatçımızın başvuru formu bana ulaştığında sosyal inceleme yapmak için müracaatçımızın beyan ettiği adrese gittim. Uygun bir biçimde müracaatçımızı selamlayarak kendimi tanıtıp ve vakıftan sosyal inceleme amaçlı ev ziyaretine geldiğimi belirttim. Müracaatçımız beyan ettiği gibi anne babası ve çocuğuyla beraber babasına ait gecekonduda yaşamaktadır. Ayrıntılı inceleme yapabilmek için eğer müsaitse evin içini görmem gerektiğini belirttim. İçeri buyur edildim ve gösterilen yere oturdum fakat müracaatçımız halen ayakta duruyordu. Uygun bir biçimde rica ederek oturmasını söyledim kendisine ve vakfa kendisini getiren asıl sebep veya sebepleri anlatabilmesi için benim görev ve sorumluluklarımdan, orada bulunma sebeplerimden vakfın amaçlarından bahsettim. Vakfın kendilerine hizmet için olduğunu benim ise bu hizmeti ulaştırmada aracı olduğumu, yapılabilecek yardımların lütuf değil birer hak olduğunu belirttim. Kendisine talep ettiklerinin uygun görülmesi halinde verileceğini fakat kira yardımının oturdukları evin babasına ait olmasından dolayı yapılamayacağını söyledim. Bu sözümden sonra konuşmaya hazırlandığını hissettiğim müracaatçımıza buyurun sizi dinliyorum diyerek sözü kendisine bıraktım. Müracaatçımızın bana sosyal inceleme boyunca aktardığı bilgilere göre; eşinden bir ay önce şiddet, aşırı alkol ve eşinin eve bakmaması sebepleriyle ayrıldığı, bir aydır anne ve babasının evinde yaşadığı, anne ve babasının da durumlarının iyi olmadığı, onlara yük olmamak için iş bulup çalışmak istediği, çocuğunun sağlıksız gecekondu şartlarında büyümesini istemediği, vakıftan alacağı yardımların kalıcı bir çözüm olmadığını düşündüğü, özellikle ve özellikle kendi ayakları üzerinde durabilmek için ve çocuğunu sağlıklı şartlarda büyütebilmek için iş bulma konusunda çok kararlı olduğu anlaşılmıştır. Müracaatçımızın verdiği bu bilgiler ışığında iş konusunda kararlı tutumunu da dikkate alarak kendisine Sosyal Riski Azaltma Projesinin bir bileşeni olan Yerel Girişimler Projesinden ayrıntılı bir şekilde bahsettim. Yapabileceği en iyi işi belirleyip kurumdan proje kapsamında alacağı iş kurma kredisini aldıktan 1 yıl sonra 4 yıl içerisinde taksit öder gibi ödeyebileceği bilgisini sundum kendisine. Bu arada kendisine vakıftan yapılacak yardımların devam edebileceğini, isterse bu arada bir toplum merkezine başvurabileceğini, burada meslek edindirme kurslarına katılabileceğini, yine çocuğunun da bu kurumdan yararlanabileceği bilgilerini de aktardım. Soysal Riski Azaltma Projesinden cevap gelmesinin 4 ile 6 ay gibi bir zaman alabileceğini ekleyerek mutlaka toplum merkezlerinde ücretsiz olarak verilen meslek edindirme kurslarına katılmasını tavsiye ettim. Kendisine son olarak bu projeden ve toplum merkezinden nasıl yararlanacağı konusunda ayrıntılı bilgi vererek bu konularda sorun yaşadığında her zaman bana bu konularla ilgili soru sorabileceğini bunun benim görevim olduğunu belirttim. Kendisinin istekli olması halinde şu an içinde bulunduğu güçlüklerden çıkabileceğini, bu sorunların üstesinden gelebileceğini ekleyerek toplaması gereken belgelerin yazılı olduğu bir kağıdı kendisine bırakıp bir hafta içinde vakfa tekrar gelmesini söyleyerek müracaatçımızın evinden ayrıldım.

2. ÖNDEĞERLENDİRME:
2.1. Müracaatçı Sistemi:
Müracaatçımız ------- 1975 doğumlu olup 5 yaşında bir erkek çocuk sahibidir. 1997 yılında 1970 doğulu olan --- Beyle evlenmiş ve bu evlilikten bir erkek çocuğu olmuştur. 2004 yılının eylül ayında eşinin eve bakmaması, içki içmesi ve şiddet sebepleriyle eşinden ayrılmıştır. Müracaatçımız ------ 1----tarihinde kurumumuza sosyal yardım talebinde bulunmak üzere başvuru yapmıştır.

2.2. Müracaatçı Sisteminin İçinde Bulunduğu Durum:
Müracaatçımız -------- eğitim hayatını maddi güçlükler nedeniyle lise 2 de iken yarıda kesmek zorunda kalıp, 1997 ile 2004 yılları arasında yaşadığı evlilik hayatında fazlaca yıpranmıştır. Mesleğinin ve gelirinin olmaması nedeniyle kendisini çaresiz hissettiğinden boşanmak için zamanında girişimde bulunamamıştır. Anne ve babasının sosyal güvencelerinin olmaması (her ikisi de 2022 den faydalanmaktalar yalnızca), ve ailenin maddi durumunun iyi olmaması müracaatçımıza sosyal destek anlamında anne babasının bir faydasının dokunamaması müracaatçımız da anne babama çocuğumla birlikte yük oluyorum düşüncesini yaratmıştır. Yaşadıkları çevrenin kapalı bir gecekondu mahallesi olması dul kadına bakış açısının olumsuz olmasına sebep verirken müracaatçımız için ayrı bir sorun teşkil etmektedir. Oturulan konut ise çocuğun sağlıklı gelişimine olumsuz etki yapabilecek kadar kullanışsızdır. Ayrıca gecekondu 4 kişilik bir aile için yetersizdir. Müracaatçımız bütün bu olumsuzluklar içinde çocuğunun geleceğini de düşünerek birtakım çareler ararken vakfa başvurduğunu belirtmiştir.

2.3. Müracaatçı Sisteminin Sorun ve İhtiyaçları:
Müracaatçımız --------eşinden yeni ayrıldığı için bir çocuğuyla birlikte ailesinin yanına yerleşmek zorunda kalmıştır. Müracaatçımızın çocuğunun sağlıklı gelişimini sağlamak için ve hayatının geri kalan kısmını toplumla aynı refah düzeyinde gerçekleştirebilmesi için hiçbir geliri bulunmamaktadır. Müracaatçımızın herhangi bir mesleki yeterliliği bulunmamakla birlikte eğitiminde yarıda bırakmıştır. Müracaatçımızın ailesinin de maddi durumunun iyi olmaması, yaşadıkları çevre ve konut şartlarının ağır olması ise ayrı bir sorun teşkil etmektedir. Bütün bunların yanı sıra müracaatçımız yaşadığı evlilik süreci ve sonucunda psikolojik açıdan da zarar görmüştür.

2.4. Müracaatçı Sisteminin Güçlü Yanları:
Müracaatçımızın güçlü yanlarını şöyle sıralayabiliriz;
Müracaatçımız -------- çalışmak için çok istekli görülmüştür. Kendisine önerilenler konusunda işbirliği içerisindedir. Ailesi ona güveniyor ve çalışması için destek oluyor. Müracaatçımız çocuğunu önemsiyor ve müracaatçımız her türlü olumlu değişime karşı pozitif yaklaşıyor. Ailesinin durumu iyi olmadığı halde ailesinden destek görmesi ve müracaatçımızın sorunlara karşı işbirliği içinde hareket etmesi müracaatçımızın diğer güçlü yanlarıdır.

3. PLANLAMA
3.1. Müracaatçı Sistemi İle Çalışma:
Sorunun giderilmesi aşamasında müracaatçımız ------- birlikte hedeflediğimiz (yerel girişimler projesi ve toplum merkezlerinden hizmet alma vs.) amaçları gerçekleştirmede beraber çalışılacağı konusunda fikir birliğine varıldı.

3.2. Sorunların Öncelik Sırası:
Müracaatçımızın acil olarak karşılaması gereken yakacak ve gıda için maddi gücü bulunmamaktadır.
Müracaatçımızın sabit bir geliri ve bir mesleği yoktur.
Müracaatçımız boşanma sürecinde yıpranmıştır.
Müracaatçımızın yaşabileceği sağlıklı bir konut imkanı bulunmamaktadır.
Müracaatçımız herhangi bir sosyal güvelik sistemine dahil değil.

3.3. Sorunları İhtiyaca Çevirme:
Müracaatçımıza asıl sorun giderilene kadar geçici yardımlar bir an önce yapılmalıdır (gıda, yakacak. nakit para yardımı).
Müracaatçımız Sosyal Riski Azaltma Projesinden yararlandırılmalıdır.
Müracaatçımız ilk olarak toplum merkezinden meslek kursuna katılma konusunda hizmet almalı ve aynı zamanda yine toplum merkezinde bulunan ilgili meslek elemanlarından psikolojik destek alması sağlanmalıdır.
Kirasını geçici olarak vakfın karşılayacağı sağlık koşulları uygun bir konut bulunmalıdır.
Müracaatçımızın bir sosyal güvenlik sistemine kavuşturulması için gerekli önlemler alınmalıdır.

3.4. Her İhtiyaç İçin Müdahaleleri Belirleme:
Mikro Düzeyde:
İhtiyaç 1: Müracaatçımız maddi yetersizlik içerisinde ve hayatının devam ettirebilmek için ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekiyor olması.
Müracaatçımızın bu ihtiyacının karşılanması için vakıf aracılığıyla mevcut sosyal yardımlar yapılabilir.
İhtiyaç 2: Müracaatçımızın sabit bir gelir elde etmek için herhangi bir mesleği bulunmamaktadır.
Müracaatçımızın bu ihtiyacının karşılanması için müracaatçımız toplum merkezlerinden birine meslek edindirme kursuna katılmak amacıyla yönlendirilebilir.
İhtiyaç 3: Müracaatçımızın sabit bir gelirinin olmaması.
Bu ihtiyaç için müracaatçımız Sosyal Riski Azaltma Projesinden yaralandırılabilir.
İhtiyaç 4: Müracaatçımız yaşadıklarına bağlı olarak ortaya çıkan psikolojik sorunlar yaşamaktadır.
Müracaatçımız en kısa yollardan biri olan toplum merkezlerinin psiko-sosyal servislerinden bu anlamda faydalandırılabilir.
Mezzo Düzeyde:
İhtiyaç 1: Müracaatçımızın ailesi ve çocuğuyla yaşayabileceği sağlıklı bir konutlarının olmaması.
Vakıf tarafından geçici olarak sağlanacak kira yardımı ile bir konut bulunabilir.
İhtiyaç 2: Müracaatçımızın herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna dahil olmaması.
Bu ihtiyacın karşılanması için ilk olarak yeşil kart başvurusu yapılabilir. Sosyal Riski Azaltma Projesinden olumlu yanıt alındığı takdirde ise müracaatçımız BAĞKUR sosyal güvenlik sistemine dahil edilebilir.
Makro Düzeyde:
İhtiyaç 1: İşsizlik ve yoksulluk alanına ilişkin politikalar üretme ve mevzuatta bulunan sorunlarının giderilmesi ile etkililiğinin artırılması.
Bu müracaatçımızdan yola çıkarak bu alanda bilgi ve beceriler kullanılarak daha geniş, hızlı ve etkili politikalar üretilmelidir.

3.5. Amaçlar Oluşturma:
Müracaatçımızla birlikte belirlediğimiz ihtiyaçlar doğrultusunda amaçları oluşturmak için kurumda --------- bir araya gelerek planın nasıl yürütüleceği konusunda değerlendirmeler yaptık. Müracaatçımızın sorununun giderilmesi için müdahalenin mikro, mezzo ve makro boyutlarının ne kadar geçerli olduğunu ortaya koymaya çalıştık. Müracaatçımızla yaptığım görüşmede kendisinin iş konusunda çok istekli olduğunu belirtmiştir. Bu noktada Yerel Girişimler Projesinden onay gelmesi sürecinin uzayabileceğini hatırlatarak öncelikli amacımızın geçici destek amaçlı sosyal yardımlardan kendisini yararlandırmayı ve bunun için onayının alınmak üzere dosyasının en kısa sürede mütevelli heyetinin gündemine alınacağını belirttim.
Bu müdahalenin asıl amacının iş imkanı yaratmak olmasının yanında şu amaçlar belirlenmiştir;
Müracaatçımızın vakıf yardımlarından yararlanması gerektiği, İş yeri açabilmesi için Sosyal Riski Azaltma Projesine başvuru yapması gerektiği, meslek edindirme kursuna katılmak için toplum merkeziyle bağlantı kurulması, sosyal güvenlik sağlanması için yeşil kart başvurusunun yapılması, sağlıklı bir konuta taşınmaları gerektiği, müracaatçımızın psiko-sosyal açıdan yine toplum merkezlerinde destek alması gerektiği amaçlarımız olarak belirlenmiştir ve bu amaçlar belirlenirken müracaatçı sistemiyle çalışılarak müracaatçımızın da desteği ve katkısı alınmıştır.

3.6. Hedefler Belirleme:
Müracaatçımızla birlikte oluşturduğumuz amaçlar doğrultusunda ulaşılmak istenen hedefler açık ve net bir şekilde belirlenmiştir. Bunlar;
Müracaatçımızın iş olanağına kavuşması için Sosyal Riski Azaltma Projesi bileşeni olan Yerel Girişimler projesinin gerektirdiği belge ve evrakları toparlaması, yapmak istediği iş ile ilgili alt proje oluşturup inceleme ve araştırması yapılmak üzere vakfa teslim edilmesi, müracaatçımızın yardımlardan yararlanabilmesi için en kısa sürede başvuru dosyasının mütevelli heyetinin gündemine alınması, toplum merkezinden hizmet alabilmesi için toplum merkeziyle irtibat kurulması, müracaatçımızın yeşil kart uygulamasından yararlanabilmesi için gerekli bilgilerin müracaatçımıza sunulması, konut ile ilgili araştırma yapılması, müracaatçımızın en iyi psiko-sosyal desteği alabileceği kurumlar araştırması hedeflerimizi oluşturmaktadır.

3.7. Kontrat Oluşturma:
Amaçların, hedeflerin zaman ve sorumlulukların paylaşımının belirlenmesi açısından müracaatçımızla oluşturduğumuz kontratın içeriği ise şöyledir;
Müracaatçımız talepleri doğrultusunda problemin giderilmesi aşamasında üzerine düşen görevleri yerine getirecektir, Sosyal Riski Azaltma Projesi (SRAP) ve yeşil kart uygulamasından yararlanabilmesi için gerekli belgeleri toplayacak, yönlendirilen toplum merkezine devam edecek bu süreçte çocuğunu da yanına alabilecek ve toplum merkezinde çocuklara ayrılmış kısımda çocuk okul öncesi eğitimine başlayacaktır.
Müracaatçımız SRAP için gerekli ait projeyi oluşturacak bu aşamada vakıftan danışmanlık alabilecek, müracaatçımız toplum merkezinde ki psiko-sosyal servise gerekli görüldüğü sürece gidecektir. Vakıf konut için gerekli çalışmayı başlatacak ve asıl sorun giderilene kadar kurumdan yapılacak olan sosyal yardımlar devam edecektir. Bu belirtilenler aşağıdaki zaman çizelgesinde düzenlenmiştir.
1. Hafta: Sosyal yardımların sağlanması için müracaatçımızın dosyası mütevelli heyetine gönderilecek, SRAP ve yeşil kart için gerekli belgeler hazırlanmış olacak, SRAP alt projesi hazırlanacak, toplum merkezinden alınacak hizmetler için bağlantılar kurulmuş olacak, konut için gerekli girişimlerde bulunulmuş olunacaktır.
2. Hafta: SRAP ve yeşil kartla ilgili bütün evraklar ilgili kurumlara teslim edilmiş olacak, gerekli sosyal incelemeler yapılmış olacak, müracaatçımızın toplum merkezine başlamış olması sağlanacaktır.
3-6 Ay: SRAP tan gelmiş olan cevap değerlendirmeye alınacak, toplum merkezinden hizmet almaya devam edilecek ve bu süreçte vakıftan yapılacak olan sosyal yardımlar devam edecektir.
6-8 Ay: Müracaatçımız projesi doğrultusunda işyerini kuracak, bu sefer de çocuğun bakım sorunu gündeme geldiği için SHÇEK ile bağlantı kurularak çocuğun SHÇEK kontenjanlarından yararlanmak üzere çocuğun gündüzleri bir kreş veya gündüz bakım evine yerleştirilmesi sağlanacak (SHÇEK te çalıştığı için çocuğuna bakamayacak anneler konusunda böyle bir hizmeti mevcuttur).
Bu kontrat doğrultusunda müracaatçımız ve biz üzerimize düşen sorumlulukları yapacağımıza dair anlaşmaya varmış bulunmaktayız.

4. UYGULAMA:
Belirlediğimiz amaç ve hedefler doğrultusunda uygulama aşamasında doğrudan ve dolaylı uygulamalar belirleriz. Bu müdahale planı içerisinde uygulanan doğrudan uygulamalarımız;
Müracaatçımızla ilgili olarak ilişkilerin gelişimine yönelik rutin görüşmelerin yapılması.
Müracaatçımızın kullanılacak kaynaklar hakkında bilgilenmesini sağlayacak şekilde gerekli dökümanların kendisine iletilmesi.
Müracaatçımıza güçlendirici olarak kısa vadeli sosyal yardım uygulamaları yapılmıştır. Bunlar müracaatçıya bir an önce ulaştırılmaya çalışılan yakacak, gıda ve nakit para yardımlarıdır.
Müracaatçımız yeşil kart hakkında bilgilendirilerek yeşil kart başvurusu yapması sağlanmıştır.
Müracaatçımızı toplum merkezine yönlendirerek merkezden ebeveyn olma, kadın hakları ve meslek edindirme kursları gibi konularda hizmet alması sağlanmıştır. Müracaatçımızın toplum merkezinde almış olduğu takı-tasarım kursu sayesinde bu doğrultuda SRAP tan aldığı kaynakla takı tasarımcılığı üzerine bir atölye kurmuştur ve bu süreçte danışmanlık hizmetleri verilmiştir. Müracaatçımızın toplum merkezinden hizmet aldığı süreçte çocuğun aynı merkezde bulunan oyun salonundan faydalanması sağlanmıştır.
Müracaatçımızla birlikte doldurduğumuz SRAP formları ve yaptığımız girişimlerle alt proje hazırlanmıştır. Uzun vadede bu girişimden olumlu yanıt alınarak müracaatçımız bir iş sahibi yapılmıştır. Böylelikle daha önce almış olduğu yeşil kartı iade edip BAĞKUR güvencesine geçmiştir. Ayrıca bu noktada çocuğun bakımı için SHÇEK ile bağlantı kurularak çocuğun SHÇEK kontenjanlarından bir kreş ve gündüz bakımevine yerleştirilmesi sağlanmıştır fakat bu hizmet anne bu masrafı kendi karşılar hale geldiğinde verilmeyecek şekilde düzenlenmiştir (çalışıp fakat bu gideri karşılayamayacak durumda olan anneler için SHÇEK te bu tür bir hizmet mevcuttur).
Müracaatçımızın ve ailesinin kalabileceği uygun konut arayışı yapılmıştır.

5.DEĞERLENDİRME:
Müracaatçımızla birlikte belirlediğimiz amaçlarımızı, hedeflerimizi, başardıklarımızı, başaramadıklarımızı ve sonuçları yine müracaatçımızla birlikte uygulama sonunda kapsamlı bir şekilde değerlendirdik. Buna göre;
Müracaatçımızın talep ettiği sosyal yardımlar kısa süreliğine kendisine ulaştırılmıştır. Müracaatçımıza SRAP çerçevesinde iş yeri açma kredisi sağlanmış olup iş faaliyetlerine başlaması gerçekleşmiştir. Toplum merkezine devam ettiği sürece psiko-sosyal destek yanında ebeveyn olma, kadın hakları, kadının konumu ve takı-tasarımı kursu konularında kendisini geliştirerek daha güçlü hissetmeye başlamıştır.
Müracaatçımız iş yeri faaliyetlerine başladığı günlerde müracaatçımızın anne ve babasının da yaşlı olması nedeniyle çocuğun bakımı sorun teşkil etmiştir. Bu konunun çözümü ise SHÇEK’ in verdiği bir hizmet doğrultusunda sağlanmıştır.
Müracaatçımız SRAP tan cevap gelene kadar yeşil kart güvencesine kavuşturulup iş yerini açtıktan sonra ise BAĞKUR güvencesine geçmiştir.
Bu aşamaya 8 ay gibi uzun bir süre sonucu gelinmesinin bu tür çalışmaların başarıya ulaşması açısından olumsuz bir etkisi olduğu konusunda müracaatçımızla hem fikirdik.
Bu müdahale planı sürecinde başarılamayanlar arasında müracaatçımızın ve ailesinin kalabileceği bir konut bulunamaması vardır fakat süreç sonucunda müracaatçımız çalışmaya başladıktan sonra kendi imkanlarıyla evini değiştirip ailesi içinde sağlıklı bir ortam yaratmıştır. Bu durum geçte olsa yaratılan iş imkanının 4 kişilik bir ailenin sağlıklı konut olanaklarına kavuşturulması açısından ne kadar önemli olduğunu göstermiştir.
Sonuç olarak, müracaatçımızla birlikte sabırla yürüttüğümüz bu müdahale planı sürecinde yasaların elverdiği olanaklar çerçevesinde müracaatçımıza gerekli hizmetler sağlanmaya çalışılmış, bir anne olarak statüsünün yükseltilmesi sağlanmış olup müracaatçımız hem psiko-sosyal hem de ekonomik yönden desteklenerek olumlu değişimler sağlanmıştır.

6. SONUÇLANDIRMA:
Bu müdahale planında müracaatçımız SRAP gibi kapsamlı bir uygulamadan yararlandığı için ilişki tamamen kesilmiyor fakat gerek duyuldukça da ilişki kuruluyor çünkü SRAP uygulamasından yararlanan müracaatçılarımızın belli aralıklarla sosyal incelemelerinin yapılması gerekiyor.
Annenin çocuğundan ayrı kalması (çalıştığı saatlerde) çocuğunda anneyi araması bir süre kabullenilmesi zor değişimler olduğu için bu farklılığın dengeye kavuşması zaman alacaktır.

7. İZLEME VE TAKİP:
Müracaatçımız SRAP gibi uzun vadeli bir programdan yararlandığı için belli aralıklara müracaatçımızın iş yeri faaliyetleri takip edilmek durumundadır. Gerektiğinde iş yerini geliştirme ve değiştirme konularında tekrar müdahale edilebilir. Öneriler sunulabilir, karşılıklı fikir alış verişi yapılabilir. Bu aşamada daha çok müdahaleden kaçınılır ve yapılan mevcut müdahalenin sonuçları takip edilir.
 

SOSYAL HİZMET ÖĞRENCİLERİNE KAYNAK